• تقویم روزنامه فرهیختگان ۱۳۹۹-۰۹-۳۰ - ۰۹:۵۵
  • نظرات روزنامه فرهیختگان۰
  • 0
  • 0
چه تصمیماتی اقتصاد ایران را به نقطه کنونی رسانده؟

روایت 7 سال بی‌تدبیری

به نظرمی‌ رسد تنظیم فهرستی از اشتباهات مدیریتی موثر در وضع موجود که اتخاذ آن چندان زیر فشار تحریم نبوده یا تحریم راه انتخاب‌های جایگزین آن را نبسته بوده چندان بی راه نیست. اعتراف می‌کنیم این فهرست به مراتب پرشمار تر از چیزی بود که ابتدا تصورمی‌کردم.

روایت 7 سال بی‌تدبیری

به گزارش «فرهیختگان»، بحثی که به فراخور گاه و بی‌گاه در فضای رسانه‌ای ایران مطرح می‌شود آن است که «علت وضع تاسف بار اقتصادی موجود تحریم‌هاست یا سوء مدیریت؟». گروهی مساله را غالبا به سوءمدیریت حواله می‌دهند و گروهی دیگری آن را یکسره ناشی از برآمدن ترامپ می‌دانند. راقم این سطور البته تصور نمی‌کند اساسا چنین تفکیکی قابل انجام باشد؛ چرا که بسیاری از اشتباهات مدیریتی ناشی از فشار تحریم است و نیز بسیاری از تحریم‌ها اساسا به‌خاطر اشتباهات مدیریتی قابل اعمال می‌شوند.چه بسا واکنش خطا به یک تحریم باعث تقویت آن و برآمدن موج بعدی تحریم‌ها شود و چه بسا تحریمی اساسا راه اصلاح یک اشتباه مدیریتی را ببندد. با این وجود به نظرم رسید تنظیم فهرستی  از اشتباهات مدیریتی موثر در وضع موجود که اتخاذ آن چندان زیر فشار تحریم نبوده یا تحریم راه انتخاب‌های جایگزین آن را نبسته بوده چندان بی راه نیست. اعتراف می‌کنم این فهرست به مراتب پرشمار تر از چیزی بود که ابتدا تصورمی‌کردم و باید تاکید کنم بخش مهمی از اشتباهات اقتصادی موثر در وضع موجود اساسا قبل از برآمدن ترامپ رخ داده است. این فهرست تنظیمی کمابیش بر اساس تاریخ مرتب شده است:

شهریور 1392

- بازکردن حساب سرمایه  در شهریور 1392

1393

- اجازه تداوم نرخ‌های بسیار بالای سپرده بانکی حتی بعد از تغییر مسیر انتظارات تورمی در 1393

- توقف طرح شبنم بدون تلاش برای  اصلاح مشکلات آن و تعطیلی زیر ساخت نظارت بر جریان کالا

سال 1393 و 1394

- سوزاندن راه حل‌های تحریمی دور قبل  به عنوان بخشی  از فرآیند توافق در 1393 و 1394

- پذیرش توافق بدون یوترن دلار و عدم تعیین تکلیف سطوح شناخت ذینفعان در پی‌نوشت  16 پیوست دوم

- واگذاشتن مساله FATF به بعد  از توافق برجام

سال1394  نیمه دوم

- تاخیر در طرح رونق تا نیمه دوم 1394 و عدم چاره‌اندیشی برای انحرافات طرح وام‌دهی  به واحدهای کوچک و متوسط

سال 1394

- توقف طرح کاهش غیردستوری نرخ سود باوجود توفیق آن در کاهش نرخ سود بین بانکی در سال 94

- اعطای مجوز به موسسه کاسپین به‌جای  ورود به فرآیند گزیر

- تاخیر عجیب و بی‌برنامگی گسترده در مقابل طرح‌های سرمایه‌گذاری بعد از برجام بخصوص دو طرح 18 و 23 میلیارد دلاری اروپا و چین

دی ۱۳۹۵

- سلب صلاحیت از بانک مرکزی برای مدیریت بازار ارز در وقایع آذر و دی 1395 و تزریق 6 میلیارد دلار در یک هفته برای کاهش نرخ ارز به هر قیمت

شهریور 1396

- ادامه روند تزریق گسترده ارز به بازار برای کنترل نرخ با وجود مشخص شدن مشکلات پیش رو از تابستان 1396

شهریور 1396

- طرح کاهش دستوری نرخ سود در شرایط شهریور 96

- جدی نگرفتن مساله مالیات بر ارزش افزوده امارات و عدم واکنش به آن

سال1396

- زیر فروشی اسکناس در تهران تا نقطه تخلیه کامل موجودی اسکناس در انتهای سال

20 فروردین 1397

- تصمیم   20 فروردین

- تعطیلی صرافی‌ها پس  از 20 فروردین 97

- تناقضات عجیب ابلاغیه دوم تصمیم

- برنامه پیش‌فروش سکه و تخلیه ذخایر طلا بدون هیچ ایده مکمل برای بازارگردانی

- تاخیر در توقف صادرات ریالی

سال ۱۳۹۸-۱۳۹۷

- عدم تدوین برنامه واردات و ادامه روند قبل از تحریم در صدور ثبت سفارش در سال‌های 97 و 98

سال ۱۳۹۸

- مقاومت در برابر کاهش سبد کالاهای مشمول ارز 4200  وقتی که منابع کافی  در سال 98برای کنترل شوک‌ها وجود داشت تا خروج دسته‌ای کالاهای مشمول  4200در شرایط تنگنای منابع در سال 99

- تصمیم بنزینی آبان 98

- تاخیر در تعمیق بازار سرمایه بعد از شروع موج اول اقبال به بازار سرمایه در زمستان 98

سال ۱۳۹۸

- اصرار بر  استفاده  از  منابع صندوق توسعه ملی در نیمه دوم سال 98 با علم به مشکلات فراروی آن

فروردین ۱۳۹۹

- اجازه  کاهش نرخ سود سپرده توسط بانک‌های تجاری در فروردین 99 با عدم مداخله در بازار بین بانکی توسط بانک مرکزی

فروردین  99 و اسفند۹۸

- تکیه بر سیاست‌های پولی انبساطی صرف،  بدون هدفگذاری معین در تصمیم کرونایی اسفند 98و فروردین 99

اردیبهشت  ۱۳۹۹

-کندی شدید در اتخاذ هر نوع تصمیم از افزایش عرضه ،تغییر دامنه نوسان، مشروط سازی ورود کدهای جدید و  راه حل‌های متعدد دیگر مطروحه در بدنه کارشناسی دولت در موج دوم ورود به بازار سرمایه در اردیبهشت 99

- عدم ورود جدی به تکمیل داده‌های رفاهی با وجود لزوم تکمیل آن برای شرایط کرونا

30 تیر1399

- تغییر سیاست ارزی  بانک مرکزی در 99.4.31 بدون رفع ابهامات سیاست جایگزین

- دور زدن ماده 16 و 17 قانون رفع موانع تولید برای حفظ شاخص بورس و تشدید رشد نقدینگی بدون آنکه در بلند مدت نتیجه‌ای حاصل کند

- اتخاذ مجموعه وسیعی از سیاست‌های کاهنده نقد شوندگی بازار سرمایه در تناقض  با بند قبلی

- آزادسازی واردات بدون انتقال ارز بدون هیچ نوع برنامه واردات جزئی شده

**************************************

این فهرست خطاهای مدیریتی که عموما در زمان اجرا هشدارهای کارشناسی متعدد( گاه به اجماع) درباره اجرای آنها داده شده بود، هیچ یک تنها انتخاب موجود برای مساله خود در شرایط تحریم نبوده اند. شاید بتوان این فهرست را به مواردی که اجماع کارشناسی کمتری برای مخالفت روی آنها وجود داشته هم گسترش داد. نکته مرکزی تمام موارد مطروحه آن است که همگی ردپایی در وضع امروز داشته‌اند و بدون آنها ممکن بود شرایط متفاوتی داشته باشیم. در بعضی تصمیمات این نقش قاطع و بسیار تاثیرگذار بوده است و در مواردی جنبه مکمل داشته است.

 
 
 
نظرات کاربران
تعداد نظرات کاربران : ۰

یادداشتهای روزنامه فرهیختگانیادداشت

میکائیل دیانی، فعال فرهنگی:

ترمیم شکاف‌ها؛ اولین ماموریت پزشکیان

محمدامین ایمانجانی، مدیر مسئول؛

پروژه مدد به مسعود پزشکیان

مهدی خانعلی‌زاده، پژوهشگر سیاست خارجی:

آقای پزشکیان! این شما و این جهان واقعی

محمدرضا کردلو، فعال فرهنگی:

آری، اینچنین است برادر!

در مناظره ۲ به ۲ نامزدهای ریاست‌جمهوری مجری با سوالات صریح و به‌جا بحث را داغ کرد؛

تنها ستاره مناظره

محمد زعیم‌زاده، سردبیر: 

کلید انتخابات در دست مرددها

پرویز امینی، استاد دانشگاه:

مرددین؛ سرنوشت‌سازان انتخابات چهاردهم

پیام پیغام‌های انتخاباتی؛

چرا تحریم انتخابات شکست خورد؟

محمد زعیم‌زاده، سردبیر؛

بازگشت به راهبرد مشارکت حداکثری

«اگر دفاع ما نبود، حمله ایران به اسرائیل ویرانگر می‌شد»؛

اعتراف بایدن

سیدجواد نقوی، خبرنگار فرهیختگان؛

‌نوبل خون

حمید ملک‌زاده، پژوهشگر اندیشه‌های سیاسی:

مقاومت؛ روح پایدار انقلاب اسلامی ایران

سیدجواد نقوی، خبرنگار فرهیختگان:

عجب کشور قانون‌مداری!

صادق امامی، عضو شورای سردبیری:

در مسیر تحول

7 نکته از دیدار رمضان 1403 رهبر انقلاب با دانشجویان؛

پای درس جامع‌نگری در خانه پدری

جیش‌العدل به نیابت از تل‌آویو دست به عملیات تروریستی زد؛

تروریست‌های توسعه

سیدحسین امامی، خبرنگار اندیشه سیاسی:

نقدی بر ایده پایان دین در یک کتاب

جعفر درونه، تحلیلگر سیاسی:

دو روی یک انتخابات

عباسعلی کدخدایی، عضو شورای نگهبان:

من رای نمی‌دهم!

جعفر درونه، پژوهشگر سیاسی:

نقطه عزیمت به‌‌سمت مشارکت حداکثری

درباره نامه 110 اصلاح‌طلب مشارکت‌جو؛

نه به خاتمی، سلام به واقعیت

محمد قائمی‌راد، پژوهشگر هسته مکتب امام خمینی(رحمه‌الله) مرکز رشد دانشگاه امام صادق(ع):

از «خواص و عوام» تا «خاصه و عامه» در اندیشه رهبری

درباره جوانب مختلف ردصلاحیت روحانی

او باید در انتخابات شکست می‌خورد

مرتضی قاضی، نویسنده:

صادق الوعد

آرزویی که بستر آن فراهم نیست؛

تمایل به شیوه‌های کنترلگری نوین

سرباز روح الله رضوی؛ فعال رسانه ای:

الجزیره و آفریقای جنوبی؛ جای ایران را نخواهد گرفت

محسن فایضی؛

چقدر بی انصاف‌اند

نگاه سطحی اپوزسیون سلبریتی؛

این جهل نیست خیانت به تاریخ و انسانیت است

سیدجواد نقوی، خبرنگار؛

بحران‌زدگی برندینگ برهانی

در حاشیه اظهارات جدید وزیر سابق خارجه؛

تاریخ را با تراژدی‌هایش بخوانید

کنشگران سیاست و نوار باریک انسانیت؛

در آینه فلسطین به خودتان نگاه کنید

وقایع نقش جهان و مصائب توییتری شدن سیاست

سانتی‌مانتال‌ها مشغول کارند

خبرهای روزنامه فرهیختگانآخرین اخبار