فرهیختگان: طی هفتههای اخیر، ایران و روسیه در جریان درگیریهای خود با متحدان آمریکا، شاهد اقدامات غیرمنتظره این دولتها در قبال خود بودهاند. ریشه شگفتآور بودن این اقدامات، در رعایت کامل اجرای پنهانی و عبورشان از خطوط قرمز پیشین قرار دارد. به لحاظ تقدم زمانی، نخست رژیمصهیونیستی دست به اجرای ترور گستردهای علیه محور مقاومت و حتی متحدانش زد که نقطه اوج آن ترور اسماعیل هنیه، رئیس دفتر سیاسی حماس در تهران بود. این اتفاق، تنها یک روز پس از پایان مراسم تحلیف رئیسجمهور جدید ایران و درحالیکه تعداد زیادی از میهمانان همچنان در تهران حضور داشتند، رخ داد. زنجیره ترورها تا جایی پیش رفت که قرار بود عبدالفتاح البرهان، رئیس شورای عالی سیاسی سودان نیز ترور شود که این اقدام با شکست مواجه شد. برهان با محمد حمدان دقلو، فرمانده نیروهای واکنش سریع این کشور که به صهیونیستها وابسته است، میجنگد.
عبور از خطوط قرمز در تهران و ضاحیه بیروت غیرمنتظره و به طرز آشکاری پشتیبانی آمریکا از این اقدامات قابل مشاهده بود. آمریکاییها در چهارچوب زنجیره ترورها، خود مستقیما به یک پایگاه حشدالشعبی در حومه بغداد حمله کردند. با تاخیر زمانی و به فاصله اندکی نسبت به اقدامات رژیمصهیونیستی علیه محور مقاومت، اوکراین نیز با عبور از خطوط قرمز جنگ سه ساله با روسیه، بهطور مستقیم در قالب عملیاتی بزرگ به خاک این کشور حمله کرد و نقاطی از استان کورسک را تصرف کرد. پیش از این نیز از خاک اوکراین تهاجم زمینی علیه خاک روسیه صورت گرفته بود اما این اقدامات بسیار کوچک بودند و عمدتا تحت عنوان حمله «لژیون روسی» انجام میشدند؛ گروهی که ادعا میشد شهروندان روسیه که مخالف دولت هستند در آن عضویت دارند. عملیات اوکراین در خاک روسیه به گفته مقامات کییف به تصرف یک هزار کیلومترمربع از خاک روسیه منجر شده است. ویژگیهای مشابه و پشتیبانی آشکار آمریکا از آنان، این شائبه را به وجود آورده که تحرکات غرب از اوکراین تا غرب آسیا با یکدیگر مرتبطند.
نکات
1. اهمیت اصلی اقدامات رژیمصهیونیستی و اوکراین، در جغرافیاست. دیگر اتفاقات صورت گرفته در این حمله، پیش از این نیز وجود داشتهاند. نیروهای اوکراینی سه سال است با روسها درگیر بوده و از یکدیگر تلفات گرفتهاند. در این جنگ با آواره شدن روستباران در منطقه دونباس، مسکو با پدیده آوارگان جنگی نیز مواجه شده است. میتوان گفت حمله به کورسک از نظر وارد آوردن تلفات و نابودی تجهیزات دارای اهمیت نهایی نبوده است. صهیونیستها نیز در موارد متعددی دست به ترور زدهاند. هرچند اسماعیل هنیه عالیرتبهترین مقامی از فلسطینیهاست که تلآویو آن را به شهادت رسانده اما با شهادت سردار محمدرضا زاهدی، فرمانده سپاه قدس در سوریه و لبنان و سیدرضی موسوی، مسئول تدارکات در همین حوزه، صهیونیستها افراد ارزشمندی را حذف کرده بودند. ترور هنیه نیز هرچند به لحاظ زمانی به دلیل برگزاری مراسم تحلیف رئیسجمهور ایران دارای اهمیت بود اما ابعاد جغرافیایی آن به نظر میرسد واجد معانی مهمتری باشد. هنیه در قلب یک مجموعه امنیتی بهشدت محافظت شده در تهران ترور شد. ایران در قلب مناطق امنیتی خود و روسیه در خاکش که زیر چتر بازدارندگی هستهای این کشور قرار دارد، به چالش کشیده شدهاند.
2. ورود آمریکا با برند و مارک متحدانش به جغرافیای خاص رقبایش، دارای معنی خاصی است. متحدان آمریکا به لحاظ جغرافیایی مورد چالش قرار گرفته و موجودیتشان در معرض خطر قرار دارد. گرچه فروپاشی رژیم همواره یک مساله در دسترس تلقی شده که ناشی از شکلگیری مصنوعی آن است اما امروزه کشوری مانند اوکراین با 43 میلیون جمعیت و 600 هزار کیلومترمربع مساحت نیز در معرض خطر مشابهی است. اوکراینیها مقاومت موثری از خود نشان دادهاند اما همچنان خطر فروپاشی کلی کشورشان وجود دارد. اگر بخش موثری از این کشور نیز از دست برود، اوکراین معنی قبلی خود را نخواهد داشت. اقداماتی که آمریکا با نام متحدانش علیه ایران و روسیه انجام داده، حاوی این پیام است که موجودیت اوکراین و رژیم از نظر جغرافیایی در خطر قرار گرفته و این مساله برای واشنگتن قابل تحمل نیست.
3. بلافاصله پس از عبور رژیمصهیونیستی از خطوط قرمز، ایران اعلام کرد پاسخ سختی به این اقدام خواهد داد. پس از آن بود که نوار اقدامات رژیم قطع شد و تلآویو بار دیگر در لاک دفاعی قرار گرفت. ایران و دیگر اعضای محور مقاومت به صراحت اعلام کردهاند با عبور رژیم از خطوط قرمز، آنها نیز از خطوط عبور کرده و شگفتانههایی برای تلآویو خواهند داشت. به نظر میرسد روسیه نیز باید برای توقف سیر اقدامات تهاجمی اوکراین دست به عبور از برخی خطوط بزند. کییف خواهان دستیابی به نیروگاه هستهای کورسک است و همچنان در خاک روسیه میتازد. مسکو باید ضمن مطرح کردن یک تهدید معتبر و در دست اجرا، با قطع زنجیره تهاجم اوکراین، این کشور را در لاک دفاعی قرار دهد. واضح است اقدام روسیه نباید یک تهدید تبلیغی باشد و باید به سرعت تمهیدات برای پاسخ جدی به کییف فراهم شوند.
4. در شرق آسیا فعلا اوضاع آرام است اما شدت چالشآفرینی درحال افزایش است. آرزوهای هستهای کره جنوبی و تحرکات پیرامون آکوس درجریانند.
5. بسیاری اینگونه میاندیشند که آمریکا به جای مواجهه مستقیم با روسیه و ایران، از طریق اوکراین و رژیمصهیونیستی با آنها درگیر شده است و به همین دلیل سالم مانده و در صورت شکست دو متحد خود این فرصت را دارد که با نفسی تازه پا به میدان جنگ بگذارد. این مساله اما تصوری اشتباه است. آمریکا بدون اوکراین و بدون رژیمصهیونیستی نقاط اتکای مطمئنی ندارد و نمیتواند از دور و محیط جغرافیاییاش در آمریکای شمالی با این دو کشور قدرتمند بجنگد. از این رو موجودیتهایی مانند اوکراین، رژیمصهیونیستی و تایوان که در دل مجموعههای امنیتی رقیب واقع شدهاند، اهمیت دوچندانی دارند. اوکراین در دل مجموعه امنیتی روسیه، رژیم در داخل محیط محور مقاومت و همچنین تایوان در درون خاک چین قرار گرفته و بخشی از خاک پکن است. بدون این سه نقطه، سه رقیب اصلی آمریکا با حلوفصل مشکلاتشان در محیط داخلی خود به سمت گسترش قدرت به دیگر نواحی برمیآیند. همچنین موجودیتیهایی مانند کییف، تلآویو و تایپه که طی دهههای اخیر شکل گرفتهاند، انگیزه مقابله با مخالفان خود را دارند. هرچند سه کشوری که این موجودیتها با آن درگیرند قدرت زیادی دارند اما اوکراین، رژیم و تایوان به دلایل موجودیتی، مبارزه با این قدرتها را بر خود هموار کردهاند. این مساله نشان میدهد در صورت عبور محور مقاومت، روسیه و چین از موجودیتهای محدودیتزای متحد آمریکا، دیگر کشورها انگیزه چندانی برای مبارزه و مقابله با آنها نخواهند داشت زیرا احساس خطر موجودیتی نسبت به تهران، مسکو و پکن ندارند.
6. یک هدف مهم مورد نظر آمریکا وارد آوردن شوکهای مثبت و منفی به متحدان و دشمنانش بوده است. ترورها برای رژیم و همچنین پیشروی در خاک روسیه برای اوکراین شوک مثبت تلقی میشوند. این شوکها باعث تعادل ضربان قلب این دو موجودیت شده که پیش از این با کاهش مواجه شده بود. با اینحال این شوک مثبت در غرب آسیا با اقدامات محور مقاومت مهار شده و رژیم بار دیگر در معرض فشار قرار گرفته. هدف واشنگتن در برابر ایران و روسیه وارد آوردن شوک منفی برای ایجاد انحراف ذهنی و برهم زدن اعتمادبهنفس این دو کشور بود. آمریکا قصد دارد جبهه داخلی ایران و روسیه به این فکر فرو بروند که آیا مسیری که در دشمنی پیمودهاند، درست بوده یا خیر. واشنگتن امیدوار است جواب نه باشد.
تجهیز در میانمدت
آمریکا چند ماه قبل بودجه عظیمی را برای تقویت فوری اوکراین، رژیمصهیونیستی و تایوان به تصویب رساند که حجم آن نزدیک به 100 میلیارد دلار میرسید. علاوهبر این بودجه فوری، در میانمدت نیز قرار است کییف و تلآویو بهشدت مسلح شوند. برخی از تجهیزاتی که ساخت و به کارگیری آنها در کوتاهمدت میسر نیست، در این برنامه میانمدت قرار دارند. درخصوص اوکراین گفته شده که این کشور به موشکهای کروز با برد 2 هزار کیلومتر و همچنین دهها یا صدها جنگنده اف-16 و شاید نمونههای دیگری مانند ساب-39 یا میراژ 2000 مجهز خواهد شد. درخصوص رژیم نیز در روزهای اخیر قرارداد 20 میلیارد دلاری به امضا رسیده که بخش اصلی آن مربوط به تحویل 50 جنگنده از جدیدترین نمونههای اف-15 با قابلیتهای بالای تهاجم زمینی است.