![دانشگاه آزاد و ظرفیتهای عظیم فناورانه](https://farhikhtegandaily.com/images/news/72302/thumbs/72302.jpg?v=1655173490)
یگانه عرب، خبرنگار گروه دانشگاه: دانشگاه آزاد بهعنوان دانشگاهی اجتماعی و به وسعت جغرافیای ملی، ظرفیت و توان فناورانه و نوآورانه عظیمی را در خود دارد. یکی از این ظرفیتهای عظیم، بستر زیرساختهای آزمایشگاهی و پژوهشی واحدهای دانشگاه آزاد در سراسر کشور است؛ توان و زیرساختهای مناسب و کاربردی که در دیگر مراکز آموزش عالی به چشم نمیخورد و حتی خود اعضای این نهاد علمی نیز از آن بیخبر بوده و باید مورد توجه و بهرهبرداری بیشتری قرار بگیرد.
این دانشگاه با در دستداشتن چنین ظرفیت عظیم زیرساختی و آزمایشگاهی در تلاش است بستر عظیم فناورانه و نوآورانه علمی خود را به جامعه و بخش صنعت معرفی کند تا بیش از پیش از این توان دانشگاهی و علمی استفاده شود؛ چراکه صنعت با قابلیتها و ظرفیتهای آزمایشگاهی و تجهیزاتی موجود در این دانشگاه بیگانه بوده و اطلاع دقیقی از این توان بالقوه ندارد تا آن را به منصه ظهور برساند. آشنایی صنعت و جامعه با این ظرفیتهای پنهان تجهیزاتی و آزمایشگاهی ضمن سوددهکردن آزمایشگاهها و مراکز تحقیقاتی دانشگاه آزاد میتواند منجر به انعقاد قراردادهای مشترک، تعاملات دوجانبه با شرکتها و سازمانهای دولتی و غیردولتی و جذب سرمایهگذاران برای توسعه فعالیتهای تحقیقاتی و پژوهشی و درآمدزایی بهتر در مجموعه واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی شود.
دانشگاه آزاد نیز در راستای دسترسی به سیاستهای کلان این مجموعه علمی برای توجه و تمرکز بر پژوهش بهویژه تقویت آزمایشگاهها بهعنوان زیرساخت اصلی توسعه دانشگاه، افزایش همکاری با شبکه آزمایشگاهی فناوریهای راهبردی، سامانه آزمایشگاههای همکار آزاد (ساها) را ایجاد کرد. ساها بخشی از ظرفیت عظیم دانشگاه آزاد اسلامی در حوزه آزمایشگاهها و کارگاههاست و تاکنون 7017 آزمایشگاهها و کارگاه مجزا متعلق به دانشگاههای آزاد اسلامی سراسر کشور بوده، 77992 تجهیزات و دستگاهها و 9488 خدمات آزمایشگاهی در دانشگاه آزاد اسلامی انجام شده و به ثبت رسیده است. این مجموعه آزمایشگاهها و تجهیزات از طریق این سامانه یا شبکه واحد بهصورت یکپارچه و با دستورالعمل یکسان به هم متصل شدهاند و اطلاعات و خدمات لازم را دراختیار فعالان این حوزه از سراسر جهان قرار میدهند؛ چراکه این تعاملات بر شبکهسازی دانشگاه آزاد اسلامی به سایر دانشگاههای داخلی و همچنین مراکز علمی و دانشگاهی معتبر خارجی سرعت میبخشد.
البته تربیت نیروهای متخصص و توانمندسازی کارشناسان آزمایشگاهها به علم و فناوری روز دنیا از اولویتهای دانشگاه آزاد اسلامی است و این جریان تا جایی اهمیت دارد که ریاست دانشگاه آزاد بیان کرده است: «توسعه شبکه آزمایشگاهی، تحقیقاتی و کارگاهی، درآمدزایی دانشگاه و بهرهبرداری از ظرفیتهای ساختاری و تجهیزاتی از اولویتهای راهبردی دانشگاه آزاد است.» در ادامه به معرفی زیرساختهای آزمایشگاهی، هستههای پژوهشی و کارگاههای تحقیقاتی و علمی دانشگاه آزاد خواهیم پرداخت که در ادامه از نظر میگذرانید.
واحد علوموتحقیقات و 144 آزمایشگاه تخصصی و فعال دانشگاهی
واحد علوموتحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی بهعنوان یکی از معتبرترین و فعالترین واحدهای دانشگاهی ظرفیت بالا و چشمگیری در حوزه تجهیزات آزمایشگاهی و کارگاهی دارد و در تلاش است با فراهم ساختن آزمایشــگاههای تخصصــی و مراکــز تحقیقاتــی بهعنوان مهــمتریــن ابزارهــای دسـتیابی بــه فنــاوریهــای نویــن، کاربــردی و محصــولات دانـشبنیــان فعالیت کند. این واحد دانشگاهی بهعنوان مرجع بزرگ و اصلی آزمایشگاهها و تجهیزات کارگاهی دارای مجموعهای از 144 آزمایشگاه تخصصی، تحقیقاتی و آموزشی است. این شبکه آزمایشگاهی واحد علوموتحقیقات بهشرح زیر تقسیمبندی میشود: مجتمع آزمایشگاهی زکریای رازی دارای 39 زیرمجموعه آزمایشگاهی چون پنج آزمایشگاه تخصصی، آزمایشگاه همکار اداره استاندارد، آزمایشگاه همکار اداره استاندارد (میکروبیولوژی)، آزمایشگاه اپتیک، آزمایشگاه باغبانی، آزمایشگاه بیماریشناسی گیاهی و ... است. همچنین این واحد دارای آزمایشگاه فیزیک پلاسما با 24 آزمایشگاه زیرمجموعه همچون آزمایشگاه SPM، آزمایشگاه پلاسمای پزشکی و ... است. از دیگر آزمایشگاههای این واحد میتوان به آزمایشگاههای مجتمع تحقیقاتی شیخبهایی با 17 زیرمجموعه، آزمایشگاه دانشکده دامپزشکی با 12 زیرمجموعه، آزمایشگاه دانشکده فنی و مهندسی با 15 زیرمجموعه، آزمایشگاه دانشکده علوم و فناوریهای پزشکی با 12 زیرمجموعه، آزمایشگاه دانشکده مکانیک، برق و کامپیوتر با 15 زیرمجموعه و آزمایشگاه دانشکده منابع طبیعی و محیطزیست با هشت زیرمجموعه آزمایشگاهی اشاره کرد.
مجتمع آزمایشگاهی تهرانمرکزی؛ ارائهدهنده خدمات رشتههای فنی، علوم پایه، مهندسی بافت و برق
واحد تهرانمرکزی نخستین و بزرگترین واحد دانشگاه آزاد بوده و 40 سال است که تاسیس شده. در این واحد دانشگاهی، آزمایشگاههای بسیاری وجود دارد که 40 سال است در بخشهای مختلف فعالیت میکنند؛ اما حدود پنج سال است که تمامی این آزمایشگاهها بهجز هنر در یک ساختمان بهنام نیایش یا آیتالله هاشمیرفسنجانی متمرکز و تجمیع شده است. یعنی علوم پایه، فنی، پژوهشکده بافت، پژوهشکده برق و ... در این مجتمع تجمیع شده است. در این واحد 167 آزمایشگاه وجود دارد که 84 مورد آن تحقیقاتی و باقی آزمایشگاهها آموزشی و تحقیقاتی است که در سطح ایران و درمقایسه با دانشگاههای سراسری روند قابلقبولتری دارد. حتی تجهیزات موجود در آزمایشگاه در کشور تک است و دستگاهها ساخت کشورهای پیشرفتهای چون آمریکا و آلمان است که میتوانند به دانشگاهها خدمترسانی کنند. بالغ بر صد دستگاه هایتک در این آزمایشگاهها مستقر بوده و خدمترسانی میکند. این آزمایشگاهها در شبکه راهبردی ریاستجمهوری هم ثبت شده و حدود 60 کارشناس نیز در این آزمایشگاهها فعالیت میکنند. زمینه کاری این آزمایشگاهها در رشتههای علوم پایه شامل تجهیزات رشتههای شیمی، فیزیک و زیستشناسی و... میشود. در پژوهشکده بافت که 10 آزمایشگاه مختلف دارد رشتههای مهندسی بافت، مهندسی پزشکی، اتاق حیوانات که در ارتباط با این بخش هستند، فعالیت میکند. پژوهشکده برق نیز در زمینه انرژی تجدیدپذیر، شبیهسازیهای سیستم برقرسانی، برق هوشمند و در قسمت فنی نیز آزمایشگاههای عمران و مکانیک خاک و... تجهیزات خوبی را ارائه میکنند و شبیهسازیهای لازم را انجام میدهند.
مجتمع آزمایشگاهی تهرانشمال خدمترسانی به 6 دانشکده و راهاندازی موزههای جانوری و تاریخ علم
کلنگ مجتمع آزمایشگاهی شهید فخریزاده سال 1389 زده شد و سال 1395 آزمایشگاه دانشکده شیمی نیز به آن منتقل شد. چند سال بعد، یعنی در سال 1397 این مجتمع آزمایشگاهی بهطور قطعی آغاز به کار کرد. این مجتمع آزمایشگاهی 22 هزار و 300 مترمربع است و هفت طبقه آزمایشگاهی دارد. از طریق این مجتمع به 6 دانشکده ازجمله دانشکده فنی-مهندسی، دانشکده شیمی با کلیه گرایشها، دانشکده علوم زیستی با تمام گرایشها، دانشکده برق و کامپیوتر، دانشکده علوم پایه و دانشکده علوم و فنون دریایی خدمترسانی میشود. انتقال آزمایشگاههای این 6 دانشکده از سطح شهر به این مجتمع انجام شده است؛ حتی آزمایشگاه برخی از رشتههایی که جدید بودند، راهاندازی شد. یکی از اقدامات خوبی که در این مجتمع آزمایشگاهی انجام شده، این است که ارتباط خوبی با صنایع شکل گرفته و بسیاری از شرکتهای دانشبنیان و خلاق مرکز تحقیق و توسعه خود را در قسمت مجتمع متمرکز کرده و اقدامات خود را انجام میدهند. هدف از انجام این کار نیز این است که با معرفی بهتر آزمایشگاهها و زیرساختها، ارتباطات بیشتری با صنعت در راستای رفع نیازهای جامعه و خودکفایی کشور داشته باشیم.
البته باید اشاره کرد مجتمع آزمایشگاهی تهرانشمال با شرکتهای دانشبنیان هم تعامل و همکاری مشترکی همچون ساخت تجهیزات کرونایی داشته است. حتی این مجتمع آزمایشگاهی با دانشگاههای دولتی و خارج از کشور چون قزاقستان ارتباط و تعامل برقرار کرده است. یکیدیگر از نکات مهم در این مجتمع آزمایشگاهی، این است که دو موزه یکی مجموعه جانوری و دیگری موزه تاریخ علم (که دستگاههای قدیمی علمی و فناورانه که کارایی نداشتهاند) با هدف معرفی این دو بخش راهاندازی شدهاند.
انجام عمل لایهنشانی در خلأ در آزمایشگاه فیزیک واحد کرج
دانشگاه آزاد استان البرز واحد کرج نیز از دیگر استانهایی است که زیرساختهای آزمایشگاهی و پژوهشی خوبی داشته و ظرفیت مناسبی را برای فعالیت دانشگاهیان فراهم میکند. دانشگاه آزاد واحد کرج دو آزمایشگاه کشت و سلول و آزمایشگاه فیزیک/ لایهنشانی دارد. آزمایشگاه کشت و سلول از سال 1385 با زیربنای حدود 80 مترمربع شکل گرفت و در حوزه میکروبیولوژی و کشاورزی فعالیت میکند و در بخش بافتشناسی، تحقیقات سلولی و مولکولی به پژوهش و تحقیق میپردازد. در آزمایشگاه فیزیک که از سال 1386 نیز کار خود را در فضایی با متراژ 30 مترمربعی آغاز کرد، بحث لایهنشانی انجام میشود؛ البته این اقدام نیز به چند روش صورت میگیرد که یکی از آنها در خلأ است و تجهیزاتی که در این آزمایشگاه داریم، میتواند در خلأ عمل لایهنشانی را انجام بدهد.
بهطور کلی بیش از 30 دستگاه در این آزمایشگاهها قرار دارد که پنج دستگاه هایتک در آزمایشگاه فیزیک/لایهنشانی و 6 دستگاه هایتک در آزمایشگاه کشت و سلول مستقر است. البته این آزمایشگاهها با حضور در رویداد ملی عصر امید توانست ظرفیت بالقوه خود را به جامعه هدف عرضه کند تا بتواند در حوزه لایهنشانی مشارکت و تعامل داشته باشد و این خدمات آزمایشگاهی را افزایش بدهد.
آزمایشگاه سازه و زلزله تفت ارائهدهنده تحقیقات مقاومسازی و بهسازی سازهها
این آزمایشگاه در دانشگاه آزاد استان یزد واحد تفت درحال فعالیت است. این مرکز تحقیقاتی از سال 1395 کار خود را شروع کرده و در زیربنای 1500 مترمربع درحال خدمترسانی به بدنه خود دانشگاه و بخش صنعت کشور بهویژه در استان یزد است. این آزمایشگاه به تحقیقات در زمینه مقاومسازی و بهسازی سازهها که نیاز اساسی کشور نیز است، میپردازد. امکانات این مرکز آزمایشگاهی در منطقه جنوب کشور بهعنوان یک مرکز فعال منحصربهفرد بوده و کمتر آزمایشگاهی مشابه آن در کشور فعال است. این مرکز از امکانات کاملی برای دانشجویان رشتههای سازه و زلزله برخوردار است و پاسخگوی نیاز آنها و دانشجویان دیگر دانشگاههاست. آزمایشگاه سازه و زلزله تفت همچنین در راستای تولید علم و پژوهشهای کاربردی، توانایی خدمترسانی به پژوهشگران، صنعتگران و اعضای هیاتعلمی دانشگاهها را نیز دارد. از امکانات این مرکز میتوان به دوسوله (یکی کارگاه ساخت نمونهها و دیگری محل تست نمونهها)، کف صلب معلق، جرثقیل سقفی 5 تن 4، اتاق اداری و کنفرانسی و... اشاره کرد.
ازجمله خدمات قابلارائه این مرکز تحقیقاتی و آزمایشگاهی میتوان به موارد زیر اشاره کرد: انجام کارهای تحقیقاتی همراه با تستهای آزمایشگاه جهت شناخت رفتار لرزهای انواع قطعات و سازههای فولادی سرد نوردشده معروف به LSF با اکچوئیتورهای رفت و برگشت در دو ظرفیت 10 تن و 20 تن، انجام انواع آزمایشهای لازم برای تعیین مقاومت و استحکام مصالح مانند بتن فولاد آسفالت و...، انجام پروژههای مقاومسازی برای ساختمانهای اداری و تجاری، بیمارستانها و...، پذیرش دانشجویان ارشد و دکتری تخصصی داخل و خارج کشور.
آزمایشگاه همکار غذا و دارو واحد اراک؛ کنترلکننده و آنالیزور موادغذایی
آزمایشگاه همکار غذا و دارو دانشگاه آزاد استان مرکزی واحد اراک بهعنوان یکیدیگر از هستههای آزمایشگاهی فعال دانشگاه آزاد در تاریخ 31 شهریور 99 بهعنوان تنها آزمایشگاه دارای پروانه بهرهبرداری در مجتمع آزمایشگاهی رازی استان مرکزی به مساحت حدود 470 مترمربع کار خود را آغاز کرد. این مرکز 13 دستگاه فناورانه و نوآورانه دارد. اقدام اصلی این آزمایشگاه این است که فعالیتهای آزمون را بهصورت مستقل و بیطرفانه انجام میدهد و فعالیتهایش بهگونهای انجام میشود که الزامات استاندارد، نیاز مشتریان، مراجع قانونی یا سازمانهایی را که به آزمایشگاه رسمیت میبخشند، برآورده کند. این آزمایشگاه در مدت زمان فعالیت خود تاکنون با 200 شرکت و کارخانه تولید یا فرآوری محصولات غذایی در استان و همچنین استانهای همجوار، قراردادهای همکاری و پایش را به امضا رسانده است.
این آزمایشگاه با نیروی انسانی متخصص دکتــری، کارشناسیارشــد و کارشناسـی، پایش، کنترل و آنالیز موادغذایی را براساس استانداردهای موجود انجام میدهد. نکته قابلتوجه آنکه این مرکز تحقیقات آزمایشگاهی در راستای ارتقای کیفیت خدمات، راهبردهایی را چون توسعه دامنه عملکرد بهمنظور تحتپوشش قراردادن حداکثری آزمونهای مرتبط با سلامت، بهبود مداوم سیستم مدیریت کیفیت آزمایشگاه برمبنای روشهای اجرایی، مدونشده طبق استاندارد ISO/IEC 17025، کاهش زمان پاسخگویی و ارسال نتایج آزمایشها به مشتریان، ارتقای مهارتها و توانمندی کارشناسان از طریق برگزاری دورهها و ماموریتهای آموزشی، ارتباط موثر، متقابل و هدفمند با واحدهای تولیدی و کارخانهها، ارتباط موثر با مراکز علمی، پژوهشی به منظور ارتقای کیفی نتایج آزمونها و افزایش توان عملیاتی آزمایشگاه سرلوحه فعالیتهایش قرار داده است. این آزمایشگاه تلاش دارد با ارائه توانمندیها و موفقیتهای کسبشده طی دوره عملکرد تقریبی دوساله خود، تجارب خود را برای پیشرفت و فعالیتهای بازدیدکنندگان یا سایر شرکتکنندگان به اشتراک بگذارد. همچنین از تجارب سایر دانشگاهها و شرکتها برای انجام فعالیت بیشتر و گستردهتر استفاده کند.
آزمایشگاههای تحقیقاتی متالورژی واحد زنجان ارائهکننده خدمات آنالیز و شناسایی مواد
آزمایشگاههای تحقیقاتی متالورژی واحد زنجان از سال 1400 کار خود را آغاز کرد؛ البته پیش از آن تجهیزات این آزمایشگاه جمعآوری شده بود؛ اما تحتعنوان مرکز تحقیقات متالورژی فعالیت میکرد. مساحت آزمایشگاه تحقیقاتی متالورژی 850 مترمربع است و دارای دستگاههایی چون آسیاب گلولهای سیارهای، دستگاه پتانسیواستات و گالوانواستات، دستگاه سنجش اندازه ذرات لیزری، دستگاه میکروسختی سنج ویکرز، طیفسنج پراش پرتو ایکس (XRD)، طیفسنج نشر جرقه (کوانتومتر)، کوره VIM، دستگاه کوانتومتری، میکروسکوپهای مجهز متانوگرافی و تجهیزات آن، کورههای 1200 درجه و کوره 1800 خشک، کوره الکتریکی، کوره لولهای و میکروسکوپ نوری است. این مرکز آزمایشگاهی خدماتی چون آنالیز کوانتومتری، خدمات XRD، خدمات اندازهگیری سایز ذرات، خدمات متانوگرافی بر مقاطع مختلف فلزی، دستگاههای کورهها نیز عملیات حرارتی و خدمات حرارتی که ممکن است نیاز باشند را انجام میدهند.
زمینههای تخصصی این مرکز آزمایشگاهی شامل آنالیز و شناسایی مواد، عملیات حرارتی، متالوگرافی، استخراج فلزات به روشهای هیدرومتالورژی و پیرومتالورژی، بررسی و آزمونهای خوردگی و اکسیداسیون، پوشش و متالورژی سطح، مواد پیشرفته و... میشود. همچنین این آزمایشگاه پروژههای مختلفی انجام داده و در دست انجام دارد. یکی از آن پروژههای جاری، انعقاد قرارداد 300 میلیون تومانی با پارسسوئیچ بوده که درحال انجام است.
مجتمع آزمایشگاه مرکزی واحد کرمان مرکز خدمترسانی در حوزه شیمی، محیطزیست و زیستفناوری
دانشگاه آزاد استان کرمان در راستای سیاستهای کلان دانشگاه با هدف نظمبخشیدن به فضاهای آزمایشگاههای تحقیقاتی، عملکرد بهتر و توسعه گروههای تحقیقاتی، کارگاه و آزمایشگاهمحور و اهداف پژوهش و فناوری دانشگاه، آزمایشگاهها و کارگاههایی تاسیس کرده که خدمات متناسب خود را ارائه میکند. درحال حاضر مرکز خدمات آزمایشگاهی (مجتمع آزمایشگاه مرکزی) استان در سولههای آزمایشگاهی به متراژ تقریبی 1600 مترمربع دارای آزمایشگاههای آمادهسازی نمونه، کروماتوگرافی، دستگاهی، آنالیز عنصری، مواد غذایی، تحقیقاتی، شیمی و آزمایشگاههای میکروبیولوژی است که در تاریخ 30 تیرماه سال 1398 تاسیس شد. این مرکز خدمات آزمایشگاهی و تحقیقاتی دستگاههای تحقیقاتی پیشرفته نظیر دستگاه آنالیز LC-MS/MS یا کروماتوگرافی مایع با طیفسنج جرمی دوگانه، دستگاه کروماتوگرافی با طیفسنج جرمی GC/MS، دستگاه کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا | High Performance Liquid Chromatograph،, GC/FID AAS دستگاه جذب اتمی، دستگاه سنجش و اندازهگیری عناصر اکسیژن و گوگرد و نیتروژن AFM,CHOSN میکروسکوپ نیروی اتمی و دستگاههای UV, FTIR و.... را دارد که میتواند خدمات متنوعی در حوزه شیمی، حوزه محیطزیست، کشاورزی و سموم و آفتکشها، حوزههای زیست فناوری و صنایع مواد غذایی و بهداشتی و... ارائه کند.
آزمایشگاه همکار استاندارد بتن واحد تبریز نخستین آزمایشگاه دارای استاندارد ISO 17025
آزمایشگاه بتن و مصالح ساختمانی دانشگاه آزاد تبریز از سال 1365، یعنی همان زمانی که دانشگاه دانشجومحور بود و ماهیت آموزشی و تحقیقاتی داشت، تاسیس شد. این آزمایشگاه در سال 1397 برای ورود به بازار صنعت ساختمانی، مجوز همکار استاندارد را دریافت کرد. این مجوز همکار استاندارد در سه حوزه بتن آماده، آجررسی و سنگدانه است. پس از آن، این آزمایشگاه در سال 1399 توانست استاندارد ISO 17025 که استاندارد بینالمللی است را دریافت کرده که آن را به نخستین آزمایشگاه در مجموعه دانشگاه آزاد اسلامی کشور تبدیل کند. درمجموع، در تمام مجموعه دانشگاه آزاد سه دانشگاه این استاندارد را کسب کرده که یکی دانشگاه آزاد واحد تبریز، دیگری مشهد و خوراسگان است. متراژ این آزمایشگاه با احتساب فضای دفتری، آزمایشگاهی و کارگاهی و... 250 مترمربع است. تمامی مخاطبان این آزمایشگاه، دانشگاهی بوده و این آزمایشگاه با شرکتهایی چون شرکت تولید بتن، آجر، شن و ماسه و... تعامل دارد. در این آزمایشگاه حدود 30 دستگاه و تجهیزات فناورانه مستقر است که حدود پنج مورد آنها، هایتک هستند. میزان ریالی تجهیزات موجود در آزمایشگاه همکار استاندارد بتن تبریز حدود 2.5 میلیارد تومان است. این آزمایشگاه در قسمت پاویون اصلی رویداد ملی عصر امید غرفه داشته و با دیگر واحدهای دانشگاه آزاد و شرکتهای مخاطب درخصوص ارائه شیوههای استقرار استاندارد ISO 17025 تعامل داشته تا آنها نیز این استاندارد را کسب کنند.
آزمایشگاه بیومکانیک ورزشی واحد همدان ارزیابیکننده سیستم بدنی دانشجویان و پژوهشگران
آزمایشگاه بیومکانیک ورزشی دانشگاه آزاد واحد همدان، حدود 10 سال است فعالیت خود را در عرصه آزمایشگاهی شروع کرده است. این آزمایشگاه با فضای مستقل تقریبی 100 مترمربع و دوربینهای پیشرفته آنالیز حرکتی فعالیت میکند. عمده خدمات این آزمایشگاه در بحث ارزیابی سیستم بدنی به دانشجویان تحصیلات تکمیلی و پژوهشگران حوزه تربیتبدنی است؛ البته فراکسیونهای ورزشی نیز جزء متقاضیانی هستند که در تعامل با این آزمایشگاه قرار دارند. بیش از 10 دستگاه پیشرفته در این آزمایشگاه بیومکانیک قرار دارد که چهار مورد آن دوربینهای آنالیز بدنی هستند. این آزمایشگاه در رویداد ملی عصر امید نیز در دو بخش هستهها و زیرساختهای آزمایشگاهی و بخش گروه پژوهشی حضور داشت و به تعاملات خوبی نیز دست پیدا کرد. کارگاه مرکزی ماشین ابزار واحد همدان نیز حدود هشت سال است که تاسیس شده و متراژ 240 مترمربعی دارد. یک کارشناس مسلط به ماشینابزار در این کارگاه فعالیت میکند. دستگاههایی چون تراش CNC، فلز CNC، تراش منوئال و برخی دستگاههای کوچکی چون دریل ستونی و... در این کارگاه خدمات ارائه میدهند. قیمت تجهیزات موجود در این کارگاه به دو تا سه میلیارد تومان میرسد. این کارگاه مرکزی ماشینابزار پیشرفته نیز به شرکتهای تولیدکننده قطعات مکانیکی، قطعات خودرو، شرکتهای تولیدکننده ادوات کشاورزی و... خدمات میدهد. همچنین این کارگاه توانسته قراردادهایی با وزارت دفاع منعقد کرده و تعامل مشترک داشته باشد.
آزمایشگاه تحقیقات علوم دارویی واحد دامغان عرضهکننده گیاهان و فرآوردههای دارویی در کشور
آزمایشگاه مرکزی تحقیقات، تولید و فناوری گیاهان دارویی در یک زیرساخت دیگری به نام مجتمع آزمایشگاهی داروسازی قرار دارد که در سال 1393 تاسیس و سال 1398 تکمیل شد و کار خود را آغاز کرد. گرید این مرکز در میان دیگر مراکز از لحاظ ساختاری بالاتر است. این آزمایشگاه در قالب پروژههایی که در پشتیبانی فعالیتهای دانشجویان یا استادان دانشکده داروسازی انجام میشود، فعالیت کرده و اکثر پروژههای تحقیقاتی دانشجویان داروسازی یا استادان در این مجتمع قابلیت اجراسازی دارد. 12 آزمایشگاه تخصصی و تحقیقاتی در این مجتمع قرار دارد که 6 تای آن آموزشی و تحقیقاتی و 6 تای دیگری تحقیقاتی است؛ یعنی آزمایشگاهها براساس نوع عملکردشان در این مجتمع تقسیمبندی شدهاند. بالغ بر 15 میلیارد تومان تجهیزات و دستگاههای هایتک در این آزمایشگاه وجود دارد.
آن فعالیتی که در آزمایشگاه مرکزی تحقیقات، تولید و فناوری گیاهان دارویی انجام میشود، عمدتا در حوزه گیاهان و فرآوردههای دارویی و مواد موثره آنها متمرکز بوده و تحقیقات در این مسیر انجام میشود. بهعنوان نمونه، در این آزمایشگاه، داروی ضدکرونایی برپایه آلوئهورا تهیه و ثبت شد. در برخی مواقع، مواد موثره در یکی از آزمایشگاهها استخراج میشود، اثرات آن بررسی میشود و پس از آن وقتی این دارو بخواهد وارد بازار شود باید در آزمایشگاه سمشناسی مجموعه آن مواد بررسی شده و آنالیز کمی و کیفی آن صورت بگیرد. درنهایت یک فرآورده دارویی از پایه گیاه استخراج شده و به شکل اشکال دارویی همچون قرص و شربت و... درمیآید که به بازار عرضه میشود.
آزمایشگاههای این مجتمع زیرمجموعه مرکز تحقیقات، تولید و فناوری گیاهان دارویی است که این مجتمع 5 کارشناس آزمایشگاهی با مقطع دکتری و کارشناسیارشد و چند کارشناس مقطع دکتری دارد. همچنین باید گفت که هرکدام از این آزمایشگاهها یک هسته تحقیقاتی دارد که بر یک فرآورده دارویی کار میکند.
آزمایشگاه مرکزی همکار استاندارد واحد مشهد دومین آزمایشگاه ISO 17025 در کشور
دانشگاه آزاد اسلامی خراسان رضوی واحد مشهد نیز زیرساختهای آزمایشگاهی بسیاری دارد که آزمایشگاه مرکزی همکار استاندارد و آزمایشگاه آنالیز حرکتی دو آزمایشگاه شاخص آن است. آزمایشگاه همکار استاندارد 17025 رازی که در دانشکده علوم مستقر است، جزء معدود آزمایشگاهها، یعنی دومین آزمایشگاه 17025 همکار استاندارد در داخل کشور است. آزمایشگاه مرکزی همکار استاندارد اخیرا مجوز خود را در سال 1400 دریافت کرده و به دستگاههایی با تکنولوژی بالا و هایتک مجهز است.
متراژ آزمایشگاه مرکزی همکار استاندارد و آزمایشگاه آنالیز حرکتی هرکدام حدود 100 مترمربع است و حدود 10 دستگاه هایتک متناسب با فعالیتهای این آزمایشگاهها، در آن مستقر است. آزمایشگاه همکار استاندارد، یک آزمایشگاه سمشناسی بوده و همکار صنعت است. آزمایشگاه آنالیز حرکتی نیز در حوزه مهندسی پزشکی و رشتههای ارتوپدی فعالیت میکند، بهنوعی که حرکات را آنالیز میکند و میتواند مورد استفاده مصدومانی که در رشتههای پزشکی تحت درمان هستند، قرار بگیرد. همچنین این آزمایشگاه در رشتههای ورزشی و مهندسی ورزشی هم مورد استفاده خواهد بود. آزمایشگاه آنالیز حرکتی نیز با چند شرکت دانشبنیان درحال انعقاد تفاهمنامه است تا بتواند در رشته پزشکی خدمترسانی کند. حدود 5 تا 10 میلیارد تومان میزان ریالی تجهیزات موجود در این آزمایشگاههاست.