شرایط اقتصادی کشور ایجاب می‌کند که باشگاه‌های فوتبال هرچه زودتر دست از بریزوبپاش‌های بی‌هدف بردارند و با کنترل هزینه‌ها به درآمدزایی بالاتر فکر کنند اما این مهم طی چنددهه اخیر به‌دست فراموشی سپرده شده است. در ایران فوتبال و باشگاه‌های فوتبالی برای نهاد‌های مربوط به خود (که عمدتا دولتی هستند) صرفا هزینه‌زا بوده‌اند و به دلیل نداشتن انضباط مالی و شفافیت عملکردی نتوانسته‌اند حداقل شرایط فعالیت حرفه‌ای را کسب کنند.

در مجموع در سال گذشته و سال جاری بیش از 12 هزار میلیارد تومان از صندوق توسعه ملی به صندوق بازار واریز شده و از محل درآمد‌های سازمان بورس از کارمزد نیز این رقم بیش از 4 هزار میلیارد تومان بوده است. اینها درحالی است که براساس لایحه بودجه 1401 بیش از 10 هزار میلیارد تومان از درآمد‌های مالیاتی از محل نقل‌وانتقال سهام به حساب صندوق تثبیت واریز خواهد شد.

در سال1399، شاهد عرضه شدن 25نماد بورسی بوده‌ایم که پس از گذشت یک‌سال، از این تعداد 17نماد بازدهی منفی داشته‌اند. هرچند این آمار در عرضه‌اولیه‌های سال1400 بهبود پیدا کرده است اما همچنان 5نماد از 15نماد عرضه‌اولیه شده در این سال بازدهی منفی ایجاد کرده‌اند.

بودجه هرساله بر تحولات بازار سرمایه اثرگذار است، زیرا جنس بودجه این است که تصمیمات دخل‌وخرج دولت را مشخص می‌کند. بنابراین هرجا دولت بخواهد در دخل‌وخرج خود بورس را دخیل کند؛ طبعا بورسی‌ها برایشان مهم است و اعداد و ارقام بودجه برای آنها حساس و حاشیه‌دار است. در بودجه برخی از این تصمیات تاثیرات مثبت دارد و برخی دیگر از این تصمیمات پیامدهای منفی دارد.

وزیر اقتصاد امروز در سخنان خود در مجلس گفته است، از 28 خرداد سال جاری و در دولت آیت الله رئیسی شاخص بورس ۳۰۰ هزار واحد افزایش داشته، زیرا امیدواری‌ها بیشتر شده است.نکته قابل توجه در این زمینه زمان آغاز به کار دولت سیزدهم است.

بازار سرمایه در سال 1399 توانست با یک رکوردشکنی برای اولین‌بار شاخص دومیلیونی را فتح کند ولی این افزایش شاخص هیچ‌گونه همخوانی با واقعیت‌های اقتصادی کشور نداشت و طبیعی بود که این بازار دچار ریزش و اصلاح قیمتی شود و از مرداد ماه سال گذشته تا خرداد ماه سال جاری این ریزش ادامه داشته باشد و باعث افت شاخص تا محدوده یک‌میلیون‌و100هزار واحدی شود.

حسین مریدالسادات می‌گوید اگر بخواهم حال بازار سرمایه را تشریح کنم باید بگویم بازار سرمایه ما مریض رو به احتضار است، مشکل آنجاست که کسی هنوز علت مریضی این بیمار را نپرسیده است.

بورس نظام شراکت‌محوری است و درواقع وقتی وارد بورس می‌شوید به شما اطمینان می‌دهند که طی یک سال آنچه اتفاق می‌افتد، ضرر یا سود را به‌طور شفاف به شما بگویند و سال بعد هم همین‌طور. این اطلاعات باید به‌صورت شفاف در همه عملکرد‌ها به اطلاع سهامدار برسد.

حضور همزمان مدیران عالی‌رتبه ارکان بورس در شرکت‌های دیگر موضوعی است که نه‌فقط در سطح مدیران بورس‌ها بلکه در شورای عالی بورس نیز وجود دارد. این آسیب تنها با اطلاع‌رسانی و شفافیت بیشتر حل خواهد شد. در سال‌های اخیر حتی یک صورت جلسه از ارکان بورس بیرون نیامده و ما نمی‌دانیم در جلسات چه مواردی طرح می‌شود اما اعضا که خود صاحب شرکت‌های مالی هستند به خوبی می‌دانند.

اعتماد مردم به بورس از دست رفته و حتی رشد‌های اخیر بورس نیز آنها را مجاب به بازگشت نکرده است. در شرایط فعلی مالیات دولت نیز در سه ماهه ابتدایی سال 1400 حدود 73 درصد در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته کاهش پیدا کرده که از قبل نیز قابل انتظار بوده است.

مدیران باید توجه داشته باشند که بحران‌ها یک شکل نبوده و در بازه‌های زمانی و مکانی و همچنین در مقیاس‌های مختلف، متفاوتند، درنتیجه استفاده از یک نسخه واحد برای مدیریت بحران می‌تواند بحران‌زا باشد. بحران‌های ناشی از عملکرد مدیریت بسیار خطرناک است، زیرا موجب اشاعه بی‌اعتمادی به ساختارهای نظم یافته و هرج و مرج‌های با بسامد بالا می‌شود.

بازار بورس تهران درکنار تمامی جذابیت‌های ممکنی که برای سهامداران دارد، ازنظر معیارهای جهانی مشکلات اساسی دارد و نسبت‌به بازارهای بورس معتبر دنیا از تفاوت‌های اساسی برخوردار است که این تفاوت‌ها درنهایت باعث ناکارایی بازار بورس در رسیدن به اهداف اقتصادی خود شده و گاهی نیز باعث رویگردانی سهامداران از این بازار می‌شود.

در 19 مرداد 99 بالاخره فضای ترس بر امیدواری غلبه کرد و بلوای بورس آغاز شد. از این تاریخ تا روز گذشته شاخص کل 45 درصد عقب‌نشینی کرد و نه‌تنها سود، بلکه سهامداران از اصل پول خود وارد ضرر‌های هنگفتی شدند که دیگر برای هر کاری دیر شده بود. این بیشترین ریزش بازار بورس در طول تاریخ فعالیت بورس تهران بوده است.

ارزش معاملات در سال 98 در تمامی بازار‌ها در حدود 2100 هزار میلیارد تومان بوده و درآمد کارگزاران از کارمزد این معاملات در حدود 12 هزار میلیارد تومان بوده است. در سال 99 با رشد 3 برابری، ارزش معاملات بازار سرمایه کشور به 5394 هزار میلیارد تومان رسید که بر همین اساس می‌توان میزان درآمد کارگزارن کشور را چیزی در حدود 33 هزار میلیارد تومان تخمین زد. این 33 هزار میلیارد تومان تقریبا برابر با درآمد نفتی ایران در سال 98 و 99 بوده است.

در بازار سرمایه ما مصادیق انتصابات غیرشفاف بسیاری وجود دارد. مثلا آقای دهقان دهنوی زمانی معاون آقای دژپسند بود. حالا دژپسند خودش تشخیص می‌دهد که رئیس سازمان بورس دهقان دهنوی باشد. همین رویه باعث می‌شود که برداشت‌هایی شود که مثلا تضاد منافع در بازار سرمایه ما وجود دارد و منافع کلان دستگاه یا سازمانی مدنظر مدیران عالی است.