جماهیر شوروی
ادراک تهدید خارجی بخش زیادی از ملت را متحد کرده و تمایلات ضدغربی‌گری فراگیر شده است. بسیاری از روس‌ها متقاعد شده‌اند غرب‌جمعی برای روسیه خیر نمی‌خواهد و اگر فرصتی پیدا کند، به دنبال واردکردن آسیب به ملت روس خواهد بود، مگر اینکه روسیه به‌اندازه کافی قوی باشد تا از خود حفاظت کند. از همین روی از منظر شهروندان روس دولت که مسئولیت حفاظت آن‌ها و کشور را برعهده دارد، باید حمایت و تقویت شود.
یکی از پیامدهای جنگ اوکراین، کاهش وابستگی اروپا به گاز روسیه و افزایش نقش سایر کشورها مانند الجزایر، آذربایجان و ترکمنستان است.
مستندها و کتاب‌هایی با موضوع زندگی و زمانه میخائیل گورباچف و فروپاشی شوروی وجود دارد که در ایران و برای مخاطب فارسی‌زبان قابل‌دسترسی‌اند.
گورباچف یک قدرت را نه با موشک بلکه با ساندویچ به غرب باخت.
یادداشت