سارا طاهری، خبرنگار گروه دانشگاه: سالهای اخیر با ابلاغ سند تحول و تعالی در دانشگاه آزاد، قواعد بودجهنویسی نیز در این دانشگاه تغییر کرد و توجه به درآمدهای غیرشهریهای و کاهش اتکای دانشگاه به شهریه دانشجویان بیش از گذشته دنبال شد. درواقع مسئولان دانشگاه میخواهند در سبد درآمدیشان فقط روی شهریه دانشجویان حساب نکنند، بلکه این سبد را با وجود منابعی متنوعتر کنند و رسیدن به هدفشان را نیز از طریق منابعی مانند طرحهای بروندانشگاهی، مراکز تحقیقات، مدارس مهارتی و... دنبال میکنند. با یک حساب سرانگشتی میتوان متوجه شد اتکای دانشگاه آزاد به شهریه در چندسال اخیر کاهش داشته و سهم درآمدهای غیرشهریهای رشد پیدا کرده، بهطورمثال پیش از آغاز اجرای سند تحول و تعالی دانشگاه اتکای آن به شهریه دانشجویان 84 درصد از کل درآمد دانشگاه را شامل میشد که این عدد در سال کاری 1401-1400 به 75 درصد رسید. اعدادی که نشان میدهد سهم درآمدهای غیرشهریهای رشد 9 درصدی را تجربه کرده است. روند کاهش اتکا به شهریه دانشجویان در سال 1402-1401 هم ادامه داشت و به 70 درصد رسید. در سال مالی اخیر برای رسیدن به 52 درصد هدفگذاری شده بود که باید عدد دقیق محققشده را پس از پایان بررسیهای عملکرد بودجهای استانها از زبان مدیران مالی شنید. بااینحال مشخص است سهم شهریه در اقتصاد دانشگاه آزاد سالبهسال کاهش داشته است. حسابوکتاب برای سبد درآمدی استانهای دانشگاه در فصل تابستان انجام میشود، زیرا از اواخر دهه 90 سال مالی دانشگاه نیز مقارن با سال تحصیلی شد. امسال از اوایل تیرماه جلسات بودجهریزی استانهای دانشگاه آزاد آغاز و تقریبا تا پایان روزهای مرداد امسال ادامه پیدا کرد و سرانجام تکلیف بودجه تمام 31 استان کشور تعیین شد. در این گزارش به عملکرد بودجهای و تغییرات مالی 10 استان دانشگاه آزاد پرداختهایم که در ادامه میخوانید.
پیشبینی افزایش 60 درصدی درآمدهای غیرشهریهای
دانشگاه آزاد استان لرستان برای درآمدغیرشهریهای امسال خود رشد 60 درصدی را نسبت به سال گذشته پیشبینی کرده است. هرچند در سال مالی گذشته برخی از برنامهریزیها برای تحقق این نوع از درآمد محقق نشد اما مسئولان امسال تلاش دارند تا با فعال کردن ظرفیتهای دانشگاه، استفاده از ظرفیتهای اعضای هیاتعلمی نقیصه سال گذشته را برطرف کرده و بتوانند طبق برنامهریزی بودجهای امسال درآمدهای غیرشهریهای خود را محقق کنند. طبق گفته محمدرضا جابر انصاری، رئیس دانشگاه آزاد استان لرستان و واحد خرمآباد مجموعه درآمدهای غیرشهریهای این دانشگاه در سال گذشته حدود 38 میلیارد تومان بوده است اما پیشبینی برای امسال افزایش 60 درصدی درآمد غیرشهریهای است. انصاری در این باره میگوید: «بخشی موارد تکلیفی است که تلاش داریم در این مسیر حرکت کنیم اما تحقق آن با توجه به شرایط اقتصادی و اجتماعی استانها متفاوت است.» تمام استانهای دانشگاه آزاد درآمد غیرشهریهای خود را از منابعی کسب میکنند. دانشگاه آزاد استان لرستان تلاش دارد تا بخشی از این درآمدرا از طریق فروش اموال و املاک محقق کند. به گفته انصاری اگر این بخش نیز وارد شود شاهد افزایش 200 درصدی درآمد غیرشهریهای در این استان خواهیم بود. در واقع پیشبینی مسئولان دانشگاه آزاد لرستان برای درآمدهای غیرشهریهای، منهای فروش املاک بوده که در جهت بهینهسازی و مولدسازی املاک دانشگاه در نظر گرفته شده است. انصاری در این باره میگوید: «امسال بنا داریم تا حدود 85 میلیارد تومان از املاک راکد دانشگاه را فروخته و تبدیل به احسن کرده و سرمایهگذاری جدید و مولد انجام بدهیم.»
اصلیترین منبع درآمد غیرشهریهای در بودجه امسال دانشگاه آزاد لرستان طرحهای سرمایهگذاری جدید در حوزه طرحهای گلخانهای با توجه به ظرفیت استان است. دامپروری و کلینیک دندانپزشکی واحد بروجرد از دیگر منابع است. دانشگاه آزاد لرستان در نظر دارد تا آموزشهای کوتاهمدت را نیز با قراردادهای که در سطح استان با سازمانها و دستگاههای دولتی منعقد شده پیگیری کرده تا بخشی از این درآمدها را نیز از این منبع دنبال کند. به عبارت بهتر بخشی از رشد درآمدها در این حوزهها خواهد بود.
سهم 20 درصدی غیرشهریهایها از کل درآمد کهگیلویهوبویراحمد
سهم درآمدهای غیرشهریهای دانشگاه آزاد استان کهگیلویهوبویراحمد نیز نسبت به سال مالی گذشته تغییراتی داشته است. این دانشگاه در بودجه امسال خود افزایش دوبرابری درآمدهای غیرشهریهای را پیشبینی کرده و این در حالی است که در سال مالی گذشته شاهد تحقق 65 درصدی درآمدهای غیرشهریهای بوده است. البته به گفته کاوه پیشقدم، رئیس دانشگاه آزاد استان کهگیلویهوبویراحمد و واحد یاسوج، علت آن که 100 درصد درآمدهای غیرشهریهای در بودجه سال گذشته محقق نشده این بوده که واریزیهای شهریورماه انجام نشده است. کاوه پیشقدم میگوید: «در سال مالی 1403-1402 درصد درآمد غیرشهریهای به کل درآمدمان 9 درصد و این عدد در سال مالی 1404-1403 به حدود 20 درصد خواهد رسید.» با این اوصاف آنطور که به نظر میرسد در سال مالی پیش رو مسئولان این دانشگاه تنها 80 درصد از درآمد خود را از شهریه دانشجویان تامین میکنند. مسئولان این دانشگاه برای کسب این درآمد غیرشهریهای طرحهایی را در نظر دارند. بهطور مثال راهاندازی آزمایشگاه مرکزی استانی و کسب استاندارد ایزو و اخذ پروژه نفت گچساران برای در آمدهای غیرشهریهای امسال پیشبینی شده است. این پروژه مربوط به شرکتهای وابسته به اساتید با مشارکت شرکت نفت گچساران است. یکی دیگر از منابع نیز درآمدهای حاصل از اجاره املاک است که کارهای حقوقی روی آن انجام گرفته و دریافتی اجارهها بعضا تا چندین برابر افزایش پیدا کرده و از دست افرادی که تصرف کرده بودند خارج شده است. طرحهای کشاورزی از دیگر منابع کسب درآمدهای غیرشهریهای در دانشگاه آزاد استان کهگیلویهوبویراحمد است. بر همین اساس کاشت درخت صنوبر در واحد یاسوج انجام شده زیرا چوب این درخت ارزشمند بوده و نگهداری نسبت به درختانهای دیگر آسانتر است. بر همین اساس قرار است در واحد یاسوج هشت هزار درخت صنوبر کاشته شود. در واحد یاسوج یک باغ گردو نیز وجود دارد که به کمک کسب درآمدها خواهد آمد. امسال قرار است با تبدیل به احسن یکی از املاک که مجوز استان را گرفته و الان در انتظار مجوز سازمان مرکزی است یک گلخانه نیز در واحد یاسوج شکل بگیرد. در واحد گچساران نیز پروژههای کارگاهی دنبال میشود و قراردادهایی مانند نفت و گاز منعقد شده که قرار است امسال به مرحله اجرا درآید.»
یکپنجم درآمدهای آذربایجان غربی غیرشهریهای است
سهم درآمد غیرشهریهای دانشگاه آزاد استان آذربایجان غربی نسبت به سال مالی 1403-1402 قرار است 6 درصد افزایش پیدا کند. در سال مالی گذشته سهم این درآمد غیرشهریهای از بودجه کل استان بیش از 14 درصد بود. با این اوصاف این درآمد در بودجه امسال به 20 درصد خواهد رسید. آنطور که محمدرضا ولیلو، رئیس دانشگاه آزاد استان آذربایجان غربی و واحد ارومیه به «فرهیختگان» گفته در سال مالی گذشته حدود 60 درصد از درآمدهای غیرشهریهای محقق شده است. او میگوید: «البته ما تقریبا درآمد غیرشهریهای استان را محقق کردهایم اما امسال افزایش تعداد دانشجویان رکورد زد، یعنی جذب دانشجو از پیشبینیای که کرده بودیم هم بالاتر رفت. از سوی دیگر رتبه دانشگاههای استان مخصوصا واحد ارومیه (واحد ارومیه به واحد یک ارتقا پیدا کرد) افزایش چشمگیری داشت، بنابراین درآمد شهریه ما بهلحاظ تعداد دانشجو افزایش پیدا کرد و از آنجا که در درآمد غیرشهریهای سهم از کل مطرح میشود، تحقق درآمد غیرشهریهای به چشم نیامد.» او برای توضیح سخنان خود از مثالی کمک گرفت و گفت: «بهعنوان مثال قرار بود 100 تومان درآمد غیرشهریه و 400 تومان درآمد شهریهای و درمجموع 500 تومان درآمد داشته باشیم. با این حساب درآمد غیرشهریهای ما 20 درصد بود ولی چون درآمد شهریهای ما از 400 به 500 افزایش پیدا کرد، سهم درآمد غیرشهریهای کمتر بهنظر رسید.» درآمدهای غیرشهریهای در استان آذربایجان غربی قرار است از منابع متنوعی تامین شود.» ولیلو در این باره میگوید: «تصویب چند طرح در هیاتامنا مصوب کردیم که به کسب درآمدمان کمک میکند. طرح تولید عرقیجات و تولید اسانس گیاهان دارویی واحد خوی با ظرفیت 150 هزار تن در سال مصوب شد که از این طریق به کسب درآمد کمک خواهد شد.» استان آذربایجان غربی ازجمله استانهای کشور است که در تولید عسل زبانزد بوده و 30 هزار تن عسل در سال تولید میکند. در میان شهرهای این استان شهر خوی بیشترین تولید عسل در کشور را بهخود اختصاص داده تا جایی که 12 هزار تن از 30 هزار تن در این شهر تولید میشود. مسئولان دانشگاه این استان به این ظرفیت نیز توجه کردهاند و یکی از راههای کسب درآمد خود را در این حوزه متمرکز کردهاند و قرار است با راهاندازی مرکز تخصصی پژوهشی زنبور عسل فرآیندههای زنبور و آپیتراپی (زنبوردرمانی و درمان بیماریها با محصولات زنبور) در واحد خوی به درآمد برسند. پرورش ماهی قزلآلا نیز برای واحد مهاباد درنظر گرفته شده است. طرح گلخانه توتفرنگی برای واحد مهاباد به روش هیدروپونیک و راهاندازی کلینکهایی برای استان آذربایجان غربی اعم از کلینیک حقوقی و مدیریت کسبوکار در واحد ارومیه نیز مصوب شده تا برای دانشگاه درآمدزا باشد. آنطور که رئیس دانشگاه آزاد استان آذربایجان غربی گفته قرار است چند مرکز تحقیقاتی جدید با رویکرد طرحهای بروندانشگاهی نیز راهاندازی شود، ازجمله راهاندازی مرکز تحقیقات آسیبشناسی، مرکز تحقیقات مواد معدنی و محیطزیست برای واحد ارومیه و مرکز تحقیقات توسعه فناوری هوش مصنوعی در حوزه علوم فنی و مهندسی کشاورزی آب و خاک برای شهرستان میاندوآب درنظر گرفته شده است. با این اوصاف باید گفت عمده درآمدهای غیرشهریهای این استان از منابع دانشبنیانی و مراکز تحقیقاتی است. آموزشهای مهارتی و کوتاهمدت از دیگر منابعی است که مسئولان این دانشگاه روی آن سرمایهگذاری کردهاند. ولیلو در این باره میگوید: «در حوزه آموزشهای کوتاهمدت رشد چشمگیری داشتیم تا جایی که درآمدها از این محل 20 برابر نسبت به سال قبل افزایش یافته است. برای سال آینده رشد دوبرابری در حوزه آموزش کوتاهمدت و آموزشهای مهارتی درنظر گرفتهایم.» حوزه کشاورزی نیز از منابع درآمدهای غیرشهریهای این استان است تا جایی که اراضی دانشگاه در خدمت این حوزه است. آزمایشگاه مرجع در شهر ماکو با حدود 25 میلیارد تجهیزات از دیگر منابع است که خدمات صادرات و واردات مواد غذایی و آزمایشهای استاندارد را انجام میدهد. این آزمایشگاه بهدلیل وجود مرز بازرگان راهاندازی شده، زیرا صادرات و واردات مواد غذایی به ترکیه و اروپا از این مرز انجام میشود. همچنین در شهر خوی مرز رازی وجود دارد، بنابراین قرار است یک آزمایشگاه نیز در واحد خوی راهاندازی شود که وارد فاز درآمدزایی شود.
تامین بیش از 2 ماه حقوق کارکنان خراسان شمالی از درآمد غیرشهریهای
تغییر رویکرد دانشگاه آزاد استان خراسان شمالی در سال گذشته درخصوص بودجه، باعث افزایش درآمدهای غیرشهریهای نسبت به درآمدهای شهریهای بود. در این دانشگاه حدود 1.7 حقوق اعضای هیاتعلمی و کارکنان از طریق درآمدهای غیرشهریهای تامین میشود. به عبارت بهتر حدود دو ماه حقوق مسئولان، اعضای هیاتعلمی دانشگاه و کارمندان استان خراسان شمالی در سال مالی گذشته از طریق درآمدهای غیرشهریهای تامین شده و پیشبینی میشود که این عدد برای سال مالی 1404-1403 به 2.2 برسد.
اصلیترین منبع درآمد غیرشهریهای در بودجه استان خراسان شمالی از طریق زراعت، کشاورزی، کلینیک گیاه پزشکی، خوابگاه دانشجویی، طرحهای بروندانشگاهی و طرحهای فناورانه تامین میشود. البته آنطور که غلامرضا کاظمی، رئیس دانشگاه آزاد استان خراسان شمالی به «فرهیختگان» گفته است، اقدامات جدی برای طرح اکتشاف و برداشت سرب و روی از معدن واقع در شهرستان اسفراین انجام گرفته است. او امیدوار است با توجه به تخصص اساتید مجرب، این استان بتواند سالیانه بیش از 100 میلیارد تومان درآمد غیرشهریهای داشته باشد.
نکته مهم دیگر در بحث کسب درآمدهای غیرشهریهای این استان که نمیتوان از آن غافل بود کلینیک گیاهپزشکی است. از مجموع ۱۱ کلینیک درجه یک در کشور، کلینیک این واحد دانشگاهی نخستین کلینیک گیاهپزشکی درجه یک دانشگاهی است که در زمینه ارزیابی و نظارت بر سلامت نهالهای تولیدی شناسنامهدار خدمات ارزندهای به بخش کشاورزی منطقه ارائه میکند که به گفته کاظمی در یک سال گذشته بیش از 300 میلیون تومان درآمد داشته است.
استفاده بهینه از پتانسیل منابع انسانی، افزایش خدمات دانشجویی در واحدهاو رایزنی با ادارات و ارگانهای استان از جمله اهدافی بود که در دانشگاه آزاد اسلامی استان خراسان شمالی طی دو سال اخیر دنبال شد تا جایی که افزایش ۴۰ درصدی دانشجو در سطح استان و افزایش ۳۷ درصدی درآمد خدمات فناوری ونوآوری سال ۱۴۰۲ یعنی عددی برابر با ۸۵۰ میلیون تومان نسبت به ۱۴۰۱ را به دنبال داشت. مسئولان این دانشگاه رشد ۱۵۰ درصدی با راهاندازی سرای نوآوری کشاورزی در سال ۱۴۰۳ را پیشبینی کردهاند که به گفته رئیس دانشگاه آزاد استان خراسان شمالی عددی حدود 2.1 میلیارد تومان خواهد بود. کاظمی میگوید: «از طرفی با فعالیت همکاران هیاتعلمی میتوانیم شاهد رشد ۲۰ درصدی درآمدهای کشاورزی نسبت به سال گذشته و پیشبینی رشد ۶۸ درصدی برای سال آینده باشیم.» به گفته او افزایش ۱۸۵ درصدی درآمد طرحهای بروندانشگاهی در سال ۱۴۰۲ ( 2.8 میلیارد تومان) نسبت به ۱۴۰۱ (۱ میلیارد تومان) و پیشبینی رشد ۲۹۰ درصدی( 11.2 میلیارد تومان) برای سال پیشرو از دیگر دستاوردهای این استان است.
تغییر، توسعه و سرمایهگذاری ساختمان دانشکده مهارت و کارآفرینی و برگزاری دورههای متنوع کوتاهمدت و میانمدت باعث رشد 500 درصدی یعنی عددی بالغ بر 4 میلیارد ریال در مقایسه با ادوار گذشته بوده که توانسته جایگاه خود را در درآمدهای غیرشهریهای ارتقا دهد. یکی از اهداف این دانشگاه تثبیت سهم درآمدزایی از محل فعالیتهای دانشکده مهارت است. برای رسیدن به این هدف تاسیس مدارس عالی مهارتی در دستور کار قرار گرفته است. در اولین گام مدرسه عالی حقوق با تکیه بر ظرفیت و پتانسیل دانشجویی و مشارکت بخش خصوصی دایر شد و قرار است بهزودی مدرسه عالی مهارتی هوش مصنوعی راهاندازی شده و واحد بجنورد تبدیل به قطب این حوزه از مهارتآموزی در استان شود.
از دیگر فعالیتهای استان میتوان به اکتشاف و تلاش به عقد قرارداد معدن سرب و روی در اسفراین اشاره کرد که در صورت انجام پیشبینی میشود درآمد حداقل ۱۰۰ میلیارد تومانی را برای استان رقم خواهد زد.
افزایش درآمد غیرشهریهای استان سمنان به 25 درصد
درآمدهای غیرشهریهای دانشگاه آزاد استان سمنان در سال 1403-1402 (سال مالی گذشته) 20 درصد از کل درآمدهای دانشگاه را به خود اختصاص داده اما در سال مالی پیش رو این درآمد افزایش پیدا کرده و امسال شاهد هستیم 25 درصد از درآمد دانشگاه از این محل تامین میشود.
تبدیل به احسن داراییها، طرحهای بروندانشگاهی، آموزشهای کوتاهمدت و میانمدت و مدارس سما 4 منبعی است که مسئولان استان سمنان برای کسب درآمدهای غیرشهریهای روی آن حساب باز کردهاند. تبدیل به احسن داراییهای نیز اصلیترین منبع درآمد خواهد بود. مسئولان دانشگاه آزاد استان سمنان قرار است با هماهنگی سازمان مرکزی دانشگاه و کمیسیون معاملات و ارگانهای زیرمجموعه سازمان، داراییهای دانشگاه را تبدیل به احسن کنند. مهدی منصوری، رئیس دانشگاه آزاد استان سمنان در این خصوص میگوید: «دراین دانشگاه املاکی وجود دارد که چند سال بلااستفاده مانده و خارج از سایت مرکزی قرار دارد و در صورت فروش تداخلی با املاک یکپارچه دانشگاه پیدا نمیکند. درصدد هستیم تا با فروش این املاک، درآمد حاصل از آن را صرف سرمایهگذاری برای دانشگاه کرده تا برای دانشگاه درآمد پایدار ایجاد کنیم. بهعنوان مثال زمینی که قابلیت تجاری شدن را داشته باشد آن زمین را تبدیل به تجاری میکنیم.»
بنابراین انجام فعالیتهای اقتصادی و تبدیل به احسن داراییهای دانشگاه برای ایجاد درآمد پایدار یکی از منابعی است که مسئولان این استان برای کسب درآمد غیرشهریهای به آن فکر کردهاند. درآمد حاصل از طرحهای دانشگاهی مانند طرحهای بروندانشگاهی در قالب قراردادهایی که اساتید با سازمانها و ارگانها منعقد میکنند نیز بخشی از درآمدهای غیرشهریهای را به خود اختصاص داده است. بخشی دیگر از درآمدهای غیرشهریهای نیز از طریق آموزش کوتاهمدت و میانمدت تامین میشود که در ردیف بودجه به اسم درآمد حاصل از دانشپذیر شناخته میشود. قسمت دیگر از این درآمد نیز قرار است از طریق مدارس سما تامین شود.
یکی دیگر از منابع کسب درآمد نیز آزمایشگاه استاندارد 17025 است. آزمایشگاه بتن واحد شاهرود در سال گذشته مجوز 17025 را اخذ کرد و منصوری امیدوار است که از محل این آزمایشگاه نیز بتوان درآمد خوبی برای استان سمنان کسب کرد.
افزایش صددرصدی درآمدهای غیرشهریهای کردستان در سال آینده
بودجه دانشگاه آزاد استان کردستان واقعنگرانه، تحولی و برنامهمحور تنظیم و منطبق بر سند تحول و تعالی است تا جایی که بهبود شاخصهای عملکردی در حوزههای مختلف در استان کردستان را رقم زده و رشد 34 درصدی در پذیرش دانشجو را به همراه داشته است. مسئولان دانشگاه آزاد استان کردستان ضرورت توجه به درآمدهای غیرشهریهای متکی به فعالیتهای نوین و دانشبنیان را مد نظر قرار دادهاند. آن طور که قباد میمنتآبادی، رئیس دانشگاه آزاد این استان گفته درآمدهای غیرشهریهای در سال مالی آینده افزایش بیش از صد درصدی نسبت به درآمدهای غیرشهریهای سال جاری را نشان میدهد. او معتقد است با توجه به لزوم استمرار پویایی و همچنین توجه به حل مسائل دانشگاه و استان فعالیت برای افزایش و تنوع فعالیتهای حوزههای مختلف غیرآموزشی و درآمدزا ضروری است.
مسئولان دانشگاه آزاد استان کردستان برای کسب درآمدهای غیرشهریهای منابعی را روی کاغذ آوردهاند تا از طریق این منابع بتوانند به اهداف خود برسند. برگزاری دورههای آموزشی کوتاهمدت، ارتباط و استفاده از گروههای علمی و تبادل استاد و دانشجو در قالب دورههای مهارتی و پودمانی با اقلیم کردستان عراق از جمله این منابع است. مسئولان این دانشگاه اجرا و همکاری در طرحهای پژوهشی سایر دستگاهها و سازمانها در سطح استان و بهرهمندی از امکانات و دستگاههای آزمایشگاهی را نیز مدنظر قرار دادهاند. قرار است یک آزمایشگاه استاندارد در مرز باشماق مریوان نیز راهاندازی شود تا به کسب درآمدها فارغ از شهریه دانشجویان کمک کند. بهرهمندی از ساختمان بلااستفاده واحد مریوان در قالب فعالیت هیات عاملی و با همکاری شرکت تکتاب، توسعه فعالیتهای کشاورزی و دامپروری، بهرهمندی و استفاده کامل از سالنها و امکانات مجتمع ورزشی دانشگاه نیز از دیگر منابعی است که مسئولان این دانشگاه برای افزایش درآمدهای خود روی آن حساب کردهاند. قرار است یک گلخانه پنج هزار متری در واحد شهرستان قروه با توجه تامین زیرساخت مناسب اولیه مثل آب و برق، زمین مرغوب و همچنین وجود هیاتعلمی مرتبط در واحد و استان نیز تاسیس شود تا منبع دیگری برای کسب درآمد باشد.
6 درصد به سهم درآمدهای غیرشهریهای هرمزگان اضافه میشود
مسئولان دانشگاه آزاد هرمزگان سهم درآمدهای غیرشهریهای را نسبت به کل بودجه در سال تحصیلی 1404-1403 عددی برابر با 20 درصد پیشبینی کردند و امیدوارند شرایطی فراهم شود که این پیشبینی محقق شود. با این اوصاف در سال مالی پیش رو 20 درصد از درآمدهای این استان از منابع غیرشهریهای و حدود 80 درصد آن از شهریه دانشجویان تامین میشود. این درحالی است که مسئولان این دانشگاه در سال مالی گذشته سهم درآمدهای غیرشهریهای استان را 14 درصد پیشبینی کرده بودند و امسال قرار است 6 درصد به این عدد اضافه شود. در سال مالی گذشته دانشگاه آزاد استان هرمزگان توانست 97 درصد از کل بودجه خود را محقق کند. بهعبارت بهتر 116 درصد از درآمدهای شهریهای و 60 درصد از درآمدهای غیرشهریهای تحقق یافته و 40 درصد آن تحقق پیدا نکرده است. اصلیترین منبع درآمدهای غیرشهریهای در این استان بیشتر از خدمات دانشجویی و خدمات عمومی اجتماعی است. محمدحسین رنجبر، رئیس دانشگاه آزاد استان هرمزگان در این باره میگوید: «بخشی از آن منابع ما از طریق خدمت دانشجویی تامین میشود که سهم آن از کل بودجه کل آن 1.7 درصد است. همچنین خدمات عمومی اجتماعی منبع دیگری است که سهم آن از مجموع درآمدهایمان عددی برابر با 2.5 است.» مسئولان این دانشگاه چندسالی است که آموزشهای کوتاهمدت در مدارس عالی مهارتی را نیز دنبال میکنند تا از این طریق سبد درآمدهای خود را متنوعتر کنند. بهگفته رنجبر در بودجه مالی 1404-1403 درآمد 10.5 میلیارد تومانی برای آموزشهای کوتاهمدت پیشبینی شده است. انتقال داراییها، طرحهای بروندانشگاهی، مجموعه هیات عاملی و اعتبار مردمی نیز بالاترین سهم در کسب درآمدهای غیرشهریهای را در این استان بهخود اختصاص دادهاند.
پیشبینی رشد چهاربرابری درآمدهای غیرشهریهای در خراسان رضوی
دانشگاه آزاد استان خراسان رضوی برای درآمدهای غیرشهریهای خود در سال مالی پیشرو، رشد چهار برابری نسبت به سال مالی گذشته را پیشبینی کرده است. مجموع بودجه این دانشگاه از سه حوزه عملکردی 2.4 همت بوده که شامل سه حوزه دانشگاه، بیمارستان و مجموعه مدارس سما است. در واقع افزایش بودجه نسبت به سال گذشته 60 درصد است.
آنطور که محسن مرادی، رئیس دانشگاه آزاد خراسان رضوی و واحد مشهد به «فرهیختگان» گفته است، درآمد این دانشگاه از شهریه و غیر شهریه نیز حدود 1.8 همت بوده که از این عدد، 420 میلیارد تومان درآمد غیرشهریهای است. درواقع برای درآمد غیرشهریهای دانشگاه آزاد استان خراسان رضوی نسبت به سال گذشته افزایش 4.2 دهم برابری پیشبینی شده است. آنطور که در جلسه هیات امنای این استان گفته شده قرار است وابستگی به شهریه در این استان 69 درصد باشد. به عبارت بهتر 31 درصد از بودجه این استان در سال مالی پیش رو غیرشهریهای میشود.
منابعی که قرار است درآمد غیرشهریهای استان خراسان رضوی از آن تامین شود، متفاوت است. بیمارستانهای این استان شرایط سودآور دارند و حدود 400 میلیارد تومان درآمد داشتهاند. برای مدارس سما نیز 210 میلیارد تومان درآمد غیرشهریهای پیشبینی شده است. همچنین اتفاقی دیگری که در حوزه بودجه رخ داده توجه به آموزشهای کوتاهمدت و نقش دانشگاه در این حوزه است. همکاری در سراهای نوآوری در مشهد از دیگر منابع تامین درآمدهای غیرشهریهای است که به گفته مرادی چهار سرای نوآوری در این استان قرار است بخشی از درآمدهای غیرشهریهای را محقق کنند. استفاده از ظرفیت دانشکده مهارت و کارآفرینی و اجرای طرح پویش طرحهای دیگری است که مسئولان دانشگاه آزاد خراسان رضوی برای کسب درآمدهای غیرشهریهای خود روی آن حساب باز کردهاند.
آنطور که مرادی گفته است در بودجه که نسبت به سال قبل تغییراتی جدی داشت، افزایش حقوق به میزان 23 درصد در نظر گرفته شده است. البته با لحاظ کردن تعداد بازنشستگان در استان خراسان رضوی افزایش حقوق پرسنل به بالای 30 درصد خواهد رسید.
پیشبینی رشد 40 درصدی درآمدهای غیرشهریهای در کرمانشاه
دانشگاه آزاد استان کرمانشاه با داشتن ۴ واحد، ۵مرکز و حدود ۱۹ هزار دانشجو، ۴۱۲ کارمند و ۴۰۹ عضو هیاتعلمی از واحدهای سرآمد در کل کشور شناخته میشود. این واحد دانشگاهی در یک بازه زمانی دانشجوی بینالملل و عراقی نیز داشت که بنا به دلایلی جذب دانشجویان بینالملل متوقف شد . کل درآمد استان کرمانشاه در سنوات گذشته، یعنی سال مالی 1402-1401 حدود ۲۱۵ میلیارد تومان بوده اما این عدد در سال 1403-1402 به ۲۹۳ میلیارد تومان رسیده است. اعدادی که نشاندهنده رشد ۳۶ درصدی در درآمدهای غیرشهریهای است. مسئولان این دانشگاه برای سال 1404-1402 پیشبینی کردهاند که این عدد با ۴۰ درصد افزایش به۴۱۰ میلیارد تومان برسد. آنطور که افشین غنیزاده، رئیس دانشگاه آزاد استان کرمانشاه به «فرهیختگان» میگوید این دانشگاه در هشت سال گذشته زیانده بوده و امسال برای اولین بار از زیاندهی خارج شده است. او توضیح داد: «امسال برای اولین بار بودجه را مثبت بسته و از زیان خارج کردیم. پیشبینی زیان در سنوات گذشته ۲۵میلیارد بوده ولی امسال این عدد به پنج میلیارد رسیده است. البته بخشی از درآمد و هزینهمان ثبت نشده بود ولی این زیان کاهش پیدا کرد و با پیشبینی که برای سال آینده صورت گرفته استان از زیان خارج و سودده خواهد بود و بیش از چهار میلیارد سود خواهیم کرد. درواقع برای اولین بار استان از هشت سال زیان خارج میشود.» با این اوصاف میتوان گفت با توجه به عملکرد صورتگرفته در این استان زیاندهی حدود ۸۰ درصد نسبت به سال قبل کم شده است و به گفته غنیزاده برای سال آینده نیز 177 درصد افزایش و سوددهی استان را شاهد خواهیم بود. غنی زاده میگوید:«در سال مالی 1402-1401 حدودا ۱۷ میلیارد تومان درآمد غیر شهریه ای داشتیم که این عدد در سال مالی اخیر به بیش از ۲۵ میلیارد تومان افزایش دادیم.همچنین قابل ذکر است که این واحد دیگر دانشجوی بینالملل ندارد و درآمدی که از برگزاری دوره زبان فارسی برای این دانشجویان کسب میشد را از دست دادیم. این استان شاهد 45 درصد افزایش درآمد غیرشهریهای بوده که در سال آینده با پیشبینی صورتگرفته درآمد غیرشهریهمان بیش از ۶۳ میلیارد تومان برسد که نشاندهنده پیشبینی رشد 150 درصدی در این نوع درآمد است.» استان کرمانشاه به علت آن که در سنوات گذشته به دلایلی نتوانست سرمایهگذاری برای منابع درآمد غیرشهریهای داشته باشد امسال اقدامات جدید و نوپایی را برنامهریزی کرده است. عمده درآمد این استان از طریق طرحهای بروندانشگاهی بوده که رشد خوبی نیز نسبت به سنوات گذشته داشته است. تمام منابع در حوزه پژوهش برای اولین بار محقق شده و این دانشگاه برای اولین بار توانسته به استانداردهای سازمان مرکزی دانشگاه برسد. برگزاری دورههای کوتاهمدت و حوزه دامپروری از دیگر منابع کسب درآمد در این استان است. برای اولین بار در استان کرمانشاه در حوزه دامپروری از زیاندهی خارج شده است. رئیس دانشگاه آزاد کرمانشاه در این باره میگوید: «چون این حوزه در سالهای گذشته تماما زیانده بوده اما امسال برای اولین بار در حوزه دامپروری و در بخش گاوهای شیرده عملکرد خوبی داشتیم. همزمان نیز پرواربندی را راه انداختیم. در سالهای گذشته دامپروری و کشاورزی در استان باهم سنجیده میشد اما امسال با لطف خدا حوزه کشاورزی و دامپروری به درآمدهای غیرشهریهمان کمک بزرگی کرد. یکسری امکانات نیز داشتیم که به درآمدهای غیرشهریهمان کمک میکندکه عبارت است از استخر دانشگاه، بیل مکانیکی، دانشکده مهارت و مدارس عالی که رشد چشمگیری داشتند و رتبه خوبی نیز کسب کردند.» مسئولان این دانشگاه تلاش کردهاند تا از فضاهای دانشگاه نیز برای درآمدزایی کمک کنند. فضاهایی مانند پارکینگها و سالنها که با اجاره آنها درآمد قابل قبولی کسب شده است. این استان سال گذشته مجوز آزمایشگاه استاندار 17025 صنایع غذایی را دریافت کرد و قرار است سال آینده آزمایشگاه پزشکی بالینی، نیروگاه خورشیدی و آزمایشگاه استاندار بتن تاسیس شود تا منابع دیگری به منابع درآمدی استان افزوده شود.
تامین 30 درصد ازکل درآمدهای استان یزد از درآمد غیرشهریهای
مهمترین تغییری که دانشگاه آزاد استان یزد امسال در بحث بودجه خود شاهد بود افزایش درآمدهای غیرشهریهای نسبت به درآمدهای شهریهای است. البته پیشبینی دانشگاه آزاد استان یزد درخصوص کسب درآمدهای غیرشهریهای در سال مالی گذشته بهصورت کامل محقق نشد اما در کسب درآمدهای شهریهای موفقتر از بخش غیرشهریهای عمل شد و عملکرد درآمدهای شهریهای بهتر از پیشبینی بود. امسال در این استان افزایش 100 درصدی درآمد غیرشهریهای نسبت به سال گذشته پیشبینی شده که این نسبت در استان یزد بیش از متوسط کشور یعنی 30 درصد ازکل درآمدهای دانشگاه خواهد بود. آن طور که محمدرضا دهقانیاشکذری، رئیس دانشگاه آزاد یزد و واحد یزد میگوید:« بودجه سال گذشته در این استان 330 میلیارد تومان در نظر گرفته شده بود که 240 میلیارد آن شهریه و 90میلیارد تومان برای درآمد غیرشهریهای پیشبینی شده بود که درآمدهای غیرشهریهای حدود 20درصد کمتر از پیشبینی محقق شد.» البته از آنجایی که این دانشگاه در جذب دانشجو در سال مالی گذشته موفق عمل کرد درآمدهای شهریهای نیز افزایش پیدا کرده و استان یزد به سوددهی رسید. دانشگاه آزاد استان یزد امسال در حوزه پوشاک نیز وارد شده است و ثبتنام لباس مدارس سمای کشور در سامانهای تحت نظر این استان انجام میشود که اقدامات انجامشده در این حوزه در زمان برگزاری هیاتامنا ثبت حسابداری نشده و در صورت ثبت آن در حوزه درآمد غیرشهریهای عدد بالاتری محقق میشود. مسئولان این دانشگاه برای رسیدن به هدفشان اجرای طرحهایی مانند طرحهای پژوهشی، جهاد علمی، فروش محصولات فناورانه، درآمدهای مستقل در دانشگاه و مولدسازی داراییها را مدنظر قرار دادهاند تا پیشبینی درآمدهای غیرشهریهای محقق شود. این دانشگاه در حوزههای طرحهای پژوهشی نیز ارتباطش با صنایع را نیز تقویت کرده است. البته این اقدام در سال گذشته شروع شده و امسال به نتیجه رسیده است. بعد از جلسه هیات امنای دانشگاه آزاد استان یزد که چندی پیش برگزار شده و همچنین جلساتی که با مسئولان صنایع برگزار شد این دانشگاه حدود 15 میلیارد تومان تفاهمنامه منعقد کرده است. دهقانیاشکذری امیدوار است با برقراری ارتباط با صنایع و انعقاد تفاهمنامههای پژوهشی درآمدهای غیرشهریهای این دانشگاه در حوزه طرحهای پژوهشی و تحقیقاتی تغییر کند. در سال گذشته یک آزمایشگاه استانداردسازی بتن نیز در استان یزد راهاندازی شد که امسال سال بهرهوری و توسعه آن خواهد بود و میتواند در کسب درآمدهای غیرشهریهای این دانشگاه اثرگذار باشد. راهاندازی کلینیک گیاهپزشکی نیز میتواند به کسب درآمد غیرشهریهای این استان کمک کند که در حال حاضر مجوز این این کلینیک اخذ شده است. این استان چند پروژه اقتصادی نیز در دست دارد؛ راهاندازی نیروگاه خورشیدی و گلخانه دو پروژهای است که امسال کلید خواهد خورد تا در کسب درآمدهای این استان کمکرسان باشد. همچنین مسئولان این استان مجوز فروش بخشی از منابع زمین را اخذ کردهاند و قرار است بخش عمدهای از فروش زمینها تبدیل به سرمایهگذاری مولد شود تا هر ماه با درآمد ثابت در استان مشکل نقدینگی را به حداقل برساند.