فرهیختگان: روز یکشنبه ایرانخودرو ضمن انتشار یک متن، از تغییر تاریخ قرعهکشی فروش محصولات خبر داد. در متن این اطلاعیه آمده است: «به اطلاع مخاطبان عزیز میرسانیم با فشار نهادهای نظارتی، مکانیسم اجرایی فروش ایرانخودرو تغییرات اساسی کرده است. با استقبال غیرقابل تصور عموم مردم (به دلیل قیمت پایین محصولات عرضه شده بنا بر قیمتگذاری دستوری و سود بالای آن نسبت به قیمت بازار) قرار شد متقاضیان پنج خودرو فروش فوقالعاده یا پنج خودرو پیشفروش را انتخاب کنند و امکان انتخاب همزمان فروش فوقالعاده و پیشفروش وجود ندارد. با این تغییرات برگزاری مراسم قرعهکشی حدود یک هفته به تعویق خواهد افتاد که بهزودی تاریخ دقیق آن اعلام میشود ولی قطعا روز ششم شهریور روز برگزاری قرعهکشی نخواهد بود.» همچنین با این اطلاعیه، گروه ایرانخودرو به متقاضیان اطلاع داده آنها باید مجددا به سایت ثبتنام مراجعه کرده و گزینه «پیش فروش» یا «فروش فوقالعاده» را انتخاب کنند. بر این اساس در طرح فروش فوقالعاده، قیمت قطعی بوده و شامل افزایش قیمت کارخانه نمیشود. همچنین تحویل خودرو در این طرح 90 روزه بوده، ارزش و قیمت حواله برای فروش بالاست و پرداخت کل مبلغ خودرو نیز باید طی 10 روز انجام شود. اما در طرح پیشفروش قیمت خودرو غیرقطعی بوده و شامل افزایش قیمتهای بعدی کارخانه نیز میشود. به علاوه تحویل آن بین 4 تا 6 ماه به طول میانجامد. شیوه پرداخت در این روش اینگونه است که نصف مبلغ خودرو در ابتدا و در زمان ثبتنام پرداخت شده و الباقی با احتساب افزایش قیمت کارخانه در زمان تحویل دریافت میشود.
از این مقدمه که بگذریم، این اطلاعیه حالا متقاضیان خودرو را با ابهاماتی روبهرو کرده است. اینکه آیا صرفا موضوع تاخیر یکهفتهای در زمان قرعهکشی همانی است که خودروساز عنوان کرده یا اینکه تعویق یکهفتهای زمان قرعهکشی دلایل دیگری نیز دارد. ازجمله موضوعاتی که به نظر میرسد در این تعویق نقش داشته باشد، شاید موضوع فرود آرام منابع حسابهای وکالتی است. به عبارتی، شاید این ترس نیز وجود داشته که آزادسازی منابع حسابهای وکالتی در مدت کوتاهی ممکن است با وارد شدن این منابع به بازارهای مختلف، شوکی به بازار داراییها وارد کند. به نظر میرسد تعویق یکهفتهای زمان قرعهکشی توانسته برخی از افراد را در حالت انتظار نگه دارد و بر این اساس، همه منابع حسابهای وکالتی بهطور ناگهانی وارد بازار نشود. توجه داشته باشیم با در نظر داشتن این مهم که حدود 2.5 میلیون نفر از مردم در قرعهکشی خودرو ثبتنام کردهاند، برای شرکت در قرعهکشی چیزی در حدود 580 تا 600 همت پول در بانکها بلوکه شده که درنهایت پس از اعلام نتایج قرعهکشی، سهم اندکی از این میزان یعنی چیزی حدود 27 تا 28 همت صرف خرید خودرو خواهد شد؛ چراکه تعداد خودروهای تخصیصیافته محدود و در حدود 120 هزار خودرو اعلام شده است. اما سرنوشت الباقی این مبلغ که احتمالا بالغ بر 95 درصد منابع بلوکه شده در حسابهای وکالتی است، چه میشود؟ برخی کارشناسان معتقدند احتمال میرود سیاستگذاران برای مدیریت جریان نقدینگی و جلوگیری از نوسانات شدید در بازارهای مالی بندهای جدید شرایط قرعهکشی خودرو را اعلام کنند؛ چراکه اگر این پولها بهطور ناگهانی وارد بازارهای مختلف شوند، احتمال بروز نوسانات در قیمتها و ارزش داراییها وجود دارد. به همین دلیل، سیاستگذاران ممکن است برای کنترل این جریان پولی و جلوگیری از ایجاد شوکهای اقتصادی، این بندهای جدید را معرفی کرده و فرصت بیشتری برای تصمیمگیری به مردم بدهند.