مساله فرهنگ و فعالیتهای فرهنگی جزء اساسیترین کارهای دانشگاههاست، به این دلیل که تحصیل علم در رشتههای مختلف و فعالیتهای گوناگونی که در دانشگاه انجام میگیرد، از فضای فرهنگی دانشگاه تاثیر میپذیرد. فرهنگ آنقدر در جایجای دانشگاه موثر است که همه بخشها را تحتتأثیر قرار میدهد و به همین دلیل این مساله در فضای عمومی جامعه بسیار مهم است؛ به تعبیر مقام معظم رهبری، فرهنگ هوایی است که همه استنشاق میکنند و بهره میبرند و درون آن هوا به کار میپردازند. در فضای دانشگاه هم فرهنگ به همین صورت است. پس به دلیل اهمیت فضاهای فرهنگی و فرهنگ در دانشگاه، این قضیه همواره توجه ویژه، دقت کافی، برنامهریزیهای لازم و رصد مستقیم فضای فرهنگی و توجه به نیازها و علایق نسل جوان را میطلبد. خطوط کلی این مسیر به اعتقاد بنده توسط مقام معظم رهبری به درستی تبیین شده است. مجموعه سخنان و رهنمودهایی که در باب مسائل فرهنگی دانشگاه فرمودند، مجموعه بسیار گرانسنگ و با ارزشی است که مسئولان امر باید به طور دائم به آنها توجه داشته باشند و در راستای همین رهنمودها برنامهریزی و تلاش کنند و مسائل فرهنگی دانشگاه را پیش ببرند.
به اعتقاد من یکی از نقدهایی که بر گذشته وارد میشود این است که توجه کافی به این مساله نشده یعنی برخی برنامهریزیها در دانشگاه وجود داشته که مخالف رهنمودهای مقام معظم رهبری بوده است؛ از باب مثال، بحث موسیقی در دانشگاه. دانشگاه فضای علم و اندیشه و معرفت است و به هیچوجه نمیتوان این فضا را یک فضای رها گذاشت که هرگونه برنامهای در دانشگاه به راحتی اجرا شود، بدون اینکه نظارت و رصد دقیقی باشد و این یکی از نقدهایی است که بر گذشته وارد میشود. همچنین حضور برخی تشکلهایی که هویت درستی نداشتند یا برنامهها و فعالیتهایی در راستای دانشگاه آزاد اسلامی نداشتند؛ این هم از نقدهای دیگری است که میتوان نسبت به فضای گذشته دانشگاه مطرح کرد که بعضا بحث تشکلهای یکبار مصرف و تشکلهایی که شب انتخابات پدید میآمدند و بعد از مدتی هم ناپدید میشدند، از دیگر نقدهای وارده به فضای گذشته شمار میرود. اردوهای مختلط که گزارشهای متعددی وجود دارد در فضای فرهنگی گذشته در دانشگاهها وجود داشته در حالی که به لحاظ قانونی ممنوع بوده و دائما مقام معظم رهبری متذکر میشدند که برای اردو باید توجه کنید که شئون اسلامی و دانشگاهی رعایت و همه چارچوبهای قانونی لحاظ شود اما متاسفانه در گذشته اینطور بود که بعضا اینها رها میشد. از طرف دیگر، این مساله مهم است که دانشگاه آزاد اسلامی همانطور که از اسم آن هم پیداست، قرار بوده یک دانشگاه اسلامی باشد و باید چارچوب فعالیتها به گونهای تبیین میشد که در نهایت به سمت یک دانشگاه اسلامی حرکت شود که به نظر میآید این هم به طور جدی مورد توجه دستاندرکاران قرار نگرفته است. نقدهای وارد بر گذشته را از زوایای مختلف میتوان مطرح کرد البته این به آن معنا نیست که انسانهای مومن، متعهد و تشکلهای اسلامی به معنای واقعی کلمه، اساتید و دانشجویان در این حوزه کمکاری کردهاند اما این مساله بیشتر به برنامهریزان، دستاندرکاران و مجریانی برمیگردد که سکان مسائل را در دست داشتند و باید دقت بیشتری میکردند که به نظر میرسد در این حوزه کمی بیتوجهی صورت گرفته است. آن چیزی که برای آینده مدنظر است، اینکه در همه این حوزهها دقتهای لازم صورت گیرد و واقعا فضای دانشگاه آزاد اسلامی کیفیت علمی، پژوهشی خیلی بالا و مترقیای داشته باشد و با رعایت اصول و ارزشهای دینی و ملی و انقلابی و رشد و حرکت بالنده دانشجویان و استاد را در پی داشته باشد. امیدواریم انشاءا... در این دوره جدید با دقت و مطالعه بیشتر و دقیقتر به این مهم دست پیدا کنیم.
در همه حوزهها براساس چارچوبها و شاخصها و رهنمودهایی که مقام معظم رهبری بیان کردند یا شورای اسلامی دانشگاهها یا شورای انقلاب فرهنگی، مصوب و ابلاغ کردهاند سند اسلامی شدن دانشگاهها باید براساس آنها برنامهریزی شود تا حرکتی انجام گیرد. البته برخی مسائل وجود دارند که خیلی سریع میتوان آنها را متحول کرد. در حوزه فرهنگی قطعا زمان لازم است تا برنامهها را دقیقتر طراحی و ابلاغ کرد و به اجرا گذاشت. قطعا حرکتهایی که انجام گرفته، حرکتهای خوبی بوده که یکی از گامها پرداختن به مسائل معرفتی و زیربنایی کار فرهنگی در دانشگاهها بوده که تاکنون چندین حلقه کیفی معرفتی برگزار شده است. بخشنامه هشت مادهای صادرشده که اینها وظیفه اجرایی را برای همه مسئولان سراسر کشور فراهم میکند؛ هم در رابطه با اردو، هم موسیقی، هم شورای فرهنگی، تکریم دانشجو، تکریم استاد، حمایت از نیروهای انقلابی در دانشگاهها، در این بخشنامه هشت مادهای به روشنی دیده شده و ابلاغ شده و اگر به درستی به آن توجه کنیم، یک تحول است؛ یعنی تحولی راهبردی برای برنامههایی است که در آینده در دانشگاه رقم میخورد. این کارها انجام گرفته، سند جامع فرهنگ دانشجویی دانشگاه آزاد از مدتها پیش براساس اسناد بالادستی آغاز و آماده شده و در پایان راه خود است و به زودی نهایی و ابلاغ میشود. این سند میتواند دستمایه بزرگی برای کار فرهنگی در دانشگاه آزاد اسلامی باشد به طوری که در همه ابعاد راه را نشان میدهد و مسیر را روشن میکند. البته بسیاری از نیروهای اجرایی که مسئولیت کار فرهنگی را بر عهده گرفتهاند، نیروهای جدید هستند و خود اینها تحولاتی است که رخ داده و آثار عملی آنها به تدریج خود را نشان میدهد.