به گزارش «فرهیختگان آنلاین»، حسن داناییفر، سفیر سابق ایران در عراق با اشاره به تحولات اخیر این کشور به «فرهیختگان» گفت: «بهطور کلی باید از دو جنبه به این موضوع پرداخت. یکی اینکه انباشتی از نیازها و مطالبات به حقی وجود دارد که معلول سیاستهای غلط و رخدادهایی است که در طول 40 سال گذشته در عراق انباشته شده است. از رژیم بعث تا درگیریها و جنگ با ایران و اشغال کویت و حمله به محاصره عراق و بعد از آن سقوط حزب بعث در سال 2003، ناآرامیهای داخلی، جنگ با داعش و... مجموعه اتفاقاتی است که به تولید انباشتی از کاستیها و به تبع آن نارضایتیها و مطالبات منتهی شده است.»
وی تصریح کرد: «شرایط فسادی که هماکنون در ساختار عراق وجود دارد تا حد زیادی ریشه در حضور آمریکاییها دارد و بیش از آنکه این موضوع را ارثی بدانیم که از دولت صدام باقی مانده، باید آن را میراث آمریکاییها برای مردم این کشور تلقی کنیم.»
داناییفر ادامه داد: «بهعنوان نمونه هنوز پرونده فساد 3.5 میلیارد دلاری پل برمر، حاکم غیرنظامی آمریکا در عراق مفتوح است و همچنان روشن نشده که 5/3 میلیارد دلاری که در این مقطع از داراییهای مردم این کشور مفقود شد به چه سرنوشتی دچار شد.»
سفیر سابق ایران در بغداد یکی دیگر از مصادیق فسادهای اقتصادی آمریکاییها در عراق را شرکتهایی دانست که متعلق به مسئولان سیاسی آمریکایی بود و تحت عناوین مختلف امکانات زیادی را از عراق خارج کردند و مشکلات اقتصادی زیادی را پدید آوردند که اکنون جامعه عراق بهشدت از آنها رنج میبرد.
این کارشناس مسائل منطقه، جامعه عراق را جامعهای دانست که تا حد زیادی از محیط پیرامونی خود تاثیرپذیر است و ادامه داد: «حضور آمریکاییها، فضای باز نامحدودی که بر این کشور حاکم است، تعدد رسانهها و فعالیت بدون محدودیت آنها و همچنین رقابتهای سیاسی میان احزاب، باعث شده تا آسیبپذیری جامعه عراق بیشتر باشد.»
وی تصریح کرد: «هر گاه ارادههایی درجهت اصلاح امور این کشور شکل میگیرد، جریانهایی وجود دارند که بر خواستههای مردم موجسواری میکنند و مطالبات آنها را به بیراهه میکشانند و هر از چندگاهی که بخشی از این اعتراضات نمود مییابد عواملی مرتبط با رژیمصهیونیستی، سعودی و آمریکا، خواستههای بهحق مردم را با تبلیغات و فضاسازیهایشان به فتنه و آشوب و اعتراضهای آشوبگرایانه تبدیل میکنند.» داناییفر در ادامه بهعنوان شاهد مثال به دو شبکه الحره آمریکا و الهدف عربستان اشاره کرد که با هیجان زیادی این وضعیت را پوشش میدهند.
این کارشناس مسائل بینالملل با بیان آنکه در شرایطی که دولت دو ساله عراق تمام تلاش خود را به کار بسته تا مشکلات را حل کند ولی آنها تلاش میکنند که این دولت را تضعیف کنند، خاطرنشان کرد: «سفر عادل عبدالمهدی به چین و مراودات سیاسی بغداد و مسکو و همچنین سیاستهای مستقلانه دولت عبدالمهدی در قبال ایران و اعلام اینکه کشورش زیر بار تحریمهای ایالات متحده نمیرود و بینتیجه بودن فشار شدید آمریکاییها بر نخستوزیر عراق در جهت همراه شدن با تحریمهای غیرقانونی خود، همگی میتواند دلایل خوشحالی آمریکاییها را از تحولات اخیر این کشور و تلاش آنها برای سوقدادن خواستههای به حق مردمی به مسیر ناآرامیها و درگیریهای سخت روشن کند.»
داناییفر در توضیح یکی دیگر از مصادیق مفاسد اقتصادی آمریکاییها در عراق، به یک قرارداد 460 میلیون دلاری برای ساخت بیمارستانی در بصره در سال 2006 اشاره کرد که آمریکاییها اجرای آن را با رقمی معادل 210 میلیون دلار به شرکتی در یکی از کشورهای همسایه عراق واگذار کردند و آن شرکت نیز همان پروژه را به مبلغ 100 میلیون دلار به یک شرکت عراقی واگذار کرد و این یعنی پروژهای که ارزش واقعی آن این میزان است و بعد از چند دست به یک شرکت عراقی محول میشود که تازه همین شرکت هم تنها به ساخت اسکلت فلزی کفایت میکند و میرود.»
وی ادامه داد: «این رویه از سال 2003 تا 2010 که آمریکاییها در عراق حضور داشتند به شکل یک فرهنگ درآمد و صدها نمونه از مواردی که تنها به چند مصداق آنها اشاره شد، وجود دارد که برشمردن آنها زمان زیادی را میطلبد.»
سفیر پیشین ایران در بغداد، فرهنگ فساد را محصول دوران اشغال آمریکاییها دانست و اضافه کرد: «این تنها مصیبتی نبود که حضور آنها برای عراق به دنبال داشت، بلکه این خسارات در حوزههای امنیتی، نظامی و... نیز اتفاق افتاد. کمااینکه آمریکاییها از همان ابتدا تمام دستگاههای امنیتی عراق و نیز ارتش این کشور را منحل کرده و بسیاری از تجهیزات نظامی آنها را نابود کردند.»
داناییفر اضافه کرد: «آمریکاییها حتی سیستم گمرک و تعرفههای گمرکی در این کشور را حذف کردند و علت هم این بود که عراق به یک کشور کاملا وارداتی تبدیل شود.»
وی ادامه داد: «آمریکاییها در همان ابتدا چندین و چند پروژه بزرگ نفتی را با قیمتهایی بسیار بالا در دست گرفتند و بعد اجرای آنها را با قیمتهایی بسیار نازلتر به شرکتهای غیرآمریکایی واگذار کردند.»
سفیر سابق ایران در بغداد گفت: «نمیخواهم بگویم در دوره صدام فساد نبوده ولی این حجم از فساد علنی تا پیش از حضور آمریکاییها وجود نداشت و هر یک از فرماندهان آمریکایی که در استانها حضور داشتند و نیروهای آمریکایی که در تمامی ادارات حاضر بودند، فرهنگ فساد را رواج دادند.»
وی درخصوص ارتباط ناآرامیهای اخیر با ساختار سیاسی عراق توضیح داد: «برخی از کارشناسان عراقی معتقدند ساختار موجود بیتاثیر نیست و از این رو شاید بهتر باشد نظام پارلمانی این کشور به نظام ریاستی تبدیل شود.»
داناییفر درخصوص نقش آمریکا در این ساختار ادامه داد: «آمریکاییها هنگام ورود به عراق تعبیر کهنه و مندرس «حاکم»، را دوباره احیا کرده و فرماندهان خود را مانند جنگهای جهانی دوم و گذشتههای دور بهعنوان حاکم استانهای مختلف منصوب کردند. تعبیری که نفس به کار بردن آن یک توهین بزرگ برای مردم عراق محسوب میشد. مضاف بر آنکه آمریکاییها در ادامه تلاش کردند کمیتهای تحت عنوان کمیته قانون اساسی تشکیل دادند که قانون اساسی امروز عراق در همین فضا نوشته شد. بهطور طبیعی چنین قانونی میتواند دارای مشکلاتی باشد و بههمیندلیل برخی از حقوقدانان عراقی قائل به آنند که بخشی از ناآرامیهای اخیر ریشه در ساختار سیاسی این کشور و نارضایتیهای مرتبط با این موضوع داشته باشد.»
داناییفر در پایان ابراز امیدواری کرد که این کشور در سایه رهبری مرجعیت از این وضعیت رهایی یابد و سرمایههای بزرگ آن اعم از منابع خدادادی و جمعیت جوان این کشور، از ناآرامیهای این روزها عبور کند.
وی در پیشبینی چشمانداز تحولات عراق گفت: «با توجه به تجربه رهبران عراق، به نظر میرسد بهرغم رقابتهایی که میان احزاب و گروههای سیاسی در این کشور وجود دارد، این حوادث مهار شود و مردم و حاکمیت عراق به شرط تبعیت از مرجعیت و هماندیشیهای سیاسی، نقشههایی که از بیرون طراحی شده را نقش بر آب کنند.»