کشته‌شدن «نمسیو روبن اوسگرا سرانتس» ملقب به «ال منچو»، رهبر تحت تعقیب کارتل «نسل جدید خالسیکو» (CJNG) توسط نیرو‌های امنیتی دولت مکزیک، این کشور را با وضعیت جدیدی روبه‌رو کرده است. در پی این اقدام، تنش‌ها به چندین ایالت سرایت کرد. کانون درگیری‌ها، ایالت خالسیکو و به طور خاص شهر گوادالاخارا مرکز این ایالت است؛ شهری که قرار است تا چند ماه دیگر میزبان جام جهانی 2026 باشد. شبه‌نظامیان وابسته به ال منچو، در انتقام از دولت با مسدودسازی جاده‌ها و آتش‌زدن مراکز دولتی و خدماتی به عملیات نیرو‌های امنیتی واکنش نشان داده‌اند. باتوجه‌به تهدیداتی که کارتل CJNG به‌صورت رسانه‌ای نشان داده و همچنین نوع اقدامات عملی صورت گرفته، این کارتل فعلاً درپی محدودشدن عملیات به کشتن ال منچو است. آن‌ها تهدید کرده‌اند در صورت ادامه عملیات بر ضد خود، مکزیک را به آتش می‌کشند. 

 نکات

در خصوص تحولات مکزیک نکات ذیل اهمیت دارند. 
1-   کارتل‌های مواد مخدر آمریکای لاتین توسط سرویس‌های اطلاعاتی غرب برای مشارکت در جنگ به اوکراین اعزام شدند و درپی حضور در نبرد‌ها، تسلیحات و آموزش‌های بیشتری کسب کردند؛ بخشی از این آموزش‌ها باتوجه‌به محوریت پهپاد‌های کوچک و کوادکوپتر‌ها در جنگ اوکراین، بهره‌گیری از این وسایل بود. در نتیجه در سراسر آمریکای لاتین، آن‌ها توانمندتر شده‌اند. اعزام کارتل‌ها به‌صورت فوری در همان ابتدای جنگ رخ داد؛ اوکراین در سایه تلفات بالا و بحران اولیه کشور مانند فرار مردم، از بسیج گسترده ناتوان بود و ازسوی‌دیگر ناتو نمی‌توانست به‌صورت رسمی، یگان‌های خود را به این کشور اعزام کند، در نتیجه به این نتیجه رسید تا از قوای کارتل‌ها بهره گیرد. 
2-   یک آورده مهم کارتل‌ها پهپاد‌ها و کوادکوپتر‌ها هستند که چندی قبل در جریان حمله به ریودوژانیرو دیده شد. حملات به گوادالاخارا دومین حمله مشابه از این دست در آمریکای لاتین است. حوادث برزیل، 5 ماه قبل و در اوایل آبان ماه رخ دادند. 
3-   عملیات دستگیری ال منچو که به مرگ وی منجر شد، دومین عملیات از این دست پس از دستگیری «نیکلاس مادورو»، رئیس‌جمهور ونزوئلا است. در جریان دستگیری مادورو، نیرو‌های آمریکایی با حملات هوایی و نفوذ کماندو‌ها به محل اقامت رئیس‌جمهور، وی را دستگیر کردند. این عملیات 3 ژانویه سال جاری (13 دی 1404) رخ داد و از نظر زمانی کمتر از دو ماه با عملیات مکزیک فاصله دارد. 

ابعاد عملیات

در عملیات اخیر، نیروی زمینی و هوایی ارتش به همراه گارد ملی مکزیک حضور داشته و از حمایت یک واحد اطلاعاتی آمریکا بهره بردند. 25 نظامی کشته شدند. آنگونه که لیندسی گراهام، سناتور تندرو و نزدیک به ترامپ پس از این عملیات در توییتی نوشت، مکزیک از رئیس‌جمهور آمریکا می‌ترسد و این عملیات تحت فشار شدید واشنگتن انجام شده است. دولت مکزیک می‌دانست تبعات عملیات علیه رهبر خطرناک‌ترین کارتل کشور چیست و تنها فشار‌های ترامپ باعث شد مکزیکوسیتی خطر این حرکت را بپذیرد. رئیس‌جمهور آمریکا اهداف متفاوتی از فشار برای این عملیات داشت که یکی از آن‌ها برجسته‌سازی قدرت خود در دستور به دولت‌های خارجی بود؛ همان‌طور که گراهام پس از عملیات تأکید کرد مکزیک از ترامپ می‌ترسد. 

مکزیک، ترامپ و جام جهانی

جام جهانی سال 2026 قرار است به طور مشترک در آمریکا، کانادا و مکزیک برگزار شود. این رویداد از اهمیت زیادی نزد ترامپ برخوردار شده، زیرا وی می‌کوشد از فوتبال برای رشد محبوبیت خود استفاده کند. علی‌رغم این اهمیت اما اقدامات ترامپ در عمل باعث مستعدشدن منطقه برای بروز بی‌ثباتی شده است. ترامپ قصد دارد کانادا را به خاک خود ملحق کند و این واکنش شدید طبقه سیاسی این کشور را برانگیخته است. رئیس‌جمهور آمریکا تلاش دارد با اعمال تعرفه و محدودیت‌های تجاری، تعادل اقتصادی کانادا را درهم بریزد. ازسوی‌دیگر فشار وی به مکزیک برای مقابله با کارتل‌ها ثبات این کشور را هم دستخوش ضربه کرده است. همچنین فعالیت‌های ضدمهاجرتی ترامپ و افزایش قیمت کالا، به اعتراضات در جامعه آمریکا ضربان داده و احتمال بروز بی‌ثباتی در این کشور بالا ارزیابی می‌شود. دنیا در شرایطی به سمت جام جهانی فوتبال می‌رود که سیاست‌های ترامپ، سه کشور بزرگ و پهناور میزبان را دچار بی‌ثباتی ساخته است. 

متن کامل این گزارش را در روزنامه فرهیختگان بخوانید.