فرهیختگان آنلاین: گاهی در سیاست، مهمترین خبر آن چیزی نیست که گفته میشود؛ بلکه تردیدی است که از لابهلای داستانها برایمان ایجاد میشود، نشتهای اخیر از داخل ایالات متحده درباره ایران، از همین جنساند: نه کاملاً فریب، نه صرفاً واقعیت؛ بلکه نشانهای از تردید در سطح تصمیمسازیاند.
پیام رسانهای
گزارشهایی از رسانههایی مثل والاستریتژورنال و واشنگتنپست بر ریسکهای یک جنگ فرسایشی تأکید دارند؛ از فشار لجستیکی تا محدودیت منابع.
در نگاه اول، اینها شبیه یک پیام مهندسیشدهاند: «هزینهی جنگ بالاست» تا تعدیل رفتار یا تغییر ادراک در طرف ایرانی ایجاد شود.
تناقض درونی
اما، مسأله فقط بیرون نیست، این نشتها وارد فضای داخلی خودشان هم میشود، افکار عمومی، کنگره و همچنین متحدانشان را نیز تحت تأثیر قرار میدهد، اگر اینها کاملاً طراحیشده باشند، همزمان، هزینه تصمیم به جنگ را برای خودِ تصمیمگیران هم بالا میبرند، فریبی که اگر بیش از حد واقعی بهنظر برسد، دیگر فقط فریب نیست و به محدودیت تبدیل میشود.
چندصدایی و کشمکش
واکنشهای تند برخی جریانها نشان میدهد که احتمالاً اینجا با یک روایت یکدست ضداطلاعاتی طرف نیستیم مگر خیلی هماهنگیشان بالا باشد، آنچه دیده میشود، بیشتر شبیه چندصدایی و رقابت درونساختاری است؛ کشمکش واقعی بر سر «هزینه» و «امکان» جنگ.
واقعیتهای میدانی
برخی دادههای میدانی، از محدودیتهای عملیاتی تا فشار لجستیکی، قابل راستیآزماییاند، لذا؛ همین ویژگی، آنها را از دایره یک فریب کامل خارج میکند و برای اطمینان میتوان از منابع موثق و مختلف جویای صحت و سقم اخبار نشت داده شده بود و به گزارشها اکتفا نکرد.
درس تاریخی
تجربههایی مثل جنگ عراق ۲۰۰۳ نشان میدهد ترکیب «واقعیتهای گزینشی» و «روایتسازی و فریب» باعث شد اختلافهای پشت پرده در آمریکا چندان مشخص نشوند و تصمیم مداخله سریعاً شکل بگیرد که بر اساس نمایشهای کالین پاول و فریب های رسانهای، حمله آغاز شد، پس برای ساخت حمله ایجاد روایت تردید چندان کارگشا نیست که با توجه به آمادگی و بی اعتمادی ایران به اخبار رسانهای، احتمال کمتری دارد و همچنین نباید خود ایران را در شکل دادن به این زمینهها دستکم گرفت.
سیگنال نهایی
خودِ این نشتها تبدیل به سیگنال شدهاند، سیگنالی از تردید، محدودیت و نبود اجماع کامل. اما بدیهی است که احتمالات دیگر هم مد نظر تهران خواهد بود.
به نظر نشتها اینجا ابزار یک فریب دقیق نیستند و بیشتر بازتاب سیستمیاند که هنوز به خودش هم پاسخ قطعی نداده و همین، مهمترین خبر است.