«آئین‌نامه شرح وظایف کارآموزان دوره دکترای عمومی پزشکی» که به تصویب شورای عالی برنامه‌ریزی علوم پزشکی معاونت آموزشی وزارت بهداشت رسیده است به دانشگاه‌های علوم پزشکی ابلاغ شده و شیوه آموزش سومین مرحله آموزش پزشکی عمومی را به طور مبسوط شرح داده و تبیین می‌کند.

در این آئین‌نامه که در نودوهفتمین جلسه شورای عالی برنامه ریزی علوم‌ پزشکی تصویب شده است، کارآموز پزشکی را دانشجوی مقطع دکتری عمومی رشته پزشکی اطلاق کرده که مراحل علوم پایه و مقدمات بالینی (فیزیوپاتولوژی) را به پایان رسانده و مجاز به ورود به بخش‌های بالینی برای کسب دانش نظری و تجربیات عملی و مهارت‌های حرفه‌ای، تحت نظارت اعضاء هیأت علمی و برای اخذ مدرک دکتری عمومی پزشکی است.

در این آئین نامه تصریح شده است که مسئولیت کارآموزان در هر گروه یا بخش با مدیر گروه یا رئیس آن بخش و در ساعات کشیک با پزشک معالج کشیک یا عضو هیأت علمی آنکال یا دستیار ارشد کشیک بخش یا مرکز آموزشی- درمانی است.

در ماده ۲ این آئین‌نامه دوره کارآموزی را مرحله سوم آموزش مقطع دکتری عمومی رشته پزشکی طبق کوریکولوم مصوب و جاری تعریف کرده که مشتمل بر «۲۱ ماه آموزش عملی بالینی و هر ماه به میزان ۳ واحد جمعا ۶۳ واحد»، «۳۱ واحد نظری» و «۷ واحد شناور با مرحله مقدمات بالینی» است.

کارآموزان به دو مقطع کارآموزی مقدماتی (استیودنتی) و پیشرفته (اکسترنی) تقسیم می‌شوند تا بتواند با ایفای نقش پر رنگ‌تر در ارائه خدمت به بیماران خود را برای ایفای بهتر وظایف کارورزی آماده نماید. مرحله کارآموزی در مراکز آموزشی درمانی بر بالین بیماران بستری و در درمانگاه، مراکز خدمات جامع سلامت آموزشی و خانه‌های بهداشت با مراجعین سرپایی جهت کسب مهارت‌های حرفه‌ای و دانش‌افزایی صورت می‌گیرد.

شرح وظایف کارآموزان

در این آئین‌نامه «حفظ و رعایت اخلاق پزشکی و حرفه‌ای در کلیه ساعات حضور در مراکز آموزشی _ درمانی و مراکز خدمات جامع سلامت آموزشی» ، «رعایت پوشش متناسب با حرفه، همراه با نصب اتیکت واضح درمحل مناسب و در معرض دید»، «رعایت مقررات داخلی گروه یا بخش، در مرکز آموزشی _ درمانی و مراکز خدمات جامع سلامت آموزشی در راستای آئین نامه‌های ابلاغی وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی» ، «رعایت مفاد آیین‌نامه‌ها و مقررات ابلاغ شده از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی» و «رعایت حفظ اسرار و اصل رازداری بیماران» به عنوان وظایف کلی کارآموزان اشاره شده است.

در بند ب شرح وظایف کارآموزان، به اقدامات تشخیصی _ درمانی که دانشجوی مقطع دکتری عمومی پزشکی لازم است دراین مرحله به عنوان کارآموز فرا گرفته و اجرا نمایند، اشاره شده است.

به طور مثال در ماده ‌۹ این آئین‌نامه «اخذ شرح حال و انجام معاینه بالینی، تفسیر و پی‌گیری نتایج آزمایشات و بررسی‌های پاراکلینیک ارزیابی و بیان برنامه تشخیصی و مطرح نمودن تشخیص‌های افتراقی مناسب از کلیه بیماران بستری مربوط به خود در اوقات عادی و کشیک و از کلیه مراجعین و بیماران به درمانگاه‌های سرپایی و مراکز خدمات جامع سلامت آموزشی» به عنوان یکی از وظایف تشخیصی _ درمانی کارآموزان مشخص شده است.

همچنین «ویزیت روزانه بیماران بستری در بخش به همراه کارورز، دستیار و پزشک معالج و اطلاع از کلیات برنامه درمانی و لیست داروهای دریافتی، نوشتن سیر بیماری و ویزیت بیماران سرپایی به همراه تیم مربوطه» از دیگر وظایف تشخیصی _ درمانی کارآموزان است.

حضور فعال و منظم کارآموزان

در بند «پ» «آئین‌نامه شرح وظایف کارآموزان» که ماده ۱۶ تا ۲۰ آئین‌نامه مذکور را شامل می‌شود، شرایط و ضوابط شرکت کارآموزان در برنامه‌های آموزشی به تفضیل بیان شده است. در این بخش تصریح شده است که شرکت منظم و فعال در کلیه کلاس‌های درس تئوری و یا کارگاهی و جلسات آموزشی بخش شامل گزارش صبحگاهی؛ کنفرانس‌های علمی و بین بخشی، راندهای آموزشی، آموزش جامعه و سایر برنامه‌های آموزشی که حداقل در یکی از برنامه‌ها در هر بخش به عنوان همکار در ارائه یا تهیه محتوی به تشخیص پزشک معالج مشارکت داشته باشد، الزامی است.

همچنین بر حضور فعال و منظم کارآموز در ویزیت‌ بیماران توسط پزشک معالج و به گرفتن شرح حال بیماران توسط کارآموز اشاره شده است.

تعطیلات رسمی کارآموزان تعطیل هستند

در بند «ت» این آئین‌نامه نحوه حضور درمراکزآموزشی _ درمانی و مراکز خدمات جامع سلامت آموزشی ذکر شده است. کارآموزی در مراکز آموزشی‌درمانی؛ مراکز خدمات جامع سلامت آموزشی و با خانه‌های بهداشت طبق برنامه تعیین شده گروه باید انجام گردد و همچنین ایام تعطیل مراکز آموزش عالی و دانشگاه‌ها در تقویم رسمی کشور شامل تعطیلی کارآموزان بوده و حضور دانشجویان کارآموز در پنجشنبه‌ها بر اساس برنامه کلی آموزشی دانشگاه است.

در بخش دیگر این آئین‌نامه در خصوص حضور کارآموزان اشاره کرده است، تعطیلی کوتاه مدت مراکز آموزش عالی و دانشگاه‌ها (حداکثر سه روز در ماه) ناشی از حوادث و اتفاقات، شامل دوره کارآموزی بوده و این مدت جز زمان تحصیل منظور می‌شود و بیش از آن باید به نحو مقتضی جبران شود و همچنین مقرر شد که معاون آموزشی بخش و یا مسؤول آموزش کارآموزان هر بخش برای کلیه ساعات حضور کارآموزان در بخش برنامه آموزشی مدون تهیه و در آغاز دوره اعلام نمایند.

حضور ۴ کشیک عصر کارآموزان الزامی است

همچنین در خصوص ساعت حضور کارآموزان در آئین‌نامه مذکور آمده است حداکثر تعداد کشیک بر اساس شرایط گروه و دانشکده تعیین و در هر صورت از« ۴ کشیک عصر از ساعت ۱۳:۳۰ تا ۲۰ شب یا روز تعطیلی ۷:۳۰ صبح الی ۱۴ » درماه تجاوز نخواهد کرد و جابجایی در برنامه کشیک با اطلاع قبلی (حداقل ۴ ساعت قبل) به شرط تعیین جانشین و با موافقت پزشک یا دستیار مسئول آموزش کارآموزان مقدور می‌باشد.

غیبت کارآموزان حداکثر دو روز در ماه

در بخش دیگر از این آئین‌نامه به شرایط غایب بودن کارآموزان اشاره می‌کند و عنوان شده که غیبت مجاز کارآموزان در هر ماه با توجه به آئین‌نامه آموزشی (۱/۱۷ ساعات آموزش در ماه ) حداکثر از دو روز در ماه نباید بیشتر شود. تشخیص غیبت مجاز با هیأت علمی مربوطه و رئیس بخش و تایید آن با مدیرگروه است و غیبت ناشی از بیماری در طی مرحله کارآموزی با تایید پزشک معتمد و گروه آموزشی و شورای آموزشی دانشکده تا سقف ۳ روز در ماه جز آموزش محسوب می‌شود. بیش از آن؛ بخش مربوطه ناتمام بوده و باید جبران شود.

همچنین در بخش دیگر از آئین‌نامه کارآموزان پزشکی عمومی آمده است که کارآموز می‌تواند جهت شرکت در المپیادها، کنگره‌ها و کارگاه‌های علمی «فرهنگی و ورزشی حداکثر از ۳ روز در یک ماه با موافقت گروه و معاونت آموزشی دانشکده استفاده نماید» با ارائه گواهی و تائید شورای آموزشی دانشکده، این مدت جز مدت آموزش و حضور در بخش محسوب می‌شود. غیبت بیش از این مدت در صورت تایید شورای آموزشی دانشکده به منزله ناتمام بودن آن بخش بوده و دانشجو باید آن را جبران نماید.

ارزیابی باید به کارآموزان اطلاع رسانی شود

در بخش دیگر این آئین‌نامه به ارزیابی و ارزشیابی پایان بخش با گروه آموزشی اشاره می‌شود، به طوری که نمره بخش کارآموزان بر اساس حضور فعال در راندهای آموزشی و انجام وظائف محوله شامل کنفرانس حضوری و مجازی، پیگیری موارد آموزشی و اقدامات عملی و مهارتی بر مبنای این آئین‌نامه و نحوه حضور و غیاب و رعایت نظم و انضباط و همچنین آزمون پایان بخش محاسبه و اعلام می‌شود. این ارزیابی باید به کارآموزان اطلاع رسانی شود.

شورای آموزشی دانشکده، مرجع نهایی تصمیم‌گیری در خصوص تخلفات

در بخش پایانی این آئین‌نامه به مواردی که تخلف صورت می‌گیرد و نحوه برخورد با آن اشاره می‌کند. تخلف کارآموزان از شرح وظایف فوق و یا هرگونه اهمال در انجام وظایف و یا شکایت کارآموزان از فشارکاری و یا رفتار غیرمتعارف و همچنین اعتراض به نحوه ارزیابی و ارزشیابی، حسب مورد در شورای آموزشی بخش یا گروه مطرح و تصمیمات لازم گرفته خواهدشد. چنانچه مسائل در هر کدام از مراجع رسیدگی کننده اولیه به نتیجه قطعی نرسید. مورد به مرجع بالاتر جهت اتخاذ تصمیم مقتضی ارجاع خواهد شد. مرجع نهایی تصمیم‌گیری شورای آموزشی دانشکده خواهد بود.

در صورتی که تخلف دانشجوی کارآموز از شمول تخلفات انضباطی و رفتاری و اخلاقی باشد و در شورای آموزشی دانشکده پزشکی به قطعیت رسیده باشد جهت رسیدگی توسط معاون آموزشی و یا رئیس دانشکده، برای رسیدگی نهایی به کمیته انضباطی دانشجویان دانشگاه ارسال می‌شود. هر یک از گروه‌های آموزشی موظفند در یک جلسه توجیهی کارآموزان هر دوره را در ابتدای دوره کارآموزی در آن گروه توجیه نموده و آنان را با شرح وظایف و مقررات گروه آشنا کنند.

برای دریافت اصل آئین‌نامه شرح وظایف کارآموزان دوره دکترای عمومی پزشکی اینجا کلیک کنید.