در چند هفته‌ی اخیر، بازارهای مالی جهان وارد دوره‌ای از نوسان شدید و فشار فروش گسترده شده‌اند؛ دوره‌ای که نه‌تنها دارایی‌های پرریسک، بلکه حتی بازارهای سنتی مانند طلا و نقره را نیز تحت تأثیر قرار داده است. بیت‌کوین نیز در این فضای پرتنش، یکی از سنگین‌ترین اصلاح‌های ماه‌های اخیر را تجربه کرد. بررسی داده‌ها نشان می‌دهد که این سقوط حاصل ترکیب عوامل اقتصاد کلان، ساختار بازار کریپتو و یک محرک روانی تازه ناشی از انتشار اسناد پرونده‌ی اپستین بوده است.

ریزش هم‌زمان در تمام بازارها

در هفته‌های اخیر، شاخص‌های مهمی مانند S&P500 و نزدک ( مهم ترین شاخص بازارهای مالی آمریکا) با کاهش قابل‌توجهی مواجه شدند. این ریزش‌ها معمولاً زمانی رخ می‌دهد که سرمایه‌گذاران به‌طور گسترده از دارایی‌های ریسکی خارج می‌شوند و نقدینگی را ترجیح می‌دهند. نکته‌ی قابل‌توجه این دوره آن است که حتی طلا و نقره نیز که معمولاً نقش پناهگاه امن را دارند، کاهش قیمت را تجربه کردند. این هم‌زمانی نشان می‌دهد که مسئله فراتر از یک بحران محدود به کریپتو است و با کمبود نقدینگی و افزایش ریسک‌گریزی در سطح جهانی ارتباط دارد.

فشارهای ساختاری در بازار کریپتو

در کنار شرایط کلان، خود بازار کریپتو نیز با فشارهای درونی مواجه بود. حجم بالای لیکوییدیشن‌ها در پوزیشن‌های لانگ، کاهش سودآوری ماینرها و افت حجم معاملات، ساختار بازار را شکننده‌تر کرد. در چنین شرایطی، هر شوک خبری می‌تواند سرعت سقوط را چند برابر کند.

انتشار اسناد پرونده اپستین و اثر روانی آن بر بازار

یکی از عوامل غیرمنتظره‌ای که در این دوره به تشدید نگرانی‌ها دامن زد، انتشار اسناد جدید مرتبط با پرونده‌ی جفری اپستین بود. در بخشی از این اسناد اشاره شده که او از سال‌های ابتدایی شکل‌گیری ارزهای دیجیتال در جریان بوده و حتی در برخی پروژه‌ها نقش حمایتی یا مالی داشته است. این موضوع، هرچند هنوز نیازمند بررسی‌های دقیق‌تر است، اما از نظر روانی تأثیر قابل‌توجهی بر بازار گذاشت. مشخص نیست که او ساتوشی مخترع و موسس ناشناس بیت کوین را می شناخته یا نه! حتی شایعه شده ساتوشی خود او بوده!

چرا این اسناد برای بازار کریپتو حساسیت‌زا بودند؟

نخست اینکه کریپتو همیشه خود را به‌عنوان یک سیستم مستقل و دور از ساختارهای قدرت معرفی کرده است. ارتباط احتمالی یکی از جنجالی‌ترین چهره‌های مالی–سیاسی با مراحل اولیه‌ی این صنعت، این روایت را زیر سؤال می‌برد. دوم اینکه سرمایه‌گذاران نگران احتمال دخالت‌های پنهان، نفوذ افراد خاص در پروژه‌های اولیه و پیامدهای نظارتی احتمالی شدند. سوم اینکه بازار کریپتو به‌شدت نسبت به اخبار منفی واکنش احساسی نشان می‌دهد و همین باعث شد موج فروش شدت بگیرد.

در انتظار تثبیت و بازیابی

سقوط اخیر بیت‌کوین نتیجه‌ی یک عامل واحد نبود؛ بلکه حاصل هم‌زمانی سه موج فشار بود: ریزش بازارهای جهانی، ضعف ساختاری بازار کریپتو و شوک روانی ناشی از اسناد اپستین. در چنین شرایطی، طبیعی است که دارایی‌های پرنوسان بیشترین واکنش را نشان دهند. با این حال، تجربه‌ی چرخه‌های گذشته نشان می‌دهد که پس از دوره‌های اصلاح شدید، بازار معمولاً وارد فاز تثبیت و سپس بازیابی می‌شود؛ هرچند زمان‌بندی آن قابل پیش‌بینی نیست.