براساس اعلام توانیر و مبتنی بر دادههای منتشر شده از سوی شرکت مدیریت برق ایران، مصرف برق کشور در روز 19 دی ماه که اینترنت در سرتاسر کشور با قطعی گسترده روبهرو بوده، کاهش 1300 مگاواتی را ثبت کرده است. گزارش رسمی توانیر نشان میدهد با قطعی گسترده اینترنت و خاموش شدن ماینرهای غیرمجاز، حداقل ۱۳۰۰ مگاوات از بار پایه شبکه کاسته شد؛ رقمی که میتواند برق یک شهر متوسط ایرانی را تأمین کند. اما این اتفاق، فراتر از مرزهای ایران رفته، بهطوریکه هشریت جهانی استخراج بیتکوین در همان روز از ۴۵۰ به ۴۰۶ اگزاهش سقوط کرد؛ یعنی حدود ۱۰ درصد از قدرت محاسباتی شبکه جهانی ناگهان ناپدید شد. این افت تاریخی، نشان میدهد ایران با سهم حدود ۵ درصدی در استخراج جهانی، نهتنها یک بازیگر حاشیهای نیست که یک «قدرت ماینینگی» اثرگذار در معادلات انرژی-رمزارز جهان است. همچنین دادههای رسمی نشان میدهد در طول 12 روز جنگ با رژیم صهیونیستی و قطعی اینترنت ناشی از جنگ نیز مصرف برق کشور 2400 مگاوات صرفهجویی شده است. عددی که به گفته معاون انتقال و تجارت خارجی شرکت توانیر با توان مصرفی بیش از 900 هزار دستگاه ماینر در طول شبانهروز برابری میکند. اعداد و ارقام موجود نشان میدهد از سال 98 تا اواخر شهریورماه امسال بیش از 300 هزار دستگاه ماینر کشف شده است، ماینرهایی که به انرژیخواری معروف هستند.
کشف 300 هزار دستگاه ماینر طی 5 سال
بر اساس گزارشی که روزنامه دولتی ایران به نقل از شرکت توانیر منتشر کرده، از سال 98 تا پایان سال 1403 تعداد 247 هزار و 625 دستگاه ماینر توقیف شده است. همچنین محمد اللهداد، معاون انتقال و تجارت خارجی شرکت توانیر 31 اردیبهشت امسال در برنامه اقتصادی رسانه ملی گفت: «تا انتهای فروردین 1404 تعداد ۲۵۲ هزار دستگاه استخراج رمزارز غیرمجاز کشف شده است.» 15 آذرماه امسال مجری طرح مقابله با استخراج غیرمجاز رمزارز گفت: «تاکنون ۳۰۰ هزار ماینر غیرمجاز با حدود ۱۰۰۰ مگاوات توان مصرفی در کشور کشف و جمعآوری شده است.» محمد اللهداد، معاون انتقال و تجارت خارجی توانیر گفت: «هر دستگاه ماینر با مصرف برق 3.5 کیلوواتی در هر ساعت حدود یک لیتر گازوئیل یا یک مترمکعب گاز مصرف میکند و مصرف گازوئیل یک مزرعه رمزارز با ۱۰ دستگاه ماینر 3.5 کیلوواتی در هر شبانهروز معادل ۲۵۰ لیتر سوخت قاچاق است.»
ماینرها 5 درصد برق کشور را میبلعند
محمد اللهداد، معاون انتقال و تجارت خارجی شرکت توانیر با بیان اینکه فعالیت ماینرهای غیرمجاز علاوه بر فشار مضاعف بر شبکه برق، مانع تأمین پایدار انرژی برای صنایع و بخش تولیدی کشور میشوند، اظهار داشت: «برآورد ما نشان میدهد حدود دو هزار مگاوات، معادل پنج درصد مصرف برق کشور و نزدیک به ۲۰ درصد ناترازی میان تولید و مصرف، ناشی از فعالیت ماینرهای غیرمجاز است. در فصل تابستان، مصرف این میزان برق معادل مصرف دو تا سه استان کشور است و در شرایطی که دمای هوا در برخی مناطق جنوبی به ۵۰ درجه میرسد، این مسئله تأمین برق بخشهای حیاتی، صنعتی، کشاورزی و خدماتی را دشوار میکند. برآورد ما از تعداد ماینرهای غیرمجاز کشور حدود ۸۰۰ تا ۹۰۰ هزار دستگاه است که ۱۷۸۰ تا ۲۵۰۰ مگاوات از بار شبکه را به خود اختصاص میدهند. تداوم همکاری مردم و دستگاههای مسئول، شرط اصلی موفقیت در کاهش این بار اضافی و تأمین پایدار برق کشور است.»
ادعای فعالیت 800 هزار ماینر غیرمجاز
براساس اعلام توانیر، آمارهای رسمی نشان میدهد دستکم ۷۰۰ تا ۸۰۰ هزار دستگاه ماینر غیرمجاز در ۷۰ تا ۸۰ هزار مزرعه بزرگ و کوچک زیرزمینی در ایران فعال هستند. توان لحظهای این شبکه زیرزمینی بین ۲۰۰۰ تا ۲۴۰۰ مگاوات برآورد میشود؛ رقمی نزدیک به ظرفیت تولید دو نیروگاه اتمی بوشهر. اما واقعیت تلختر اینجاست که حدود ۲۵ درصد از استخراجها حتی پس از کنتور هم انجام میشود؛ آن هم با مقایسه دادههای فیدرهای اصلی و کنتورهای هوشمند. این یعنی بخشی از صنعت ماینینگ ایران در سایه و پشت ابزارهای اندازهگیری رسمی پنهان شده است.
یک بیتکوین ۱۳۰۰ مگاواتساعت انرژی میبرد
توانیر در گزارش خود اشاره میکند هر بیتکوین استخراجشده در ایران به طور متوسط ۱۳۰۰ مگاواتساعت انرژی در سال مصرف میکند. اما وقتی بار خنککننده مزارع هم اضافه شود، این عدد به ۲۰ میلیارد کیلوواتساعت در سال میرسد؛ یعنی ۵ درصد کل انرژی کشور و معادل 13.7 میلیون لیتر گازوئیل در هر شبانهروز. این ارقام نشان میدهد ماینینگ نه یک فعالیت حاشیهای، بلکه یک «صنعت انرژیخور» با تأثیر مستقیم بر امنیت ملی و اقتصاد انرژی ایران است.
19 دی ماه کاهش 8 هزار مگاواتی مصرف در ساعت پیک
یکی از نکات قابلتأمل در این میان این است که دادههای منتشر شده از سوی شرکت مدیریت برق ایران، ادعای کاهش مصرف برق در 19 دی ماه را تأیید میکند. بر این اساس وضعیت مصرف برق در کشور به گونهای است که در ساعات پیک مصرف 19 دیماه سال 1403 این مقدار حدود 45 هزار مگاوات برق بوده است، درحالیکه در 19 دی ماه 1404 میزان مصرف برق در ساعت پیک که اینترنت کشور قطع بوده، به 37 هزار مگاوات سقوط کرده است که به صورت نقطه زرد رنگ در نمودار قابل مشاهده است. این عدد معادل کاهش 17 درصدی مصرف برق در ساعت پیک است. شاید دلیل این موضوع محدودیتهای فعالیت اصناف در آن روز تلقی شود، اما این موضوع در روزهای بعد نیز تداوم داشته و از روز 20 دی ماه به بعد، مصرف به بازه 43 تا 45 هزار مگاوات برق در ساعات پیک بازگشته که با توجه به تداوم قطعی اینترنتی میتواند به علت افزایش مصرف برق ناشی از کاهش شدید دمای هوا باشد.
