«جای خالی ما» در اقتصاد مقاومتی

به گزارش «فرهیختگان آنلاین»، در روزگاری که مشکلات اقتصادی یکی از عناوین اصلی  تیتر یک بسیاری از رسانه‌هاست، حرف زدن در مورد اقتصاد کشور موضوع مهمی است که به نظر می‌رسد باید در قالب‌های مختلف هنری مخصوصا تئاتر بیان شود. اقتصادی که به مراتب در عرصه تئاتر اوضاع وخیم‌تری دارد، از عدم به رسمیت شناختن شغلی هنرمندان گرفته تا وضعیت حمایتی و درآمدزایی گیشه. در این وضعیت هنرمندان تئاتر از حداقل امکانات رفاهی نیز محروم هستند.

گروه فرهنگی، هنری راهین یکی از گروه‌های فعال تئاتری است که با نمایش «جای خالی ما» دست روی سوژه‌ای اقتصادی گذاشته است. نمایشی متوسط با سوژه‌ای مهم. در نخستین صحنه این نمایش، بازیگر خانم نقش اول صدایی از پدر خود را می‌شنود که در مسیر واردات قاچاق کشته شده است، البته کشته شدن او ریشه در بیکاری دارد. داستان حول محور تولید داخلی و مشکلاتی که واردات بی‌رویه اجناس خارجی و همچنین عدم حمایت‌ها از سوی نهادها برای آن درست کرده است، می‌چرخد.

داستان روایتی ساده و روان دارد که با چند گره ذهن مخاطب را برای حل معماهای بعدی درگیر خود می‌کند. وجود دیالوگ‌هایی از جنس حرف‌های روزمره و دغدغه‌های مردم یکی دیگر از نقاط قوت این نمایش است. در این نمایش هر آنچه روزانه هزاران بار با آن برخورد می‌کنیم و بی‌تفاوت از کنار آنها گذر می‌کنیم با نگاهی تاثربرانگیز خواهیم دید. در این اثر نویسندگان و کارگردان سعی کرده‌اند پشت‌پرده سقوط افراد به دلیل مشکلات اقتصادی و پدیده شغل‌های کاذب را ریشه‌یابی کرده و نشان دهند، اتفاقی که شاید در بخش‌هایی کمی شعاری به نظر برسد. در ساختار کلی نمایشنامه پراکندگی وجود دارد که باعث گنگ شدن اثر در بخش‌هایی است.

رضا راد، کارگردان نمایش در بخش‌هایی از کار تلاش کرده برخی از این گنگی‌ها و فضاسازی را با تماشاگران به اشتراک بگذارد و به شیوه تئاتر کاربردی عمل کند. نفیسه بیدی، نویسنده نمایش «جای خالی ما» معتقد است: «این اثر بر مبنای فکری مساله مهم اقتصاد مقاومتی، حمایت از تولید و مبارزه جدی با قاچاق نوشته شده است. اگر هنر به موضوعات روز جامعه نپردازد شاهد یک هنر تک‌بعدی خواهیم بود که در خدمت مردم نیست، مانند برخی نمایش‌هایی که هم‌اکنون روی صحنه است و صرفا شاید برای سرگرمی باشد.»

رضا راد، کارگردان نمایش نیز از فشردگی زمان در تولید نمایش تعریف می‌کند و می‌گوید: «سعی کردیم در مدت زمان کوتاه‌تری و تقریبا حدود یک ماه، کار را به مرحله اجرا برسانیم و البته در این بین تعمیرات تالار محراب نیز یک هفته‌ای زمان تمرین ما را بیشتر کرد و ما همزمان با اجرا تغییراتی نیز در متن داشتیم، هر چند از ایده اولیه خودمان در ساختار کلی نمایش تا به مرحله اجرا چندین بار تغییرات گسترده دادیم.»

حسین میرزایی، تهیه‌کننده نمایش «جای خالی ما» نیز در ادامه صحبت‌های راد می‌گوید: «تلاش ما در اجرای این نمایش به تصویر کشیدن اتفاقاتی است که شاید به صورت عادی آن را ملاحظه می‌کنیم یا افراد نزدیک به ما با آن درگیر هستند، اما واقعا صدای‌شان در برخی گزارش‌ها و اخبار به سختی شنیده می‌شود و شاید هم درگیر جریان‌های سیاسی شده‌اند که هیچ‌گاه حلال مشکل آنها نیست.» 

راحله قبادی دیگر نویسنده نمایش «جای خالی ما» می‌گوید: «در نگارش اثر، تحقیقات میدانی داشتیم و البته در کنار آن از اخبار مختلف رسانه‌ها نیز غافل نشدیم و شاید به همین علت برخی صاحب‌نظران نمایش ما را اثری تعریف می‌کنند که به لحاظ محتوا، نگاهی ژورنالیستی دارد.»

حسین میرزاییان، بازیگر نقش مازیار این نمایش گلایه‌هایی از وضعیت تئاتر دارد و می‌گوید: «نگران این هستم که آرام آرام به دلیل فشارهای اقتصادی ما هنرمندان تئاتر نیز مجبور شویم به شغل‌های فصلی روی آوریم، متاسفانه وضعیت معیشتی هنرمندان اصلا خوب نیست و شاید یکی از اصلی‌ترین عوامل آن به رسمیت شناخته نشدن کارهای هنری به‌عنوان شغل است. »