جدال کمال و رجب

محمد ملکی امیری، فعال دانشجویی: 14 می 2023 برابر با 24 اردیبهشت 1402 روزی سرنوشت ساز برای ملت ترکیه است، نتیجه انتخابات سراسری این کشور مشخص خواهد کرد چه کسی ردای ریاست جمهوری را در ترکیه به تن می‌کند و نیز چه کسانی به پارلمان راه خواهند یافت.

برای نزدیک به دو دهه حزب عدالت و توسعه به رهبری رجب طیب اردوغان قدرت را در دست داشته است، حزبی که به تدریج بر قدرتش در ترکیه افزود و روز به روز جایگاه اردوغان را در ترکیه مستحکم‌تر کرد.

مشکلات اقتصادی‌، محدودیت‌های اعمال شده بر اقشار مذهبی جامعه مخصوصا زنان مسلمان و ناپایداری دولت از مشکلات بزرگی بود که ترکیه در زمان آغاز کار اردوغان به عنوان نخست وزیر با آن مواجه بود، اردوغان توانست وضعیت اقتصاد را بهبود بخشد، محدودیت‌های مذهبی را کاهش دهد و مشکلات مربوط به زنان محجبه را تا حد زیادی رفع کند، علاوه بر این مسائل پایداری دولت و تلاش برای بهبود وجهه ترکیه در سطح جهان از دیگر اقداماتی بود که توسط اردوغان و متحدین سیاسی‌‌اش انجام شد.

حال پس از دو دهه حضور اردوغان و حزب عدالت و توسعه در فضای سیاست‌ورزی ترکیه، این کشور درگیر مشکلاتی شده که ممکن است وضعیتی مشابه با وضعیت ترکیه در آغاز کار اردوغان را به ذهن افراد متبادر کند.

مشکلات اقتصادی‌، درگیری‌های منطقه‌ای(مخصوصا در سوریه)، بحران پناهجویان خارجی و زلزله عظیم و ناگهانی که اندوه و حوادث ناگوار زیادی را برای مردم ترکیه و نیز دولت آن کشور ایجاد کرد.

اردوغان که اکنون به عنوان رئیس‌جمهور ترکیه مشغول به کار می‌باشد خود را درگیر بحران‌هایی می‌بیند که ممکن است منجر به شکست او در انتخابات آتی شود، همه می‌دانند که رقابت اصلی در ترکیه میان رئیس جمهور فعلی و کمال قلیچدار اوغلو نماینده شهر ازمیر در پارلمان و رهبر حزب جمهوری‌ خواه خلق(حزب اصلی اپوزیسیون) است.

در صورت پیروزی قلیچدار اوغلو که فردی کمالیست و غربگرا است، سیاست داخلی و خارجی ترکیه دستخوش تغییراتی گسترده و بنیادین خواهد شد.

اگرچه پیروزی رقیب اردوغان احتمالا سیاست‌های نوعثمانی گری ترکیه را کاهش خواهد داد و از فعالیت‌های ترکیه در غرب آسیا خواهد کاست لیکن باید توجه داشت این امر لزوما منجر به تامین منافع جمهوری اسلامی ایران نخواهد شد چرا که هویت لاییک و نیز گرایشات رقیب آقای اردوغان به غرب ممکن است برای ایران مسئله ساز شود ولی باید توجه داشت رفتار های آقای قلیچ دار اوغلو و حزب او این موضوع را مشخص خواهد کرد و نمی توان در این باره با قطعیت نظری داد.

دولت ترکیه به ریاست آقای اردوغان در حال حاضر یکی از محورهای توازن منطقه ای است ، ترکیه با ایران اشتراکات و در عین حال تعارضات منافع زیادی دارد که تا کنون دستگاه های دیپلماسی دو کشور به خوبی توانسته اند این موضوعات را مدیریت کنند تا باعث جلوگیری از همکاری های مشترک و افزایش سطح تنش نشود.

به هر روی اکنون سرنوشت ترکیه در دستان مردم آن قرار دارد تا مشخص کنند چه کسی باید بر مسند ریاست جمهوری ترکیه تکیه بزند، باید دید که آیا اردوغان می‌تواند در این رقابت تنگاتنگ و نفس‌گیر درحالیکه میان مشکلاتی متعدد محاصره شده است باز هم شگفتی‌سازی کند و پیروز شود یا این که رقیب او کمال قلیچدار اوغلو با پیروزی در انتخابات به دو دهه سلطه اردوغان و حزب عدالت و توسعه پایان خواهد بخشید.