رمان «صدای رسا» تصویری از فقرزدایی

ساناز اسماعیلی: اخیرا کتابی به نام صدای رسا نوشته «ما پینگ» با ترجمه پگاه یزدان‌شناس و حسین خلیفی توسط انتشارات گونیا به زیور طبع آراسته شده است. این اثر را می‌توان در زمره رمان‌های اجتماعی، قلمداد کرد که در آن به مسائل و معضلات اجتماعی پرداخته شده است. این رمان داستان یک روستای کوهستانی کوچک به نام خوا تیِن‌گُو در استان سیچوان کشور چین را روایت می‌کند که در مدت کوتاه دو ساله، کلاه فقر را از سر برداشته است. کاهش فقر، یک مشکل جهانی محسوب می‌شود؛ امروزه صدها میلیون نفر از مردم جهان در فقر شدید گرفتار هستند اما در این میان کشور چین تجربه موفقی از فقرزدایی و احیای روستاها از خود نشان داده است. گفته می‌شود پس از گذشت ۴۰ سال در چین، بیش از ۸۰۰ میلیون نفر از مردم چین از فقر و تنگدستی نجات پیدا کرده‌اند.
ما پینگ، نویسنده کتاب «صدای رسا» در شهر تسانگ شی استان سیچوان به دنیا آمد، او به‌عنوان نویسنده‌ای که از روستا سربرآورده، تجربه‌ای شخصی را از وضعیت زندگی مردم فقیر در مناطق روستایی به خوبی روایت می‌کند. نویسنده در مقدمه کتاب می‌گوید: «من نویسنده‌ای هستم که از روستا آمده‌ام و شرایط زندگی فقیران روستایی را بسیار خوب می‌دانم.» او درواقع زندگی روستایی و پیرامونش را به نمایش می‌گذارد، از این رو بیان می‌دارد: «جنبش براندازی فقر، شکوهمندترین فصل بشر علیه فقر در طول تاریخ است. گرچه من اثر عظیمی را به تحریر درنمی‌آورم اما صادقانه می‌توانم بگویم که در تمام مراحل نوشتن، خودم را در بطن مبارزه با فقر حس کردم و به راستی هنر دست‌سازی را به سرانجام رسانیدم.»
همان‌گونه که در این اثر آمده ریشه‌کن کردن فقر یک اقدام سخت و دشوار است و نیازمند کار و پیشرفتی مداوم است و کاهش فقر به این معنا نیست که «چندی زر و نقره به فقرا بدهند تا موقتا مشکل فقر برطرف شود.» این داستان کمتر متکی به رویداد یا درگیری مهمی است، اما موضوع اصلی فقرزدایی را در روایتی روزانه با لحنی آرام ترسیم می‌کند. لِی دَ، رئیس انجمن داستان‌نویسی چین و منتقد ادبی مشهور می‌گوید: «صدای رسا، یک اثر فکری و هنرمندانه است. با لحنی آرام و خویشتن‌دار و خطی ظریف، موضوع اصلی فقرزدایی را در روایتی روزانه بیان می‌کند و با لحن روح‌انگیز خود، آهنگی پرشور و پررونق می‌خواند.»  نکته دیگر حائز اهمیت در این کتاب پرداختن به موضوع فقرزدایی و رفاه روستای ‌خوان تینگوِ از زوایای چندگانه است از این رو گاه دیده می‌شود که در شرایطی هیچ کمبودی در تجهیزات، بودجه، ساخت جاده‌ها و پل‌ها، نوسازی خانه‌های فرسوده، ساخت فضاهای فرهنگی، اتصال آب لوله‌کشی و گاز طبیعی و حتی فیبرهای نوری وجود ندارد، اما تمرکز اصلی بر کاوش علل عمیق فقر و فرازونشیب‌های دنیای عاطفی افراد، امید به آینده در فرآیند فقرزدایی حائز اهمیت است؛ این همان موضوعی است که نویسنده کتاب به آن توجه داشته است.
لازم به ذکر است کتابی که ما پینگ نگاشته در ژانویه 2018 در فهرست «کتاب‌های خوب چین» انتخاب و برنده شده و واجد شرایط برای شرکت در انتخاب سالانه «کتاب‌های خوب چین» شده است. ناشر ایرانی با رعایت کپی‌رایت اثر را به زبان فارسی منتشر کرده است.