![پروژه «معامله قرن» عملیاتی نیست](https://farhikhtegandaily.com/images/news/36900/thumbs/36900.jpg?v=1580539215)
به گزارش «فرهیختگان آنلاین»، نصرتالله تاجیک، سفیر اسبق ایران در اردن با اشاره به رونمایی از پروژه معامله قرن به «فرهیختگان» گفت: «تاکنون طرحهای متعددی برای حل مسائل فلسطین و رژیم صهیونیستی مطرح شده ولی هیچیک توفیق کاملی نداشته است.» وی با بیان آنکه ترامپ با این طرح در حال بازی با افکارعمومی، است گفت: «بهرغم آنکه گفته میشود طرح مذکور یک طرح تفصیلی ۸۰ صفحهای و با جزئیات مشخص است، کسی چیز زیادی از آن نمیداند و با توجه به آنچه تا الان به رسانهها درز کرده، چیز دندانگیری برای فلسطینیان که بتواند آنها را در قبال امتیازاتی که به اسرائیلیها میدهند اقناع کند، نیست.»
این کارشناس مسائل بینالملل ادامه داد: «مثلا ترامپ گفته فلسطینیها چهارسال فرصت دارند و در این چهارسال رژیم صهیونیستی شهرکسازی را توسعه نمیدهد، در حالی که این شهرکسازی تا الان هم غیرقانونی بوده و مصوبهای از سازمانملل و مخصوصا شورای امنیت ندارد.» تاجیک در تحلیل دلایل رونمایی از این طرح توسط ترامپ و نتانیاهو در مقطع کنونی خاطرنشان کرد: «این یک بازی با افکارعمومی است و دلیل رونمایی از آن نیز نوع تحلیل آمریکاییها از شرایط منطقه است.»
شرایط ایران و انشقاق بیسابقه اعراب، عامل رونمایی از طرح معامله قرن
به گفته تاجیک، آمریکاییها میدانند جمهوری اسلامی بهعنوان جدیترین مخالف این طرح با مشکلاتی در برجام و روابط بینالمللی مواجه است. از طرفی اعراب نیز از نظر وحدترویه و ارتباطات بینعربی در پایینترین سطح ممکن هستند. به بیان دقیقتر، جامعه اعراب هیچگاه در این سطح از انفعال که اکنون به آن دچار هستند، نبودهاند. سفیر اسبق ایران در اردن خاطرنشان کرد: «مصر یکی از وزنههای دنیای عرب است که الان با مشکلات زیادی درگیر است، سوریه از صحنه خارجشده و ترکها هم در این قضایا چندان جدی نیستند و بیشتر از منظر تحولات دنیای اسلام حضوری تبلیغاتی دارند. سعودیها نیز مشکلات کمی در مسائل سیاسی و ارتباطات بینالمللی ندارند. جنگ یمن توان سعودیها را از بین برده و این وضعیت درمجموع بهترین شرایط و مناسبترین زمان برای ترامپ بود که از معامله قرن رونمایی کند.»
اهداف چندگانه ترامپ
1- جلب حمایت آیپک برای استیضاح و انتخابات
این کارشناس مسائل بینالملل در تحلیل اهداف ترامپ از این طرح گفت: «مجموعه اهداف او در سه سطح قابل دستهبندی است. هدف داخلی ترامپ در این مقطع آن است که حمایت لابی صهیونیستی را جهت از سر گذراندن استیضاح و انتخابات 2020 برای خود تضمین کرده و با قدرت لابیگری و نیز قدرت اقتصادی آنها در انتخابات به پیروزی برسد.»
2- تقویت جایگاه نتانیاهو در اسرائیل
تاجیک افزود: «در سطح منطقهای روش ترامپ همواره حمایت صددرصدی از نتانیاهو و جناح افراطی صهیونیستها بوده که انتقال سفارت آمریکا از تلآویو به بیتالمقدس نمود بارز آن است. اکنون نیز در شرایطی که نتانیاهو با مشکلات زیادی در حوزه داخلی روبهرو است، رونمایی از این طرح موضع و جایگاه او را در داخل فلسطین اشغالی تقویت میکند. لذا ادامه این حمایتها و تثیبت امنیت رژیم صهیونیستی از طریق این طرح را باید هدف ترامپ در سطح منطقهای دانست.»
3- توازن قدرت با چین، روسیه و اروپا
تاجیک در توضیح اهداف ترامپ از اجرای طرح معامله قرن در سطح بینالمللی (سومین سطح) ادامه داد: «او بهدنبال آن است تا در توازن قدرت با چین، روسیه و اروپا دست برتر را داشته باشد. اگر این پروژه به نتیجه برسد ترامپ بهعنوان کسی که توانسته مناقشه اعراب و اسرائیل را حل کند، امتیاز بالایی نسبت به رقبای خود دارد.»
چرا معامله قرن عملیاتی نیست؟
این کارشناس مسائل بینالملل با تاکید بر آنکه پروژه معامله قرن اساسا عملی نخواهد شد، خاطرنشان کرد: «ترامپ و تیم او خاورمیانه را نمیشناسند و نمیدانند فلسطین یک منطقه آسیایی صرف، بهفرض همانند سنگاپور نیست. منطقه فلسطین با مسائل مذهبی و ملی پیوند خورده و به این سادگیها نیست که مذهب و فرهنگ منطقه را در نظر نگیرید و برای آن مدل بسازید.» وی با اشاره به پیوندهای ایدئولوژیک موجود در این ارتباط اضافه کرد: «این پیشینه ایدئولوژیک، صرفا مذهبی نیست بلکه پیشینه ملی هم دارد. سه مذهب اسلامی، مسیحی و یهودی در این منطقه زیست چندهزار ساله داشتهاند و این فرهنگ مشترکی را تولید کرده است که نمیتوان آن را نادیده گرفت. آنهم بهصرف حمایت از بخش صهیونیستی که راست افراطی یهودیت محسوب میشود. این موضوع توازن منطقه را بههم میزند و موج جدیدی از خشونت را پدید میآورد.» تاجیک یادآور شد: «این ایده که بودجهای را فراهم کنند تا منطقهای را توسعه دهند، در فلسطین امکانپذیر نیست بلکه در فلسطین مسائل امنیتی بر مسائل اقتصادی ارجحیت دارد. در حال حاضر بهترین مناطق حاصلخیز و آب و همه امکانات با اقدامات 70 ساله صهیونیستها اشغال شده و مناطق کمبنیه و غیراقتصادی بهصورت غیرمتمرکز به فلسطینیان واگذار شده است بهگونهای که غزه یکطرف و کرانه باختری یکطرف دیگر. در زبان عربی به این شرایط منعزله یا جداشده گفته میشود، یعنی مناطقی که در نقاط مختلف پخششده و تعریف کشور پیدا نمیکند. کشور یعنی منطقهای که انسجام و مرز مشخص سرزمینی داشته باشد و همه عوامل یک کشور برای آن مطرح شود.» این کارشناس مسائل منطقه اضافه کرد: «بر پایه این واقعیات و با توجه به اطلاعات در دسترس از این طرح، معامله قرن نه از منظر تئوریک و نه بهلحاظ عملیاتی قابل اجرا نیست و محقق نخواهد شد.»
اعراب چه میگویند؟
سفیر اسبق ایران در اردن در توضیح دلایل عدم حضور برخی کشورهای عربی نظیر اردن و عربستان در نشست رونمایی از طرح معامله قرن خاطرنشان کرد: «اگرچه برخی این تلقی را دارند که کشورهای عربی موافق هستند، در حالی که در عالم واقع اینطور نیست. بهطور مشخص شاه اردن با این طرح مخالفت کرد. در حقیقت یکی از جنبههای عملیاتینبودن این طرح از همین بابت است که اعراب بهطور عام و اردنیها بهطور خاص موافق اجرای آن نیستند و میدانند مشکلات عدیدهای برای آنها ایجاد میشود.» وی یادآور شد: «بر این اساس باید گفت آندسته از کشورهای عربیای هم که با این پروژه موافقت کردند، درحقیقت با رویکردی سیاسی با آمریکاییها مواجه شدند یعنی با علم به اینکه میدانند این طرح بهجایی نمیرسد، میگویند مخالفت نمیکنیم و بهصورت نیمبند با آن موافقیم ولی به حکم قاعده «سری که درد نمیکند را دستمال نمیبندند»، از آنجاکه این طرح را عملیاتی نمیدانند میگویند موافقت با آن هزینهای ندارد و نیازی نیست که بهخاطر آن با ترامپ سرشاخ شویم.» تاجیک با اشاره به همراهی سعودیها با این طرح گفت: «توافقی بین بنسلمان و کوشنر صورت گرفته و آمریکاییها بهدنبال آن هستند تا سعودیها را سرکیسه کرده و از این بابت مشکلات را حلوفصل کنند.»