طرح پویش با هدف کاهش فارغالتحصیلان بیکار در واحدهای دانشگاه آزاد استان اصفهان اجرا می شودواحدهای دانشگاههای آزاد اسلامی در استان اصفهان در حال پیادهسازی طرح جدیدی با عنوان پویش هستند که به وسیله آن، فارغالتحصیلان این مراکز آموزشعالی فاصله خود را با اشتغال کمتر و کمتر کنند. در این طرح که نخستین مرحله آن چند روزی است آغاز شده، دانشجویان با توجه به نیازهای صنایع آموزش میبینند و در کنار آموزش، تجربه حضوری جدی در فضای کار را کسب خواهند کرد.
مشق صنعت در دانشگاه با چاشنی اشتغال
اگر پای حرف صنعتگران و مدیران صنایع نشسته باشید، عدم آشنایی و نداشتن تخصص کافی فارغالتحصیلان را از دلایل مهم عدم موفقیت تحصیلکردهها در بدو ورود به بازار کار عنوان میکنند. از همین رو دانشگاهها در سالهای اخیر با برگزاری دورههای مهارتی و کارآموزی تلاش میکنند خلأهای موجود در برنامههای درسی دانشجویان را به شکلی پوشش دهند و آنها را برای ورود به فضای کار آماده کنند.
در این بین اوضاع فارغالتحصیلان دانشگاه آزاد اسلامی در مقایسه با دانشگاه دولتی کمی بهتر و امیدوارکنندهتر به نظر میرسد و میزان اشتغال دانشجویان آن ۲۰ درصد بیشتر از دانشجویان دانشگاههای دولتی است.
تیرماه سالجاری نیز دکتر طهرانچی، رئیس دانشگاه آزاد اسلامی در استان گلستان گفته بود: «دانشگاه آزاد اسلامی در دوره مدیریتی جدید به دنبال تامین اشتغال جوانان است و برنامههای خود را در این حوزه براساس انتظارات مردم از دانشگاه تنظیم کرده است. تحولات دانشگاه آزاد اسلامی بهگونهای است که بتواند اشتغال و آینده جوانان را تضمین کند.»
آموزش مهارت در کنار کسب تجربه
حالا واحدهای دانشگاههای آزاد اسلامی در استان اصفهان در حال پیادهسازی طرح جدیدی با عنوان پویش هستند که به وسیله آن، فارغالتحصیلان این مراکز آموزشعالی فاصله خود را با اشتغال کمتر و کمتر کنند. در این طرح که نخستین مرحله آن چند روزی است آغاز شده، دانشجویان با توجه به نیازهای صنایع آموزش میبینند و در کنار آموزش، تجربه حضوری جدی در فضای کار را کسب خواهند کرد. این طرح در قالب تفاهمنامه دانشگاه آزاد اسلامی و اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی اصفهان که اردیبهشتماه امسال منعقد شد، برگزار میشود.
پیمان داوری، رئیس دانشگاه آزاد اسلامی واحد خمینیشهر در گفتوگو با «فرهیختگان» درباره اجرای طرح پویش گفت: «ایده اصلی این طرح را دکتر طهرانچی پیگیری کردند تا واحدها بتوانند فارغالتحصیلانشان را متناسب با فضای صنعت تربیت کنند. طرح سراها توسط دکتردهقانی فیروزآبادی و دکتر نجفی پیگیری میشد که لازم است از این دوستان هم تشکر کنم. ما در واقع بهدنبال این طرح خوبی که مطرح شد، با تمام توان ظاهر شدیم تا پاسخی روشن به این نیاز کشور داده شود.»
وی با اشاره به ماموریتهای واحد خمینیشهر در طرح پایش تصریح کرد: «در طرح پایش مکانیک و برق برعهده ما قرار داده شده است. دانشگاه آزاد اسلامی خمینیشهر مجوز یک مرکز تحقیقات سنگ را دارد و علاوهبر دو رشته قبلی، مبحث سنگ را هم که پیش از آن آغاز کرده بودیم، دنبال میکنیم. در قالب سراهای نوآور، بحث ماشینسازی در مکانیک و برق و تجهیزات و ماشینآلات مربوط به برش و فرآوری سنگ را نیز مدنظر قرار دادیم.»
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی واحد خمینیشهر درخصوص برنامههای این واحد دانشگاهی در راستای افزایش امکان اشتغال دانشجویان و فارغالتحصیلان اظهار کرد: «در دانشگاه آزاد اسلامی واحد خمینیشهر کلید نخست این کار در حوزه سنگ خورد و با همکاری کانون سنگ ایران و انجمن سنگ ایران که دو بخش فعال در این صنعت هستند، همکاریها دنبال شد و دانشگاه تلاش کرد متخصصهای موردنیاز صنعت سنگ را تربیت کند.»
داوری با اشاره به جذب دانشجو در رشته سنگ ادامه داد: «رشته سنگ در مقطع کاردانی به مجموعه رشتههای ما اضافه شده و تعدادی دانشجو هم درحال حاضر مشغول تحصیل هستند. سرفصلهای این رشته در مقطع کارشناسی هم نوشته شده و به وزارت علوم ارائه کردیم که امیدواریم با تایید وزارت علوم و بهدنبال آن اخذ مجوزها، بتوانیم دانشجویان مقطع لیسانس سنگ را هم تربیت کنیم. فعلا در مقطع کاردانی کار را آغاز کردیم که با استقبال خوبی هم همراه شد و اگر در مقطع کارشناسی هم امکان جذب داشته باشیم، زنجیره کامل خواهد شد. ما برای صنایع نیاز به کارشناس و تکنسین داریم. البته تفاهمنامه ما در حوزه سنگ جداست و ما عضو کمیسیون سنگ اتاق بازرگانی هستیم.»
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی واحد خمینیشهر افزود: «در مرحله اول با اینکه مجوزها خیلی دیر اخذ شد، موفق به جذب تعداد محدودی دانشجو شدیم که هماکنون مشغول تحصیل هستند. جلسات بعدی که با فعالان رشته سنگ در حوزه معادن و فرآوری سنگ داشتیم، متوجه شدیم افراد زیادی هستند که لازم است آموزشهای تخصصی ببینند. این موضوع مورد استقبال گسترده فعالان این حوزه هم واقع شد. در همین گفتوگوها، رئیس انجمن سنگ ایران تعداد افراد فعالی را که نیازمند کسب آموزشهای تخصصی هستند، حدود دو هزار نفر اعلام کرد. این فضا و عرصه کاری، افق روشنی را پیشروی دانشگاه قرار میدهد تا این نیاز اساسی را مرتفع کند. از ورود ما به این حوزه حدود ۷-۶ ماه میگذرد و راه درازی در پیش داریم، البته برای همه دانشگاهها فضایکار وجود دارد.»
وی در تشریح نحوه آغاز طرح پویش گفت: «زمانی که موضوع سراهای نوآور از سمت سازمان مرکزی مطرح شد، دانشگاه ما نیز علاقهمند به فعالیت در این حوزه شد. اولین مرکز نوآور استان اصفهان در این واحد راهاندازی و مرکز سرای نوآور ماشینسازی فعالیت خود را آغاز کرد. از آنجاکه سراهای نوآور باید ارتباط نزدیکی با اتاقهای بازرگانی داشته باشند، تفاهمنامهای از طرف دانشگاه آزاد اسلامی با اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی اصفهان تنظیم شد تا دانشگاه نیروهای متخصص صنایع را آموزش و در اختیار آنها قرار دهد. این اتفاق افتاد و پس از آن وظیفه برقراری ارتباط با صنایع مختلف از طریق اتاق بازرگانی به دپارتمانی در دانشگاه محول شد.»
عضو هیاتعلمی دانشگاه آزاد اسلامی درخصوص تفاهمنامه منعقدشده میان دانشگاه آزاد اسلامی و اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی اصفهان خاطرنشان کرد: «در این تفاهمنامه اتاق نقش رابطی بین ما و صنعت ایفا میکند تا نیاز صنایع را احصا و به ما منتقل کند. دانشگاه هم براساس همین نیاز به موضوع ورود و آموزش متخصصان موردنیاز را تامین میکند تا به این ترتیب ارتباط نزدیکی بین صنعت و دانشگاه شکل یابد و شعاری که سالها بود مطرح میشد، رنگ واقعیت به خود بگیرد.»
تسهیل ورود دانشجویان به بازار کار در طرح پویش
وی تسهیل روند ورود دانشجویان به بازار کار را از مهمترین نتایج طرح پویش عنوان کرد و ادامه داد: «با توجه به آموزشهای ویژهای که فرد میبیند که مبتنیبر نیاز یک بنگاه هم بوده، احتمال بهکارگیری فرد طبیعتا بیشتر خواهد شد، اما این به معنای قطعیت بهکارگیری نیست، چراکه ممکن است اتفاقات مختلفی در طول این روند برای فرد یا بنگاه بیفتد.»
داوری درخصوص نحوه اجرای طرح پویش اظهار کرد: «صنایع نیازهای تخصصی خود را به اتاق اعلام میکنند و از این طریق ما در جریان قرار میگیریم. در ابتدا تصور میکردیم با توجه به ارتباط محدودی که با بخش کم و انگشتشماری از واحدهای صنعتی برقرار کرده بودیم، نهایتا حدود 20 تا 30 نفر اعلام نیاز داشته باشیم، اما این عدد نزدیک به 300 نفر رسید و این اتفاق خوبی بود که نشان میداد صنایع احساس نیاز میکنند و دانشگاه میتواند این پتانسیل را پوشش دهد. اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی استان اصفهان 2500 بنگاه اقتصادی فعال دارد که مخاطب ما در طرح پویش هستند. در این طرح افرادی که از طرف دانشگاه معرفی میشوند، توسط صنایع مصاحبه و انتخاب میشوند و پس از انتخاب در یک دوره دوساله تحت آموزش قرار میگیرند. برای مثال دانشجویان کارشناسی ما، معمولا فوقدیپلم دارند و در این دو سال آموزشهای موردنیاز صنعت را میبینند و در کنار آن کارورزیهای مشخصی را که در نظر گرفته شده، باید بگذرانند.»
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی واحد خمینیشهر با اشاره به اینکه آموزشهای طرح پویش منطبق بر سرفصلهای ارائهشده توسط وزارت علوم است، اظهار کرد: «ما باید نهایتا براساس سرفصلهای وزارت علوم آموزش دهیم تا بتوانیم مدرک معتبری به دانشجویان ارائه کنیم، بنابراین سرفصلها بهصورت کامل رعایت میشود، اما آموزش ویژه و اضافهای باتوجه به نیازهای اعلامشده به دانشجویان در این طرح ارائه خواهیم کرد. فرض کنید یک صنعت از ما میخواهد دانشجو در پایان تحصیل و آموزش خود بتواند با سه برنامه و نرمافزار کار کند تا بتواند با فلان دستگاه توانایی کار داشته باشد. از همین آموزش آن نرمافزار یا دستگاه در برنامه آموزشی خود اضافه خواهیم کرد تا دانشجو فنون لازم برای کار در صنعت را به دست آورد.»
اصلاح سرفصلهای دروس در دستور کار واحد خمینیشهر
داوری با اشاره به ضرورت اصلاح سرفصلهای درسی منطبق با نیازهای روز صنایع افزود: «اصلاح سرفصلها در دستور کار است و طی جلساتی که با وزارت علوم خواهیم داشت آن را دنبال میکنیم و جزء وظایف خودمان میدانیم. درنهایت به سمتی میرویم که دانشجویان ما روی موضوعاتی که نیاز دارند متمرکز شوند و همان علوم و فنون که نیاز دارند را فراگیرند؛ این مهم در گام اول ممکن نبود، بنابراین هماهنگ با سرفصلهای فعلی آموزشها را ادامه خواهیم داد. البته این هماهنگی را با اساتید داریم تا در شرایط فعلی هم تمرکز خود را در فرآیند آموزشی روی نیازهای اصلی و ضروری قرار دهند.»
وی با بیان اینکه مدل اجرایی طرح پویش در دوره اول بهصورت دوساله برنامهریزی شده است، ادامه داد: «این به خواست صنایع بوده، چراکه معتقدند در طول چهار سال اتفاقات متعددی در کشور میافتد که امکان برنامهریزی بلندمدت برای جذب نیرو را تحتتاثیر قرار میدهد. این دوره را در حالت استیبل میشود به صورت چهارساله مانند لیسانس تعریف کرد. برای دانشجویان مقطع کاردانی که قصد ادامه تحصیل در مقطع کارشناسی دارند یا دانشجویان مقطع کارشناسی که دو سال از دوره تحصیل خود را سپری کرده باشند، میتوانند در این طرح شرکت کنند.»
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی واحد خمینیشهر تصریح کرد: «در این طرح برنامهریزی لازم برای حضور دانشجویان در دورههای کارورزی نیز صورت گرفته، به شکلی که دانشجو مثلا باید هفتهای دو روز در محل صنعت خود حاضر شود و کار کند و به این ترتیب، صنعت هم نقش خود را در آموزش ایفا میکند.»
امکان کسب درآمد دانشجو همزمان با تحصیل
عضو هیاتعلمی دانشگاه آزاد اسلامی از احتمال برگزاری رایگان طرح پویش خبر داد و افزود: «در حال رایزنی هستیم تا در قبال کاری که فرد برای صنایع انجام میدهد، کسب درآمدی داشته باشد و هزینهای برای این دوره پرداخت نکند و شهریه او توسط صنایع پرداخت شود. این کار برای خود بنگاهها بهصرفه است و میتواند همزمان در کاهش هزینهها و افزایش راندمان کار تاثیرگذار باشد.»
وی با بیان اینکه برگزاری طرح پویش به افزایشانگیزه تحصیل در دانشجویان منجر خواهد شد، خاطرنشان کرد: «آنچه در دانشگاه به وجود میآید و مهم هم هست، رقابتی است که بین دانشجویان به وجود میآید. در حال حاضر متاسفانه شاهد رخوت و بیانگیزگی دانشجویان نسبت به تحصیل در محیط دانشگاه هستیم. وقتی جذب ما بین دانشجویان نخبه مثلا معدلهای برتر اتفاق بیفتد، انگیزه خوبی در دانشجویان برای قرارگرفتن بین افراد برتر ایجاد خواهد شد که در افزایش کیفیت تحصیل هم موثر خواهد بود.»
ورود به حیطه تحقیق و توسعه؛ گام بعدی طرح پویش
داوری گام بعدی طرح پویش را ورود به حیطه تحقیق و توسعه صنایع اعلام کرد و گفت: «ورود به مسائل مربوط به تحقیق و توسعه، گام بعدی این حرکت و لازمه آن نزدیک شدن صنایع به دانشگاهها است. یکی از تکالیفی که دانشگاه به عهده دانشجویان فارغالتحصیل قرار میدهد، کار روی موضوع تحقیق و توسعه صنایع است. باید ظرفیتهای موجود بهصورت طرحهای پژوهشی به دانشگاه معرفی شود تا اعضای هیاتعلمی هم در گام دوم در حل مشکلات صنایع، افزایش کیفیت و موانع تولید فعال شوند. این دانشجویان سفیران دانشگاه در صنایع هستند تا مشکلات را رصد و مخابره کنند تا در مرحله بعدی مسائل تبدیل به موضوعات پژوهشها و پایاننامهها شود.»
داوری درخصوص چگونگی ادامه طرح پویش نیز گفت: «2500 بنگاه اقتصادی از طریق اتاق بازرگانی مخاطب ما هستند که در مرحله اول تعداد انگشتشماری از آنها با طرح آشنا شدند. صنایع بزرگی وجود دارند که هنوز آشنایی کاملی با طرح پویش ندارند. فضای کار واقعا گسترده است و میتوان نهضتی برای پرورش نیروهای کیفی متخصص ایجاد کرد. طرح باید بهدرستی معرفی شود و دانشگاههای مختلف از طریق سراهای نوآوری نیازهای مختلف را پوشش دهند. هر دانشگاه در حوزهای برند است و توانمندی علمی ویژهای با توجه به ماموریتها و اعضای هیاتعلمی دارد. نکتهای که برای ما اهمیت دارد، معرفی افرادی است که قابلیت کار و برطرف کردن نیازهای صنایع را داشته باشند تا دید مثبتی از جانب بنگاههای اقتصادی نسبت به دانشگاهها شکل بگیرد.»
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی واحد خمینیشهر در پایان از مذاکره با اتاق بازرگانی اراک خبر داد و افزود: «با اتاق بازرگانی اراک هم صحبتهایی داشتیم که استقبال بسیار خوبی از این طرح داشتند. همین طرح پویش را در بحث سنگ هم مطرح کردیم و برای اجرای آن پیگیری خواهیم کرد.»
* نویسنده : ابوالفضل مظاهری روزنامه نگار
مطالب پیشنهادی







