«فرهیختگان» به بهانه اعزام اولین کاروان دانشجویان به عتباتعالیات در دوره بیستویکم تاریخچه این رویداد فرهنگی دانشگاهی را مرور کرده است۱۳سال اعزام منظم دانشگاهیان به عمره، از سال ۷۶ تا ۸۸ فرصت بسیار خوبی برای شکلگیری و انتظام ساختارهای فرهنگی و اجرایی ستاد عمره بود که به همین دلیل در سال ۸۹ اولین اعزام دانشجویان به سفر عتباتعالیات نیز از سوی ستاد عمره انجام شد.
عتبات دانشجویی ارزان میشود
ایده عمره دانشجویی برای اولینبار از سوی سیدمحمدحسن ابوترابیفرد مطرح شد. او با قبول مسئولیت ریاست دفتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه تهران در تابستان سال 1375 توانست این ایده را در سازمان حج و زیارت وقت به تصویب برساند و ستاد عمره دانشجویی را شکل دهد. ستاد عمره دانشجویی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها است که ماموریت اصلی آن برنامهریزی فرهنگی و سازماندهی اعزام دانشگاهیان به سفر عمره بود که بعدها سفر عتبات نیز به آن افزوده شد و نام آن به ستاد عمره و عتبات دانشگاهیان تغییر کرد.
13سال اعزام منظم دانشگاهیان به عمره، از سال 76 تا 88 فرصت بسیار خوبی برای شکلگیری و انتظام ساختارهای فرهنگی و اجرایی ستاد عمره بود که به همین دلیل در سال 89 اولین اعزام دانشجویان به سفر عتباتعالیات نیز از سوی ستاد عمره انجام شد.
اعزامها ادامه داشت تا اینکه از سال 93 تاکنون برای سفر دانشجویان به عتباتعالیات تسهیلات مالی نیز در نظر گرفته شد تا شرایط بهتری برای سفر آنان رقم بخورد. در گام اول در سال 93 قراردادی با یکی از بانکها به این منظور منعقد شد اما پس از یکسال قرارداد دیگری با یکیدیگر از بانکها منعقد شد تا برای کاروانهای زمینی مبلغ یکمیلیون و 500هزار تومان و برای کاروانهای هوایی مبلغ سهمیلیون تومان تسهیلات پرداخت شود.
این ستاد سالانه در دو نوبت اعزام دانشگاهیان را به عتباتعالیات برنامهریزی کرده است؛ دوره اول حدودا از اواخر تیر تا اواخر مهر و دوره دوم از بهمن تا اواخر اردیبهشت ماه اعزام دانشجویان و دانشگاهیان صورت میگیرد.
مطابق برنامهریزی صورتگرفته از سوی ستاد عمره و عتبات دانشگاهیان، سفرهای زمینی حدودا 9 روز و سفرهای هوایی هفتروزه است، با این حال زائران دانشگاهی به مدت یک هفته در شهرهای عراق اقامت خواهند داشت. برنامه سفرها به این صورت است که زائران یک روز در کاظمین و سامرا، سه روز در کربلای معلی و سه روز در نجف اشرف اقامت خواهند داشت.
دانشجویان و اساتید که برای حضور در عتبات دانشگاهی اقدام میکنند، در قالب کاروانهایی که انتخاب میکنند به عتبات اعزام میشوند اما قبل از اعزام در هر استان همایشهای پیش از سفر برای آمادگی قبل از رفتن به عتبات عالیات برگزار میشود تا برای هرچه بهتر برگزارشدن این سفر هماهنگیهای لازم انجام شود.
حین حضور زائران در کربلای معلی و نجفاشرف برنامههای متنوع فرهنگی ازجمله نجفشناسی در مرقد صافیصفا، بازدید از بیت امامخمینی(ره)، زیارت مرقد علامه امینی و بازدید از کتابخانه، برگزاری زیارت نیابتی، برنامه سلام اول، برگزاری همایش «احلی منالعسل»، روایتگری در جوار مرقد جناب حر و وداع و روایتگریهای مختلف و چندین برنامه دیگر غیر از زیارتهای معمول درنظر گرفته شده که در هر کدام دانشجویان با مفاهیم خاص اصلی دینی و مذهبی در این سفر آشنا میشوند، البته توزیع بستههای فرهنگی و برگزاری مسابقات مختلف نیز در قبل، حین و بعد از سفر برای زائران تدارک دیده شده است.
ستاد، دانشجویان و زائرانش را رها نمیکند. پیش از سفر با همایشهای معرفتآفرین و بستههای مختلف کتاب به دانشجویان میگوید که قرار است به چه سرزمینی وارد شوند. حین سفر با توسلات مختلف راه را برای ارتباط بهتر و عمیقتر با اهلبیت عصمت و طهارت(ع) هموار میکند و پس از سفر نیز در قالب همایشها، مجلات و حتی سفرهای زیارتی به قم و مشهد مقدس، به آنها یادآوری میکند که کجا بودهاند و در محضر موالیان الهی چه قول و قرارهایی گذاشتهاند. در سفرهای دانشجویی همه در یک محدوده سنی هستند و جزء نخبگان جامعه و قشر موثر فرهنگی- اجتماعی به شمار میروند.
این ستاد در سال ۹۷ و در دو دوره نوزدهم و بیستم اعزام دانشجویان به عتبات بیش از ۱۱۰هزار نفر ثبتنامکننده داشته که آمار چشمگیری بوده و درمجموع ۱۴هزار و ۵۰۰نفر اعزامی به عتباتعالیات داشته است، همچنین بیش از ۱۳هزار و ۷۰۰ نفر تسهیلات دریافت کرده بودند. یکی از نکات قابلتوجه سال 97 آمار 85درصدی زائران زیر ۴۰ سال بود که طبق اعلام این ستاد بیش از نیمی از افراد طبق نظرسنجیهای صورتگرفته زائران اولی بودند. آن طور که مرتضی مطهریپور، رئیس ستاد عمره و عتبات دانشگاهیان در نشست خبری بیستویکمین دوره عتبات دانشجویی میگوید: «بیش از ۳۵۰ کاروان در قالب ۲۶۸ کاروان هوایی و ۸۲ کاروان زمینی که حدود ۱۳هزار نفر هستند در این دوره به سفر عتبات میروند که براساس تقسیمبندیهای صورت گرفته دانشجویان متاهل، اساتید و کارکنان، دختران مجرد و پسران مجرد به این سفر اعزام میشوند که اعزام دختران از ۲۷ تیر تا اول شهریور و پسران مجرد از اول شهریور تا ۱۵مهر خواهد بود، البته هماهنگیهای لازم با سازمان وظیفه عمومی انجام شده و در سال گذشته بیش از دوهزار مجوز خروج از کشور برای دانشجویانی که معافیت تحصیلی داشتند، صادر شد و در این دوره هم این کار انجام میشود.»
حجتالاسلام رستمی در گفتوگو با «فرهیختگان» خبر داد
استفاده از پتانسیل دانشگاههای عراقی برای کاهش قیمت عتبات دانشجویی
مصطفی رستمی، رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها در گفتوگو با «فرهیختگان» درخصوص برنامههای این مجموعه برای برگزاری سفرهای ارزانقیمت عتبات دانشجویی گفت: «مجموعه هزینههای تشرف به عتبات عالیات امروزه برای دانشجویان زیاد شده است و پرداخت آن برای همه دانشجویان ممکن نیست. عمده این هزینهها در چند دسته قابل تقسیمبندی است. یک قسمت از هزینهها به موضوع حملونقل بر میگردد، قسمت دیگر به بحث اسکان و بخش دیگری هم صرف اخذ ویزا میشد.»
وی افزود: «بحث ویزا با توافق لغو روادیدی که بین دو دولت جمهوری اسلامی ایران و عراق صورت گرفت عملا حل شده است. درخصوص بحث حملونقل توجه به حملونقل زمینی و در بحث اسکان توجه به امکان اسکانی که در قالب اردوهای دانشجویی، هماکنون دانشجویان در داخل کشور هم از مشابه آن استفاده میکنند در دستور کار ماست و به دنبال ایجاد موافقتنامهها و تفاهمنامههایی هستیم تا استفاده از این اماکن را ممکن سازد.»
رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها توجه به امنیت سفرهای دانشجویی را اصل مهمی برشمرد و اضافه کرد: «در نظر گرفتن امنیت دانشجویان چه درخصوص حملونقل و چه اسکان از اهمیت ویژهای برخوردار است. اگر بتوانیم با رعایت ملاحظات امنیتی اسکان دانشجویان را خارج از سیستم هتلهای گرانقیمت ممکن سازیم، هزینههای سفر تا حد زیادی کاهش پیدا خواهد کرد.»
رستمی تصریح کرد: «راههای مختلفی را مدنظر داریم. استفاده از دانشگاههای کشور عراق یکی از همین راههاست. در کنار آن میتوان از ظرفیت مجموعه موکبها و حسینیههایی که دسترسی مناسبی به اماکن زیارتی دارند هم بهرهمند شد. مسئولان ستاد عتبات دانشگاهیان هماکنون مشغول پیگیری و رایزنی در این خصوص هستند تا زمینههای استفاده هرچه بیشتر دانشجویان از سفرهای عتبات فراهم شود.»
* نویسنده : یزدان محمدی روزنامهنگار
مطالب پیشنهادی
