اتاق شیشه‌ای فوتبال

تفاوت این دوران با آن دوران و برتری روزگار گذشته با امروز اما در یک واژه دوکلمه‌ای است؛ واژه‌ای که اگر در گوش خیلی از ستارگان و مدیران و مربیان قدیم بخوانید، پشت‌شان به لرزه در می‌آید: «حریم خصوصی» این روزها هیچ حریم خصوصی و امنی برای اهالی فوتبال– و سلبریتی‌های حوزه‌های دیگر- وجود ندارد. آنها هر جا می‌روند، هر کاری می‌کنند، هر آنچه انجام می‌دهند و با هرکه نشست و برخاست می‌کنند، خارج از حوزه و حریم خصوصی‌شان است. نمونه اینها یک کانال تلگرامی خیلی معروف است که کاربرانش در سرتاسر ایران و حتی خارج از ایران پخش شده‌اند. آنها همه‌جا هستند و هرجا که باشند می‌توانند از هر ستاره‌ای که می‌بینند، عکس بگیرند و برای این کانال بفرستند. نتیجه‌اش این می‌شود که می‌توانید در یک روز همه اهالی ورزش ایران را در این کانال ببینید. از عرب که مشغول مذاکره کردن با گزینه‌های مربیگری در استانبول بود و حتی روحش هم خبر نداشت که ایرانی‌های داخل هتل راه‌به‌راه عکس‌های او و مربیان طرف مذاکره‌اش را برای این کانال می‌فرستادند تا دیگران، تا بازیکن پرسپولیس که در شمال یک پژوی 206 از پشت با ماشینش تصادف کرده و گوشه‌ای ایستاده تا پلیس از راه برسد.حتی استوری جنجالی یک ورزشکار خانم که با بی‌دقتی عکسی نسبتا خصوصی از خود را منتشر کرده بود و بعد که سوژه و رسوای همه شد، فهمید چه اشتباهی کرده!

هیچ حریم خصوصی‌ای برای شما وجود ندارد. این وضعیت به‌شدت شبیه است به رمان 1984 جایی که ناظر کبیر یا برادر بزرگ همیشه و در هرحالی که باشی، تو را می‌پاید.

***
یکی دو سال قبل بود که سریالی پخش شد تحت‌عنوان خرد جمعی. یک سریال جنایی آمریکایی بسیار جذاب درمورد یک نرم‌افزار جدید که توسط یک نابغه تکنولوژی طراحی شده بود. نابغه‌ای که به خاطر از دست دادن یکی از اعضای خانواده‌اش تصمیم به طراحی این شبکه اجتماعی گرفته بود تا شهروندان جامعه تمام اطلاعاتی را که در گوشی‌های همراه خود دارند، در این شبکه به اشتراک بگذارند تا پلیس بتواند پرونده‌های بسته‌نشده و به‌اصطلاح راکد یا حل‌نشده را از طریق این اطلاعات از بن‌بست خارج کند. اینجا ما با چه چیزی طرفیم؟ خرد جمعی یا بی‌خردی جمعی؟ اینکه شبکه‌های اجتماعی و شهروندخبرنگارهای داوطلب حتی می‌توانند از لحظه خارش دماغ مدیرعامل پرسپولیس هم عکس بگیرند یا از یک شب‌گذرانی آرام دو ستاره ایرانی خارج از کشور، خوب است یا بد؟ باید چه کنیم با این حریم خصوصی کاملا نقض‌شده که در آن، بچه‌های 20 ساله می‌توانند به‌راحتی آدم‌های بزرگ و مشهور را با انتشار یک عکس به زانو در بیاورند. چقدر خوشبخت بودند ستاره‌های قدیم که در زمانه دیگری زندگی کرده‌اند؛ زمانه‌ای که شیطنت‌هایشان محدود می‌ماند به چند شایعه درگوشی یا چند خط خبر منتشرشده در ستون شایعات!

* نویسنده : هومن جعفری روزنامه‌نگار