پیش به سوی سال سخت کتاب

  تعطیلی کتابفروشی‌ها

فروردین را با خبر تلخ تعطیلی شروع کردیم، آن هم تعطیلی یک کتابفروشی قدیمی که تصمیم‌شان هم از ابتدا تعطیلی نبود، می‌خواستند جای کتابفروشی را تغییر دهند تا بتوانند گسترشش دهند، اما وضع اقتصادی زورش چرب‌تر شد و ناگهان قیمت ملک خیلی بالا رفت و نتوانستند مکان بزرگ‌تری برای کتابفروشی پیدا کنند. این سرگذشت چند خطی، برای کتابفروشی قدیمی رود در خیابان کریمخان است. البته مردم برایشان سنگ‌تمام گذاشتند، وقتی کتاب‌هایشان را حراج کردند، چون نمی‌توانستند انباری برای کتاب‌ها پیدا کنند، همه کمک کردند کتاب‌هایشان خریداری شود.

تیتر خبر گویای همه چیز بود، «کتابفروشی آسیا کباب‌فروشی شد!» محمود عطایی فعالیت انتشارات آسیا را از سال ۱۳۳۹ در بازار تهران آغاز کرد و مرحوم عطایی شعبه دوم این انتشارات را در سال ۱۳۴۳ در خیابان جمهوری بنا نهاد و درحال حاضر شهرام عطایی مدیریت آن را برعهده دارد.

شهرام عطایی، مدیرمسئول انتشارات آسیا درباره پیشینه فعالیت کتابفروشی‌شان گفت: «کتابفروشی انتشارات آسیا تا قبل از اینکه تبدیل به اغذیه‌فروشی شود، به‌صورت مشارکتی اداره می‌شد، اما با توجه به نظر شریکم که از کتابفروشی سهم داشت، بنا شد که کتابفروشی به اغذیه فروشی تبدیل شود.»

مدیر انتشارات آسیا دلیل اصلی تعطیلی کتابفروشی این نشر و تبدیل آن به اغذیه فروشی را مشکلات مالی و نداشتن سود کافی عنوان کرد و گفت: «کتابفروشی دیگر برایمان صرفه اقتصادی نداشت و درنهایت آن را به شریک خود واگذار کردم و او هم تصمیم به تغییر کاربری گرفت. در حال حاضر هم با وجود واگذار کردن کتابفروشی، انتشارات هنوز پابرجاست و دفتر نشر همچنان دایر است.»

وی افزود: «کتاب‌ها و سایر محصولات موجود در کتابفروشی‌ را هم به دفتر مرکزی انتشارات آسیا انتقال داده‌ایم.»

  بحرانی به اسم کاغذ!

اسفند 96 کتابفروشان نگران بحران کاغذ بودند و پیش‌بینی می‌کردند ممکن است این بحران در سال 97، بیشتر شود و دقیقا همه پیش‌بینی‌ها درست از آب درآمد و حتی از آن فراتر رفت. بازار متلاطم سال‌های اخیر چاپ و نشر درگیر مشکلات متعدد دیگری ازجمله گرانی بیش از اندازه کاغذ و مقوا و در مواقعی کمبود کاغذ در کشور شد، موضوعی که سید‌عباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و وزارتخانه متبوعش تلاش کردند با ورود به آن، مشکلات بدنه نشر را مرتفع سازند که البته بحق هم باید گفت‌، این ورود اگرچه مخالفانی به‌ویژه در حوزه ورود کاغذ به فهرست کالاهای اساسی بهره‌مند از ارز 4200 تومانی داشت‌، اما تا اندازه‌ای برخی از مشکلات ناشران را در دسترسی به کاغذ برطرف کرد، سامانی هر چند اندک به بازار کاغذ داد و وضعیت واردات را بهبود بخشید اما این بهبود نسبی نتوانست مشکلات دسترسی به کاغذ را برطرف کند. از طرف دیگر بی‌سامانی بازار ارز در ماه‌های اخیر و درگیر بودن صنایع دیگر موجب شده واردات کاغذ نیز دچار مشکل شود. هرچند وزارت ارشاد و وزارت صنایع همکاری خوبی با واردکنندگان مورد تایید خود برای انجام مراحل مقدماتی اقدام به واردات کاغذ کرده‌اند‌، اما انتظار چند ماهه این واردکنندگان در صف تخصیص‌های ارزی بانک مرکزی مشکل‌آفرین شده است. در این میان اضافه کنید دستگیری سلطان کاغذ و همدستانش را که تا می‌توانستند ارز گرفتند یا کاغذ وارد نکردند یا اینکه کاغذ وارد شده را با قیمت‌های گزاف به فروش رساندند. وضعیت حال حاضر کاغذ نشان می‌دهد که کاغذ به بندی 400 هزار تومان هم رسیده و نبود زینک و دیگر ملزومات چاپ نشان‌دهنده اوضاع خوب و بسامانی در سال 98 نخواهد بود.

 کتاب‌های پرفروش سال 97

با وجود همه سختی‌ها و فشار اقتصادی، باز هم هستند کسانی که کتاب را دوست دارند و به قول معروف خوره کتاب هستند و در هر شرایطی باشد باز هم کتاب می‌خرند و هدیه می‌دهند. ادبیات داستانی و شعر هم همیشه پرمخاطب هستند و علاقه‌مندان به این دو حوزه منتظرند تا کتاب جدید بیاید و برای خریدن آن به کتابفروشی‌ها می‌روند. کتاب پرفروش هم کم نداریم. در بخش کتاب‌های تالیفی بعد از «طریق بسمل شدن»، اثر محمود دولت‌آبادی، «رهش»، اثر رضا امیرخانی، «سلام بر ابراهیم» زندگینامه شهید ابراهیم هادی، «قهوه سرد آقای نویسنده»، نوشته روزبه معین، «سمفونی مردگان»، اثر عباس معروفی، «پاییز فصل آخر سال است»، اثر نسیم مرعشی، «چشم‌هایش»، اثر بزرگ علوی، «آخرین رویای فروغ»، اثر سیامک گلشیری، «مستوری» اثر صادق کرمیار، «انگار خودم نیستم»، اثر یاسمن خلیلی‌فرد، «بعد از ابر»، اثر بابک زمانی، «راه طولانی بود از عشق حرف زدیم»، اثر رسول یونان، «چراغ‌ها را من خاموش می‌کنم»، اثر زویا پیرزاد، «هرس»، اثر نسیم مرعشی، «ناتمامی»، اثر زهرا عبدی و «احتمالا گمشده‌ام» اثر سارا سالار در رتبه‌های بعدی قرار دارند. در بخش کتاب‌های خارجی، کتاب «ملت عشق» اثر الیف‌شافاک با ترجمه ارسلان فصیحی، «جزء از کل»، اثر استیو تولتز با ترجمه پیمان خاکسار، «من پیش از تو» نوشته جوجو مویز، «من پس از تو» نوشته جوجو مویز، «انسان خردمند»، دیگر اثر یووال نوح هراری با ترجمه نیک گرگین، «هنر خوب زندگی کردن»، اثر رولف دوبلی با ترجمه عادل فردوسی‌پور و «مردی به نام اوه»، اثر فردیک بکمن با ترجمه فرناز تیمورازف در رتبه‌های بعدی قرار دارند. در بخش شعر کتاب «اسکارلت دهه 60»، اثر سجاد افشاریان، «سیب هوس»، اثر امید صباغ‌نو، مجموعه شعرهای «دلهره‌ مدام گریختن»، اثر سابیر هاکا، «گریه‌های امپراتور»، اثر فاضل نظری و «اسمش همین است»، اثر علیرضا آذر در رتبه‌های بعدی قرار دارد. البته در این چند روز هم باید کتاب «اکنون» فاضل نظری را هم به این آمار اضافه کنیم، کتابی که کمتر از یک هفته است که به بازار آمده اما تا به حال چهار چاپ از آن منتشر شده است.

* نویسنده : عاطفه جعفری روزنامه‌نگار