درآمدزایی میلیاردی از پرورش‌گل‌های زینتی

به گزارش «فرهیختگان آنلاین»، هر سال و با پایان فصل کنکور و اعلام آمارهای میزان ثبت‌نام در رشته‌ها و گرایش‌ها از سوی دانشگاه طیف دانشجویان به دو دسته تقسیم می‌شوند؛ بخشی به دنبال رشته‌های به ظاهر «پول‌ساز» از جمله پزشکی و برخی از رشته‌های مهندسی می‌روند که «رشته‌های پرطرفدار» نامیده می‌شود و باقیمانده‌ها نیز که صاحب رتبه خوبی در کنکور نشده‌اند، مابقی ظرفیت‌ها را پر می‌کنند. اما یک سوال همیشگی در ذهن بسیاری از کارشناسان آموزشی مانده است که آیا رشته‌های کم‌طرفدار واقعا آینده‌ای ندارند؟ این مساله را می‌توان از زاویه دیگری دید و این نکته را مطرح کرد که همین رشته‌ها «کاربردی» نیستند و ظرفیت ادامه تحصیل در آن وجود ندارد.

کشاورزی یکی از این رشته‌هایی است که به‌رغم ظرفیت بالای آن سرنوشت قابل‌تاملی در بین رشته‌های دانشگاهی دارد. پیش‌تر  و   در گزارشی با عنوان «پایش به کمک کشاورزی می‌آید» با نگاهی آماری و عددی به وضعیت فعلی رشته کشاورزی پرداخته شده بود.

در آن گزارش تاکید شده طبق آماری که موسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی در سال 96 منتشر کرده است، توزیع درصد دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی در گروه تحصیلی کشاورزی و دامپزشکی 2.47 درصد است، این درحالی است که همین آمار در گروه فنی و مهندسی 32.03 درصد، علوم انسانی 4.10 درصد، هنر 9.12 درصد، علوم پایه 5.22 درصد و علوم پزشکی نیز 4.06 درصد است، که این آمار نیز نشان می‌دهد درصد توزیع دانشجویان در گروه کشاورزی و دامپزشکی در کمترین مقدار خود نسبت به دیگر گروه‌هاست. همین آمار در توزیع دانش‌آموختگان دانشگاه آزاد اسلامی نیز صدق می‌کند و گروه کشاورزی و دامپزشکی با 2.39 درصد کمترین درصد نسبت به دیگر گروه‌هاست.

البته این زنگ خطر نیز مورداشاره مسئولان دانشگاه آزاد اسلامی قرار گرفته است. محمدمهدی طهرانچی، رئیس دانشگاه آزاد اسلامی چندی پیش با اشاره به عدم کارآمدی آموزش عالی و متناسب نبودن آن با رشد منطقه‌ای می‌گوید: «این مساله باعث شده مردم نسبت به آموزش عالی تصمیماتی اتخاذ کرده و از تحصیل در رشته‌های حوزه علوم انسانی، فنی و مهندسی، کشاورزی و... امتناع کنند و در صف رشته‌های پزشکی بایستند. هر موضوعی که امروز در دانشگاه رخ می‌دهد، 10 سال دیگر در کشور نمایان خواهد شد، بنابراین عدم استقبال دانشجویان از رشته‌های کشاورزی این هشدار را می‌دهد که اگر به این حوزه توجه نداشته باشیم، 10 سال دیگر در حوزه کشاورزی با چالش‌های جدی مواجه خواهیم بود.»

 درآمدزایی میلیاردی از گل‌‌های زینتی

اگر پای درددل دانشجویان بنشینیم، شاید یکی از دلایلی که آنها کشاورزی را اولویت اول قرار نمی‌دهند، اشتغال و نبود فضای کاری است؛ موضوعی که بهانه‌ای شد تا سراغ یکی از شرکت‌های دانش‌بنیان زیر نظر دانشگاه آزاد اسلامی برویم که توانسته است با استفاده از ظرفیت‌های حداقلی به یک درآمد میلیاردی برسد. حامد نیک‌اندیش، مدیر این شرکت است و آنها در حوزه پرورش گیاهان زینتی فعالیت می‌کنند و هم‌اکنون صاحب یک سرمایه میلیاردی در قبال پرورش و فروش گل‌های زینتی هستند.

او در ابتدا می‌گوید: «سه سال است که در این حوزه فعالیت می‌کنیم و از 10 نفر الان به 300 نفر تولیدکننده رسیده‌ایم. تولیدات ما از گلخانه‌های کوچک 6 متری شروع می‌شود و تا گلخانه‌های 10هزار متری زیرکشت هستند. ما از بذر شروع می‌کنیم و این پروژه از صفر تا صد با خودمان است و یک همکار را در کنار فردی که قرار است در این حوزه تولید داشته باشد در اختیار می‌گذاریم و سرمایه‌گذاری‌مان نیز به صورت مشارکت 50 درصدی است؛ یعنی هرچه طرف مقابل بخواهد سرمایه‌گذاری کند، همان میزان نیز شرکت سرمایه اختصاص می‌دهد. سرمایه طرف مقابل یک‌سوم بذر می‌شود و ما نیز دوسوم هزینه بذر را در اختیار می‌گذاریم و همچنین یک کارشناس به کار گرفته می‌شود تا کمک کند گیاه شکل بگیرد.»

او از صادرات محصول خود می‌گوید و اینکه روسیه و عمان بیشترین خریدار گل‌های زینتی هستند.

نیک‌اندیش به فضای موردنیاز برای درآمدزایی اشاره می‌کند و می‌گوید: «در گذشته در یک مترمربع نهایتا کشت کاکتوس 400 دانه بود، ولی الان هزار عدد کاکتوس در یک مترمربع می‌کاریم و این کار باعث می‌شود در فضای کم بهینه‌سازی بالایی داشته‌ باشیم و نیازی به کشت زمینی نیست و در یک سینی نشا هم می‌توان این کار را انجام داد. شرایطی که ما داریم این‌طور است که بذرمان ضمانت‌شده هلند است که با گمرک پرداخت و وارد ایران شده و 95 درصد کارهای ما ضمانت‌شده است؛ یعنی گیاهی که کشت می‌کنیم به تولید می‌رسد و اگر هم به مشکلی برخوردیم، بذر جدید می‌دهیم و دوباره روند کشت دنبال می‌شود.»

او همچنین درباره بحث تجاری‌سازی این محصول می‌گوید: «محصول ما پروتکل خاصی دارد و به‌صورت عادی نمی‌توان در یک مترمربع هزار عدد کاکتوس را کشت کرد و ما درحال فعالیت هستیم که گیاهان با ارزش بالا در کشورهای دیگر به ایران وارد شوند و پروتکل آن را تهیه کنیم و بتوانیم با قیمت بسیار پایین آنها را تولید و به دنیا صادر کنیم و این پروسه نهایتا سه تا چهار سال دیگر که بتوانیم به تیراژ مورد نظرمان برسیم، طول خواهد کشید. البته ما الان مشکلی در حوزه کشت نداریم، ولی میزان بذر گیاهان‌مان کم است. ما می‌توانیم روزانه یک میلیون عدد فروش داشته باشیم، ولی باید 365 میلیون بذر از هر گیاه داشته باشیم تا بتوانیم فروش روزانه یک میلیون عدد گیاه را به روسیه داشته باشیم. اکنون در حال رسیدن به این نقطه هستیم و از متراژهای دو متری تا 10 هزار متری در این پروژه داریم. البته یک پروژه بزرگ نیز در بندرعباس داریم که بتوانیم گیاه «اپنتیا» را بومی‌سازی کنیم تا از آن میوه هم بگیریم. در حال حاضر قیمت میوه آن کیلویی 35 هزار تومان است و گیاهی است که تیغ پهن و گل‌های بزرگی دارد و میوه می‌دهد و می‌توان علوفه این گیاه را هم کاشت که تولید شیر را افزایش دهد و تا یک ماه دیگر کارهای این پروژه انجام و کشت آن شروع می‌شود. این کار پرسود است و می‌توان کارآفرینی در آن انجام داد، به طوری‌که ما افرادی داریم که در دو متر تراس خانه‌شان نیز این گیاهان را می‌کارند و درآمدزایی می‌کنند.»

 کاشت 10 هزار نوع گل در یک فضای کوچک

او ادامه می‌دهد: «کاکتوس گیاهی است که نیاز به آبیاری کمی دارد و در عوض باید نور کافی داشته باشد و گیاه از این بی‌آزارتر نداریم، در حالی که گیاهانی مانند حسن یوسف نیازمند مراقبت‌های خاصی هستند. در مقابل هرچه گیاه کاکتوس بزرگ‌تر شود، ارزش تجاری آن هم بالاتر می‌رود و در منطقه‌ای مانند شمال اصلا نیاز به آبیاری هم ندارند و همان رطوبت هوا کافی است.»

از او درباره حضورش در دانشگاه آزاد اسلامی می‌پرسیم و پاسخ می‌دهد: «ما پروسه دانش‌بنیان کشت بافت را داشتیم که می‌توان یک گل را که ارزش مالی زیادی دارد، در آزمایشگاه به کشت بافت رساند، آن هم در تیراژ بالا؛ یعنی در یک فضای کم می‌توان 10 هزار گل را از آن نوع تولید کرد. ما علم کشت بافت را برای کاکتوس وارد کرده‌ایم، ولی برای سایر گیاهان علمش را داریم و چون کشت بافت ما در آزمایشگاه انجام می‌شود، تیراژ ما بالا می‌رود و همین مساله باعث می‌شود ازنظر اقتصادی سود بالایی داشته باشد. مثلا گیاه کلکسیونی را که در خارج از کشور 250 یورو معامله می‌شود، ما می‌توانیم 150 یورو صادر کنیم و کیفیتش نیز تفاوتی ندارد و ما حداقل هفته‌ای دو کانتینر صادرات داریم. یک‌سری گیاهان خاص هم داریم که به آنها کلکسیونی می‌گویند و دلیلش هم کم بودن تعداد آنها است و زمانی که علم کشت بافت این گیاهان به کشور بیاید و بتوان تیراژ را افزایش داد، هم خاستگاه آن بالاتر می‌رود و هم قیمتش کاهش می‌یابد. بزرگ‌ترین اشتباهی که الان در بخش کشاورزی ما صورت می‌گیرد این است که ما با اطلاعات روز دنیا جلو نمی‌رویم، در حالی که استان گیلان ما به اندازه کشوری مانند هلند است. این کشور با آب و هوای خود گیاهان کل دنیا را تامین می‌کند، چراکه طبق پروتکل خاصی کار می‌کند و از وجب‌به‌وجب خاکش استفاده می‌شود، ولی ما به این نتیجه رسیده‌ایم که با علم کشاورزی روز می‌توانیم بزرگ‌ترین صادرکننده گیاهان کلکسیونی به کل دنیا باشیم.»