طلبکار هم شدند

به گزارش «فرهیختگان آنلاین»، در همان شبی که به اعتقاد حسن روحانی، رئیس‌جمهور «یک موجود مزاحم» از برجام خارج شد (18 اردیبهشت 97)، او فرصتی «نامشخص» ولی «مشروط» به اروپا برای تامین منافع ایران داد. بعدها عباس عراقچی، معاون سیاسی وزیر امور خارجه از این فرصت نامشخص و مشروط رمزگشایی کرد و مهلت آن را 60 روز خواند. از آن 60 روز، بیش از 180 روز گذشته است اما نه‌تنها هیچ‌ردی از تامین منافع ایران در چارچوب برجام به چشم نمی‌خورد که اروپایی‌ها خواهان مطالبات فرابرجامی از ایران هستند. اروپاییان از همان ابتدای خروج آمریکا از برجام، بدون توجه به هشدارهای زماندار دولت و وزارت‌خارجه، مکانیسم تسهیل تجارت با ایران را به 13 آبان سال جاری یعنی همان روزی که تمامی تحریم‌ها علیه ایران اجرایی می‌شود، موکول کردند. این سیستم پرداخت که آنها نام آن را SPV گذاشته بودند، به شرکت‌های کوچک و نسبتا متوسط اروپایی امکان تجارت با تهران را بدون نگرانی از تحریم‌های آمریکا می‌داد. این سازوکار باید از ابتدای سال جاری میلادی یعنی 12 روز قبل عملیاتی می‌شد ولی این اتفاق تا لحظه نگارش این گزارش نیفتاده است، تا مشخص شود ظرفیت اروپا برای تامین منافع ایران کمتر از آن‌چیزی است که فدریکا موگرینی، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در گفت‌و‌گوهای مطبوعاتی‌اش اعلام می‌کند.

مساله قابل‌تامل اینجاست که اروپا در عین بی‌توجهی به تعهداتش در چارچوب برنامه جامع اقدام مشترک، پروژه افزایش فشار و تحمیل برجام‌های دیگر را به تهران در دستور کار خود قرار داده است. در تازه‌ترین اقدام از این پروژه، فرانسه کشوری که در مذاکرات برجامی نقش پلیس بد را بازی می‌‌کرد، کمتر از یک روز پس از سخنرانی حسن روحانی درباره توانمندی موشکی قراردادن دو ماهواره در مدار زمین و اینکه به‌زودی و در هفته‌های آینده با موشک‌های ساخت خودمان دو ماهواره را به فضا خواهیم فرستاد، سخنگوی وزارت خارجه فرانسه اعلام کرد که کشورش معتقد است برنامه موشکی ایران ناقض قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل است و ایران باید در اسرع‌وقت فعالیت‌های مربوط به طراحی موشک‌های قادر به حمل کلاهک‌های هسته‌ای و آزمایش موشک‌های بالستیک را متوقف کند.

به گزارش «مهر» به نقل از رویترز، «اگنس وان‌درمول» سخنگوی وزارت خارجه فرانسه دیروز در کنفرانس مطبوعاتی در این خصوص گفت: «پاریس یادآوری می‌کند که برنامه موشکی ایران مطابق با قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل (قطعنامه تایید برجام) نیست!» سخنگوی وزارت خارجه فرانسه بدون اشاره به اهداف دفاعی برنامه موشکی ایران در این خصوص ادامه داد: «از ایران می‌خواهیم تا فورا فعالیت‌های مرتبط با موشک‌های بالستیک خود را که به‌منظور حمل تسلیحات هسته‌ای است، متوقف کند!» این مقام فرانسوی درحالی به قطعنامه 2231 استناد کرده که در این قطعنامه هیچ‌الزامی برای برنامه موشکی ایران وجود ندارد. در این قطعنامه اشاره‌ای به صنایع متعارف نظامی ایران و موشک‌های بالستیک نشده است. این قطعنامه در پیوست دوم صرفا از ایران «درخواست» کرده که هیچ‌فعالیتی در ارتباط با موشک‌های بالستیکی که «برای برخورداری از قابلیت حمل سلاح‌های هسته‌ای طراحی می‌شوند» صورت ندهد. به اعتقاد ایران، تهران هیچ‌گاه از سلاح‌های متعارفش برای حمل سلاح هسته‌ای استفاده نمی‌کند و بر همین اساس این بند از درخواست شورای امنیت عملا بلاموضع است.

 فرانسه متولی پروژه برجام موشکی

در همان روزهایی که دونالد ترامپ برای برجام خط و نشان می‌کشید، اروپایی‌ها به او توصیه می‌کردند تنها با تداوم برجام می‌توان برجام‌های منطقه‌ای و موشکی را به تهران تحمیل کرد. هشت ماه است ایران بدون آمریکا در برجام است اما از منافع این توافق بهره چندانی نبرده است و طرف اصلی آن یعنی اروپا که باید به ایران تضمین می‌داد، تلویحا مطالبات دیگری را به برجام سنجاق کرده است. این البته مساله خیلی دور از ذهنی نبود و آنان از ابتدا به دنبال برجام‌های 2 و 3 به ایران بودند. در تقسیم کار صورت‌گرفته، فرانسه متولی برجام موشکی علیه ایران است. اسفندماه سال گذشته و پس از سفر ژان ایولودریان، وزیر خارجه فرانسه به تهران، امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور این کشور در جمع اعضای یک گروه یهودی در پاریس به آنها قول داد برای متوقف‌کردن برنامه دفاع موشکی ایران اقداماتی انجام خواهد داد. مکرون طی سخنرانی در همایش یک سازمان یهودی در فرانسه گفت: «فرانسه به همراه متحدانش یعنی آمریکا و انگلیس درحال انجام اقداماتی علیه فعالیت‌های [موشکی] بالستیک ایران در منطقه است. من [در این‌باره] گفت‌وگوی طولانی‌ای با نخست‌وزیر [اسرائیل] «بنیامین نتانیاهو» داشتم.» او یک ماه بعد هم در کنفرانس خبری با بن‌سلمان گفت: «اما برجام باید با برنامه بعد از ۲۰۲۵ و با کار درباره موشک‌های بالستیک تکمیل شود که امروز وجود ندارد و عربستان‌سعودی در جریان کامل آن قرار دارد. من امیدوارم و خواستار آن هستم سازوکار جدیدی راه‌اندازی و تحریم‌های دیگری در ارتباط با این فعالیت اعمال شود.»

 اروپا همراه با آمریکا

شاید در همین لحظه‌ای که مشغول خواندن این گزارش هستید، فدریکا موگرینی در اروپا از اراده مصمم اتحادیه برای حفظ برجام بگوید، اما کمی آن سوتر از بروکسل، در گوشه‌ای دیگر، چند مقام اروپایی و آمریکایی درحال طراحی جدیدی علیه ایران باشند. هفته گذشته درست در روزهایی که باید تضمین تامین منافع ایران ارائه می‌شد، ادعای دانمارک مبنی‌بر تلاش ایران برای ترور برخی اعضای گروه الاحوازیه باعث شد یک نهاد و دو ایرانی در لیست تروریسم اتحادیه اروپا قرار بگیرند. یک ماه دیگر شاید بازهم فدریکا موگرینی در مصاحبه‌ای اعلام کند نخواهیم گذاشت نزدیک‌ترین دوست و متحدمان درمورد تجارت مشروع ما با یک کشور دیگر تصمیم‌گیری کند اما باز هم کمی آن سوتر در اروپای شرقی، اروپایی‌ها با آمریکایی‌ها در یک همایش علیه ایران شرکت ‌کنند. مایک پمپئو، وزیر خارجه آمریکا در مصاحبه اختصاصی با شبکه تلویزیونی فاکس‌نیوز خبر از برگزاری یک همایش بین‌المللی علیه ایران در ماه آینده میلادی به میزبانی کشورش داده است. وزیر خارجه آمریکا در این مصاحبه گفت: «در این نشست تعدادی از کشورها از سراسر جهان را گردهم می‌آوریم. این رویداد را در کشور لهستان و در روزهای ۱۳ و ۱۴ فوریه (۲۴ و ۲۵ بهمن‌ماه) میزبانی خواهیم کرد.» وی در ادامه با طرح ادعای مضحک مدعی شد: «کشورهای شرکت‌کننده در این مراسم بر صلح، ثبات و آزادی در خاورمیانه متمرکز خواهند بود.»