چرا با افزایش صادرات نفت، دلار جهش کرد؟
فرهیختگان : ارزش صادرات نفت و گاز ایران در سال جاری بالاترین رقم از ۱۳۹۷ بود، اما پاییز و دیماه ۱۴۰۴ جهش ارزی شدیدی رخ داد.
دلیل اصلی، شکاف میان «درآمد اسمی صادرات» و «ارز واقعی در دسترس دولت» است.بخش عمدهای از ارز صادراتی از مسیر «تراستیها» منتقل شد؛ این مسیر با کارمزد بالا و تأخیر طولانی، توان بانک مرکزی برای بازارسازی و تأمین ارز واردات را کاهش داد و بخش زیادی از درآمد ارزی عملاً وارد اقتصاد نشد.شکاف نرخ رسمی و آزاد نیز انگیزه نگهداری دلار در خارج و فروش در بازار غیررسمی را افزایش داد.
تخصیص بخش عمدهای از ارز به واردات کالاهای اساسی ذخایر دولت را کاهش داد و توان بازارسازی بانک مرکزی در بازار آزاد محدود شد.کسری بودجه پس از جنگ ۱۲ روزه و افزایش اضافه برداشت بانکهای ناتراز پایه پولی و نقدینگی بیکیفیت را بالا برد؛ نقدینگیای که عمدتاً به سمت خرید دلار، طلا و سکه رفت و تقاضای سفتهبازانه را تشدید کرد.
ترکیب این عوامل با انتظارات تورمی و ریسکهای ژئوپلیتیک باعث شد جهش ارزی رخ دهد، حتی در شرایطی که صادرات نفت و گاز ایران رکورد زده بود.
گزارش مرتبط فرهیختگان؛ فروش نفت رکورد ۷ ساله را زد
مطالب پیشنهادی
