دکتر رنجبر در سیوسومین شورای دانشگاه آزاد، افقهای پیشروی این مجموعه را تشریح کرددکتر رنجبر بیان کرد: «مؤلفههای اصلی نظام علموفناوری باید در خدمت انقلاب اسلامی باشد و بر مسائل کشور تمرکز داشته باشد. هدفمند و شبکهای، تحولگرا و ارزشآفرین، محرک و مولد ارزش اقتصادی، مبتنی بر تقاضا و نیاز ملی و محصولمحور باشد.»
مقاله مهم است؛ اما مقالهای که به مسئله گرهخورده باشد
دکتر بیژن رنجبر، رئیس دانشگاه آزاد اسلامی در سیوسومین نشست شورای دانشگاه آزاد ضمن عرض سلام و ادب و احترام به پیشگاه حضرت ولیعصر (عجلالله تعالی) و با آرزوی سلامتی و طول عمر باعزت برای مقام عظمای ولایت، گفت: «با این جمله نورانی حضرت آقا شروع میکنم که کشور به خیزش و نهضت جدید علمی نیاز دارد که این، وظیفه نخبگان است. البته مراکز علمی و پژوهشی هم در این زمینه مسئولند، اما عامل اصلی فرد نخبه است.»
دانشگاه را باید به پایگاه تمدن انقلابی و حکیمانه تبدیل کنیم
وی بیان کرد: «دانشگاه ما صرفاً نباید تولید مقاله و پژوهش کند. من این را بارها در جاهای مختلف گفتهام. بعضی از عزیزان میگویند شما مخالف مقالهاید. گفتم خیر، من مخالف نیستم؛ صرفاً اگر تولید مقاله باشد، این درست نیست، بلکه دانشگاه باید مرکز همگرایی اندیشه، پژوهش و عمل برای تمدنسازی باشد.»
دکتر رنجبر با مخاطب قراردادن استادان گفت: «استادان گرانقدر، امروز زمان آن است که انقلاب علمی خود را ارتقا بخشیم. انقلاب علمیای که در آن حکمت و پژوهش، فناوری و فرهنگ، فرد و جامعه، در هم تنیده شوند (انسجام علمی) و نسل جدید نخبگان شجاع، متفکر و خلاق را بسازند.»
دکتر رنجبر با تأکید بر اینکه آموزش اگر جهت الهی نداشته باشد افزایش بیپایان آنتروپی است، گفت: «آموزش اگر جهت الهی نداشته باشد افزایش بیپایان آنتروپی است که حرکت بهسوی زوال اخلاقی است؛ اما اگر با ایمان و فرهنگ آمیخته شود تعادل زیبای خلقت در کلاس درس تجلی مییابد.»
دکتر رنجبر اشاره کرد: «امام خمینی (رضوانالله تعالی علیه)، نهفقط رهبر یک انقلاب، بلکه احیاگر انسان فراموششده قرن بیستم بود. او نشان داد میتوان عارف بود و انقلابی، میتوان فقیه بود و جهانی اندیشید و میتوان سیاستورز بود و از قدرت نترسید. امام خمینی، ترس را از دل یک ملت خارج کرد و ملتی که نترسد، دیگر مستعمره نمیماند.»
نظام علموفناوری باید بر مسائل کشور تمرکز داشته باشد
دکتر رنجبر با اشاره به مؤلفههای اصلی نظام علم، فناوری و نوآوری مطلوب بیان کرد: «مؤلفههای اصلی نظام علموفناوری باید در خدمت انقلاب اسلامی باشد و بر مسائل کشور تمرکز داشته باشد. هدفمند و شبکهای، تحولگرا و ارزشآفرین، محرک و مولد ارزش اقتصادی، مبتنی بر تقاضا و نیاز ملی و محصولمحور باشد.»
وی خاطرنشان کرد: «الگوهای پیشران علموفناوری براساس مسائل اصلی موجود در زیستبوم علموفناوری کشور و متناسب با شرایط زمینهای کشور طراحی میشوند و بهصورت رقابتی و عدالتمحور و با بهرهمندی از ظرفیتهای بالقوه و بالفعل کشور در بخشهای مختلف رفع نیاز کشور را موردنظر دارند.»
دکتر رنجبر گفت: «دانشگاه آزاد اسلامی باید نیازها و مسائل جامعه، بازار و صنعت را مدنظر قرار دهد. از ظرفیتها و توانمندیها و قابلیتهای ملی، منطقهای و دانشگاهی خود استفاده کند و یک سیاستگذاری هدفمند در حوزه اولویتها داشته باشد که همه اینها منجر به نوآوریهای ارزشآفرین میشود.»
استقلال علمی، مرز واقعی و نمایشی توسعه است
دکتر رنجبر اظهار کرد: «دانشگاه زمانی موفق است که نیروی انسانی توانمند تربیت کند؛ انباشت منابع انسانی و دانشجو؛ اما توانمند باشند و دانش را به مسائل واقعی جامعه متصل کنند. قابلیتهای فناوران صنعتی باید با دانش و مسائل واقعی جامعه پیوند بخورد. مسئله توسعه پیش از آنکه تکنیکی باشد مسئله باور به انسان است.»
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی افزود: «جامعهای که دانشگاه آن، دانشمند راهبر تربیت نکند ناگزیر به سمت جمعیتی میرود که قدرت تشخیص، انتخاب و حل مسئله را از دست میدهد. این نگاه به دانشگاه در تمدن کهن ایران ریشه دارد. نخستین دانشکدههای ایرانی به دست مغان در این سرزمین برپا شد و علوم پزشکی، نجوم و فلسفه را به جهان انتقال داد. پس از اسلام، نظامیههای اصفهان، نیشابور و بغداد نهتنها سنت دانشگاهی ایران را احیا کردند که الگوی برخی از دانشگاههای اروپایی هم شدند.»
دانشگاه نمیتواند ناظر بیرونی اقتصاد باشد
وی گفت: «این به معنای یک نهاد راهبردی فعال در حل مسائل ملی است. همانطور که حضرت آقا فرمودند، مرز بین توسعه واقعی و نمایشی در علم بومی و فناوری خودساخته است. توسعه نمایشی ظاهری است و درونش وابسته و تقلیدی؛ بنابراین دانشگاه باید تولیدکننده علم بومی باشد، علم متعلق به خود ملت تولید کند.»
دکتر رنجبر با تأکید بر اینکه دانشگاه دیگر نمیتواند ناظر بیرونی اقتصاد باشد؛ باید بازیگر فعال و طراح راهحل باشد؛ توضیح داد: «دانشگاه آزاد، دانشگاهی با فرماندهی واحد و شبکه گسترده است که میتواند مسائل واقعی کشور را لمس کند و به جامعه نزدیک باشد. این ظرفیت را میتوان با تطبیق الگوی اکوسیستم نوآوری دانشگاههایی مثل استنفورد فعال کرد؛ دانشگاه، صنعت، سرمایه و سیاست باید با هم عمل کنند.»
دکتر رنجبر ادامه داد: «فارغالتحصیلان در استارتاپها میتوانند سرمایهگذار شوند و سرمایهگذاران نیز در کلاسهای دانشگاه شریک باشند. ما هم باید چنین اکوسیستمی بسازیم. سیاستگذار از خروجی این اکوسیستم استفاده میکند. درس ما برای دانشگاه این است که شبکهای گسترده ایجاد کنیم و سیلیکونولیهای کوچک منطقهای شکل دهیم.»
دانشگاه آزاد میتواند معمار سیاستهای توسعه محلی باشد
وی افزود: «در چین، دانشگاههای حاکمیتی نقش مستقیم در تدوین سیاستهای صنعتی و طراحی نظام هوش مصنوعی دارند. دانشگاه آزاد با حضور در بیش از ۳۰۰ شهر میتواند معمار سیاستهای توسعه محلی باشد. شبکه واحد و مأموریتمحور بودن، رمز تحول است. چین پروژههای بزرگ مثل G5 و انرژی خورشیدی نسل جدید دارد؛ ما هم میتوانیم پروژههای ملی در حوزههایی مثل کوانتوم، هوش مصنوعی و رباتیک تعریف کنیم؛ با بودجه مشخص، زمان مشخص و خروجی مشخص، با تیم مشترک دانشگاه، صنعت و دولت.»
دکتر رنجبر ادامه داد: «دانشگاه باید مأموریتمحور و پروژهمحور باشد. نه صرفاً مقالهمحور یا آموزشمحور. آموزش و مقاله لازم است، اما ستون اصلی، پروژهمحوری و مأموریتمحوری است. اگر پروژه نباشد، پژوهش به فعالیت اداری و عادت تبدیل میشود و اثرگذاری واقعی نخواهد داشت.»
دانشگاه بدون مأموریت، مرجعیت علمی نمیآفریند
دکتر رنجبر گفت: «در افق ۱۴۱۰، دانشگاه آزاد اسلامی باید مرجع حل مسائل ملی و منطقهای، قطب علمی جهان اسلام در حوزههای منتخب و رهبر شبکهای از دانشگاههای مسئلهمحور منطقه باشد. در این افق، پژوهش ابزار اقتدار ملی است و دانشگاه بازیگر تاریخ، نه تابع آن.» رئیس دانشگاه آزاد اسلامی در پایان سخنان خود تأکید کرد: «تفاهمنامههای همکاری با نهادهای دولتی، بنیادهای علمی و وزارت نیرو منعقد شده و پروژه سههزار مگاواتی انرژی خورشیدی و هیبریدی مصوب شده است. این پروژه نیازمند پیگیری منظم است؛ جلسات هفتگی مستمر، حتی در صورت غیبت مسئولان باید برگزار شود و تعطیل نشود. امید است با توکل بر خدا این مسیر را با جدیت و انسجام پیش ببریم.»
مطالب پیشنهادی
