مهندسی پرتغالی در منچسترِ کریک

هومن جعفریخبرنگار

برونو فرناندز در ژانویهٔ ۲۰۲۰ از اسپورتینگ لیسبون به منچستر یونایتد پیوست؛ انتقالی که در همان نیم‌فصل اول همه‌چیز را برای تیم تغییر داد. او در بدو ورود نه‌تنها آمار گل و پاس‌گل فوق‌العاده‌ای ثبت کرد، بلکه روحیهٔ تیم را هم عوض کرد. منچستر در آن مقطع تیمی بی‌هویت بود، اما برونو با انرژی، جاه‌طلبی و شخصیت پررنگش تبدیل شد به موتور محرکی که تیم را از میانهٔ جدول به سهمیهٔ لیگ قهرمانان رساند. در فصل‌های بعد هم همین نقش را حفظ کرد؛ چه در دوران سولشر، چه در دورهٔ کوتاه رانگنیک و چه در دورهٔ تن‌هاخ. اما مشکل اینجا بود که هرچه تیم بیشتر دچار بی‌نظمی می‌شد، برونو مجبور بود نقش‌های بیشتری را پوشش دهد و همین باعث شد کیفیتش در برخی مقاطع افت کند. او همچنان بهترین بازیکن تیم بود، اما فشار بیش از حد باعث شده بود رفتارهای عصبی‌تری نشان دهد و تصمیم‌گیری‌هایش گاهی بی‌ثبات شود. با ورود مایکل کریک، این چرخه تغییر کرد و برونو دوباره تبدیل شد به همان بازیکنی که منچستر را سرپا نگه می‌دارد.

کریک چگونه نقش برونو را بازتعریف کرد؟

مایکل کریک از همان روز اول فهمید که اگر قرار است منچستر دوباره شکل بگیرد، باید برونو را از حالت «بازیکن همه‌کارهٔ بی‌نظم» خارج کند و او را به «بازی‌ساز مرکزی با نقش مشخص» برگرداند. در دورهٔ تن‌هاخ، برونو مجبور بود در هر نقطهٔ زمین حاضر باشد؛ گاهی وینگر راست، گاهی وینگر چپ، گاهی فالس ناین، گاهی شماره ۸ و حتی در برخی بازی‌ها تا کنار کاسمیرو عقب می‌آمد تا توپ‌گیری کند. این حجم از وظایف باعث شده بود انرژی‌اش پخش شود و کیفیتش افت کند. اما کریک ساختار تیم را ساده کرد و برونو را در همان منطقه‌ای قرار داد که بیشترین تأثیر را دارد؛ بین خطوط، پشت مهاجم، جایی که می‌تواند توپ را دریافت کند، بچرخد، پاس عمقی بدهد و جریان بازی را عوض کند. این تغییر ساده اما حیاتی باعث شد انرژی برونو پخش نشود و دوباره همان بازیکنی شود که با یک پاس می‌تواند دفاع حریف را بشکند.

از اعتراض‌های بی‌هدف تا هدایت آرام و مؤثر

یکی از مهم‌ترین تغییرات برونو در این فصل، تغییر در رفتار رهبری‌اش است. او همیشه بازیکنی احساسی بوده و در دوره‌های قبل، به‌محض اشتباه یک هم‌تیمی، دست‌هایش را بالا می‌برد، اعتراض می‌کرد و گاهی با زبان بدنش تیم را عصبی‌تر می‌کرد. اما حالا رفتار او کاملاً تغییر کرده. در چند بازی اخیر دیده شد که وقتی یک بازیکن جوان مثل آماد دیالو یا کوبی ماینو پاس اشتباه داد، برونو به‌جای اعتراض، به سمتش رفت، با او صحبت کرد، مسیر درست را نشان داد و حتی در صحنهٔ بعدی عمداً توپ را به همان بازیکن داد تا اعتمادبه‌نفسش برگردد. این رفتارها نشان می‌دهد او از یک رهبر احساسی به یک رهبر تاکتیکی تبدیل شده؛ کسی که نه فقط با فریاد، بلکه با تصمیم‌های درست و رفتار آرام تیم را هدایت می‌کند. نمونهٔ دیگرش در بازی با ولوز بود؛ وقتی تیم عقب افتاده بود، برونو چند بار با دست به بازیکنان اشاره کرد که آرام باشند، توپ را سریع از دست ندهند و بازی را کنترل کنند. این همان چیزی است که منچستر سال‌ها نداشت؛ یک رهبر واقعی که در لحظات سخت تیم را نگه دارد و اجازه ندهد بازی از دست برود.

کمتر دویدن بی‌هدف، بیشتر دویدن مؤثر

در سیستم کریک، برونو کمتر مجبور است بی‌هدف بدود و بیشتر در مناطقی قرار می‌گیرد که می‌تواند با یک لمس یا یک پاس بازی را عوض کند. کریک از او خواسته انرژی‌اش را در فاز دفاعی نسوزاند و بیشتر روی لحظه‌های کلیدی تمرکز کند. این یعنی ورودهایش به محوطه جریمه رقبا هدفمندتر شده، پاس‌های عمقی‌اش دقیق‌تر شده، تصمیم‌گیری‌اش سریع‌تر شده و مهم‌تر از همه، کمتر توپ را بی‌دلیل لو می‌دهد. برونو حالا به‌جای اینکه در هر صحنه دخالت کند، در صحنه‌های درست دخالت می‌کند و همین باعث شده تأثیرگذاری‌اش بیشتر شود. این تغییر در سبک بازی باعث شده او نه‌تنها خلاق‌تر باشد، بلکه کارآمدتر هم عمل کند.

چرا برونو در سیستم کریک بهتر دیده می‌شود؟

ساختار تیمی منچستر بالاخره شکل گرفته و این یعنی برونو مجبور نیست نقش 10 نفر را بازی کند. آزادی عملش هم هدفمند شده؛ آزادی بدون چارچوب یعنی هرج‌ومرج، اما آزادی با چارچوب یعنی خلاقیت. کریک به برونو آزادی داده، اما در محدوده‌ای که بیشترین تأثیر را دارد. همین باعث شده پاس‌هایش خطرناک‌تر و تصمیم‌هایش منطقی‌تر شود. از طرف دیگر، مهاجمان هم بالاخره از پاس‌های او استفاده می‌کنند. کریک فاصلهٔ مهاجمان با برونو را کمتر کرده و این یعنی پاس‌های عمقی او بیشتر تبدیل به موقعیت می‌شود. در دورهٔ قبل، فاصلهٔ زیاد خطوط باعث می‌شد پاس‌های برونو یا قطع شود یا بی‌اثر بماند. حالا اما تیم نزدیک‌تر بازی می‌کند و همین باعث شده برونو در مرکز یک شبکهٔ هجومی مؤثر قرار بگیرد.

بازیکنی که منچستر را زنده نگه می‌دارد

برونو فرناندز در این فصل با مایکل کریک دوباره تبدیل شده به همان بازیکنی که منچستر روی او حساب می‌کند. او حالا هم بازی‌ساز است، هم رهبر، هم موتور خلاق تیم. اگر کریک بتواند این ساختار را حفظ کند، برونو یکی از بهترین فصل‌های دورانش را تجربه خواهد کرد و شاید دوباره به سطحی برسد که نامش در میان بهترین هافبک‌های اروپا مطرح شود.