«در شرایط فعلی نگاهی واقعبینانه به مذاکره لازم است»حسن بهشتیپور، کارشناس مسائل بینالملل معتقد است باید در شرایط فعلی نگاهی واقعبینانه به مذاکره داشته باشیم. نه آن را به مثابه معجزه ببینیم، نه شر مطلق.
بهشتیپور: بانک ذخیره اورانیوم منطقهای؛ یکی از دستور کارهای مذاکره است
زهرا طیبیحسن بهشتیپور، کارشناس مسائل بینالملل معتقد است باید در شرایط فعلی نگاهی واقعبینانه به مذاکره داشته باشیم. نه آن را به مثابه معجزه ببینیم، نه شر مطلق. در عین حال باید با دستور کار مشخص در میز مذاکره حاضر شد. او همچنین به این موضوع هم اشاره کرد که ایجاد بانک ذخیره اورانیوم منطقهای میتواند یکی از دستورکارهای مذاکراتی باشد. در ادامه مشروح گفتوگوی این کارشناس مسائل سیاست خارجی با «فرهیختگان» را از نظر میگذرانید.
مذاکره، خیر یا شر مطلق نیست
بهشتیپور در ابتدا به این موضوع اشاره کرد که شروع مذاکرات تصمیم حکمرانی است و باید به دستگاه دیپلماسی کمک کرد. «وقتی دستور رئیسجمهور در مورد آغاز مذاکرات منتشر میشود به طور قطع مصوب شورای عالی امنیت ملی است. مصوبه شورای عالی هم طبق اصل 176 با تایید رهبری صورت گرفته است. وقتی چیزی تصویب میشود خوب است که کشور از مذاکرهکنندگان حمایت کند. علت اینکه به سمت مذاکره رفتیم هم روشن است؛ طبیعتاً قرار نیست تنها با کسانی که چالشهای کمتری داریم مذاکره کنیم، گاهی باید برای مدیریت بحران و برای اینکه تنش موجود در روابط را کاهش دهید مذاکره کنید. نفس مذاکره، خوب یا بد نیست. موضوع و طرف مذاکره، اینکه چه کسانی برای مذاکره و دستور کار مذاکرات مشخص میشوند، تعیینکننده است.»
قرار نیست معجزه شود
بهشتیپور به چند نکته در خصوص مذاکرات پیشرو اشاره کرد و گفت: «باید توجه داشته باشیم که مذاکره معجزه نمیکند. اینکه این تلقی را ایجاد کنیم که اگر مذاکره کردیم همهچیز خوب میشود و اگر مذاکره نکردیم همهچیز خراب میشود، اینطور نیست. با مذاکره معجزه رخ نمیدهد، اما اگر درست برنامهریزی شود از حق مشروع ایران دفاع میکند که بتواند تأمینکننده صلح و ثبات برای ایران و منطقه باشد. اگر از مذاکره استقبال میکنیم به این معنی نیست که از دفاع غفلت میکنیم. در همان مذاکرات هم که آمریکا زیر میز زد، اینطور نبود که نیروی مسلح ما غافل بودند و دشمن از این فرصت استفاده کرد. اتفاقاً اگر مذاکره نمیکردیم گفته میشد اگر مذاکره میکردیم، جنگ نمیشد. باید اصل را بر این بگذاریم که هم باید مذاکره کرد و هم قوت و قدرت دفاعی را ایجاد کرد.»
تمرکز روی مذاکرات هستهای
بهشتیپور از طرحی احتمالی برای تضمین امنیت منطقهای هم گفت و تأکید کرد: «روند مذاکرات باید تدریجی باشد. در حال حاضر نمیدانیم موضوع مذاکرات هستهای یا منطقهای است، اما شنیدههای منتشرشده در مطبوعات این است که تمرکز روی هستهای است. اینکه دستور کار مذاکرات هستهای چیست، هنوز دقیق نیست. گفته میشود یکی از دستور کارها، ایجاد بانک ذخیره اورانیوم غنیشده بین کشورهای منطقه است؛ میان ایران، عربستان سعودی، ترکیه، مصر و کشورهایی که به سوخت هستهای نیاز پیدا میکنند مثل امارات. اینها یک بانک مشترک هستهای تشکیل دهند و هم سوخت را تأمین و هم استفاده کنند. این اقدام یک امنیت جمعی به وجود میآورد. اولاً صلحآمیز بودن استفاده از سوخت هستهای را تضمین میکند، ثانیاً یک همکاری چندجانبه منطقهای ایجاد میکند. این یک ایده است. اینکه این همکاری چندجانبه در منطقه ایجاد میشود و اصلاً شدنی است یا خیر، باید در مذاکرات مشخص شود. تماسهای تلفنی چند روز اخیر وزیر خارجه با مصر، ترکیه، عربستان سعودی و امارات که صورت گرفته، تقویتکننده حدس و گمان در مورد چنین همکاریهای مشترکی است. اینکه محل آن بانک کجا باشد خودش موضوع مهمی است. اگر این طرح مقدمهای بر تشکیل پیمان امنیت منطقهای باشد، میتواند امنیت کشورها بدون حضور آمریکا در منطقه را تضمین کند. دیپلماسی هزار راه نرفته دارد و میتواند در شرایط مختلف طرحهای مختلف را روی میز بگذارد.»
مطالب پیشنهادی
