عودلاجان و مسئله صیانت از بافتهای تاریخیتخریب خانه امین لشکر، یکی از بناهای تاریخی ارزشمند دوره قاجار، باعث ایجاد واکنشهای منفی شده است. هرگونه خدشه به این بنا خلاف قانون است. وظایفی برعهده وزارت راه و شهرسازی، شهرداری و وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی وجود دارد که یا انجام نگرفته و یا اگر صورت پذیرفته، ناقص بوده. لازم است دادستانی تهران وارد ماجرا شود.
تخریب «امین لشکر» چه درسهایی برای مدیریت شهری دارد؟
سعیده اسدیان، خبرنگار: دوم دیماه سال جاری بود که خبر تخریب خانه امین لشکر، صدای فعالان و دوستداران میراثفرهنگی را بر سر شهرداری تهران و وزارت میراثفرهنگی بلند کرد؛ آن هم خانهای که در تاریخ ۲۳ دیماه سال ۱۴۰۲ با شماره ۳۴۰۰۰ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده و از بناهای تاریخی ارزشمند دوره قاجار محسوب میشود.
قرارگرفتن این بنا در بافت تاریخی تهران، آن را به بخشی از هویت شهری تبدیل کرده بود و پیوندی میان تاریخ سیاسی، اجتماعی و معماری پایتخت برقرار میکرد؛ اما ظاهراً این خانه هم در جریان تجاریسازیها در عودلاجان باید طعمه لودرها میشد تا بار دیگر شاهد ازبینرفتن بخشی از میراث پایتخت باشیم.
۱۰ روز پس از این اتفاق، در تاریخ ۱۲ دیماه سید احمد علوی، رئیس کمیته گردشگری شورای شهر تهران با اشاره به وضعیت خانه امین لشکر در محله عودلاجان منطقه ۱۲ عنوان کرد که «در گذشته سه دانگ از ملک خانه امین لشکر به فردی غیر از شهرداری منتقل شده بود که با پیگیریهای صورت گرفته، این سهم مجدداً به نام شهرداری تهران بازگشت و اکنون مالکیت کامل این بنای تاریخی در اختیار شهرداری قرار گرفته است و فرایند صدور سند مالکیت این ملک در حال انجام است که با انجام آن، مسیر اقدامات اجرایی شرکت توسعه فضاهای فرهنگی برای مرمت و بازسازی این بنا را تسریع میکند. همچنین مرمت، کاری زمانبر و تخصصی است و نباید انتظار داشت در مدت کوتاهی به پایان برسد. شرکت توسعه فضاهای فرهنگی شهرداری تهران بهعنوان مجموعه تخصصی این حوزه در شهرداری تهران باتوجهبه سازوکارها و ضوابط فنی و قانونی، این فرایند را با دقت و حساسیت دنبال میکند.»
رئیس کمیته گردشگری شورای شهر تهران با بیان اینکه در حوزه اعتباری برای مرمت ابنیه تاریخی تهران منابع خوبی در سال گذشته و امسال تخصیصدادهشده است، ادامه داد: «شرکت توسعه فضاهای فرهنگی در سال گذشته و سال جاری اعتبارات لازم برای مرمت بناهای تاریخی را بهعنوان مجموعهای حرفهای و تخصصی در حوزه نگهداشت، مرمت و بهرهبرداری از ابنیه تاریخی و میراثی دریافت کرده است. در سال آینده نیز، علاوه بر اعتبارات معین شده برای پروژههای مصوب شرکت، اعتباری مجزا و ویژهای برای بناهایی مانند امین لشکر که شرکت توسعه فضاهای فرهنگی و شهرداری تهران مرمت آن را به شکل اضطراری در دستور کار قرار میدهد تخصیص داده خواهد شد.»
همچنین علوی بر این عقیده است که نگاه سختگیرانه نسبت به مرمت در سالهای گذشته موجب تخریب برخی بناهای ارزشمند شده است؛ اتفاق رخداده برای خانه امین لشکر نیز تلخ بود، اما شهرداری تهران و شرکت توسعه فضاهای فرهنگی تلاش کردند با طراحی طرح مرمتی مناسب، آسیبهای واردشده را به حداقل برسانند. در حال حاضر مرمت مقدماتی آغاز شده، اما اجرای مرمت اصلی منوط به تصویب نهایی طرح از سوی میراثفرهنگی است.
این در حالی است که وحید شهاب، کنشگر و پژوهشگر برنامهریزی شهری و نویسنده کارزار «کاخ گلستان و محله عودلاجان را نجات دهید» در گفتوگو با «فرهیختگان» درباره جایگاه خانه امین لشکر در تاریخ و معماری تهران اظهار کرد: «طبق یکی از قدیمیترین نقشههای تهران به نام موسیو کرشیش متعلق به سال ۱۲۷۵ ه.ق (۱۲۳۷ خورشیدی)، این عمارت متعلق به امین لشکر است و این موضوع نشان از قدمت حداقل ۱۷۰ساله این بنا دارد. اما دلیل دیگر اهمیت این خانه به دلیل شخص امین لشکر بوده، میرزا عنایتالله برادر میرزا آقاخان نوری بود که در سال ۱۲۶۷ ه.ق منصب لشکرنویسی را عهدهدار شد و مسئول کارهای دفتر لشکر تحت امر میرزامحمدخان سپهسالار اعظم (وزیر جنگ) بود. در همین حین به لقب امین لشکر ملقب و در سال ۱۲۷۵ ه.ق وزیر لشکر شد.»
مطالب پیشنهادی
