من درشائوشینگ هستم شما کجا هستید؟

فان هونگدامدیر مرکز چین و خاورمیانه در دانشگاه شائوشینگ

اگرچه چین و ایران در سال ۲۰۲۱ یک توافق‌نامه همکاری جامع ۲۵ ساله امضا کردند، اما صادقانه بگویم، دو کشور در همکاری‌های خود بسیار کُند عمل کرده‌اند. یکی از دلایلی که مانع همکاری بهتر بین چین و ایران می‌شود، فقدان درک متقابل بین آنهاست. علاوه براین، بیشتر تعاملات بین دو کشور تا به امروز در سطح دولت مرکزی متمرکز بوده و همکاری اساسی بسیار کمی بین دولت‌های محلی وجود داشته است. بدون همکاری پویاتر بین‌منطقه‌ای، چشم‌انداز همکاری بین چین و ایران خوش‌بینانه نیست.

من به‌عنوان محققی که مدت‌هاست بر روابط چین و ایران تمرکز داشته‌ام، مشتاق همکاری عمیق‌تر و گسترده‌تر بین دو کشور هستم و در تلاش بوده‌ام تا راه‌های مؤثرتری برای همکاری پیدا کنم. مأموریت اصلی این مرکز، ارتقای همکاری‌های اقتصادی، تجاری و فرهنگی بین شهر شائوشینگ / استان ج جیانگ و کشورهای خاورمیانه است. ارتقای همکاری با ایران، مأموریت اصلی مرکز ماست.

شائوشینگ که در نزدیکی شانگهای واقع شده است، یکی از ثروتمندترین شهرهای چین است، شائوشینگ یکی از توسعه‌یافته‌ترین شهرهای چین از نظر تجهیزات پیشرفته، مواد جدید، زیست‌پزشکی، مدارهای مجتمع و صنایع نساجی است. این شهر بیش از ۱۰۰ شرکت ثبت‌شده در بورس دارد. در سال ۲۰۲۴، تولید ناخالص داخلی شائوشینگ 117.51میلیارد دلار آمریکا بود که 75.6 درصد آن توسط بخش خصوصی تأمین می‌شد. طبق داده‌های رسمی بانک جهانی، تولید ناخالص داخلی ایران در همان سال 436.91 میلیارد دلار بوده است. تولید ناخالص داخلی شائوشینگ به‌تنهایی ۲۷ درصد تولید ناخالص داخلی ایران است. در میان تمام شهرهای چین، از جمله پکن و شانگهای، شائوشینگ از نظر درآمد قابل تصرف ساکنان شهری در نیمه اول سال ۲۰۲۵ رتبه اول را کسب کرد. رشد تولید ناخالص داخلی شائوشینگ نیز جزء سریع‌ترین‌ها در چین است.

شهر شائوشینگ علاوه‌بر داشتن اقتصاد قوی، از تاریخ و فرهنگ شاخصی برخوردار است. شائوشینگ ۲۵۰۰ سال پیش پایتخت پادشاهی یوئه بود. این شهر خیابان‌های باستانی و مکان‌های تاریخی زیادی دارد و به‌عنوان «موزه بدون دیوار» شناخته می‌شود. بسیاری از پل‌های باستانی این شهر هنوز هم مورد استفاده قرار می‌گیرند، مانند سی‌وسه پل و پل خواجو در اصفهان. شائوشینگ به دلیل داشتن رودخانه‌های متعدد به‌عنوان «ونیز شرق» شناخته می‌شود. شهر شائوشینگ همچنین کوه معروف کوایجی را در خود جای داده است. این منطقه از مناطق گردشگری فراوانی برخوردار است.

همچنین شائوشینگ به عنوان «زادگاه خوشنویسی» در چین شناخته می‌شود. بیش از ۱۶۰۰ سال پیش، وانگ شی‌ژی، مشهورترین خوشنویس چین، در این شهر زندگی می‌کرد. خوشنویسی یکی از مهارت‌های درخشان این شهر است. شائوشینگ همچنین زادگاه لو یو، شاعر مشهور سلسله سونگ در چین است. از آنجا که او تعداد زیادی شعر درسبک‌های مختلف خلق کرده است، تقریباً می‌توان گفت لو یو همانند فردوسی یا حافظ در چین است. داستان عاشقانه تراژیک لو یو تا به امروز یکی از تأسف‌بارترین داستان‌های عاشقانه در چین است.

شائوشینگ مدرن حتی چهره‌های چینی مشهورتری را به وجود آورده است. برای مثال، کای یوانپی، از سال ۱۹۱۶ تا ۱۹۲۷ رئیس دانشگاه پکن؛ لو شون، یکی از مشهورترین نویسندگان مدرن چینی و ژو انلای، نخست‌وزیر سابق چین همگی در این شهر چشم به جهان گشوده‌اند. شائوشینگ در چین به‌عنوان «زادگاه چهره‌های مشهور» شناخته می‌شود، زیرا افراد مشهور زیادی را چه در دوران کلاسیک و چه در دوران مدرن، در خود پرورش داده است.
چه در زمینه اقتصادی، تاریخی، فرهنگی (خوشنویسی، شعر) یا گردشگری، شائوشینگ می‌تواند شرکای گفت‌وگو برای همکاری دوجانبه خود را در ایران پیدا کند. مثلاً، زادگاه فردوسی در طوس، زادگاه و محل زندگی عمر خیام نیشابوری در نیشابور، زادگاه سعدی و حافظ در شیراز، می‌توان با زادگاه لو یو در شائوشینگ تبادل فرهنگ در زمینه شعر و شعرخوانی داشته باشند. شهرهایی مانند اصفهان، یزد، زنجان و همدان و کاشان می‌توانند مبادله از نظر تاریخی و فرهنگی با شهر شائوشینگ داشته باشند. همچنین شهر شائوشینگ که روی آب شناور است، باید برای ایرانی‌ها مقصد گردشگری بسیار محبوبی باشد.

البته برای همکاری ایران و چین، اکنون آنچه کمبود آن احساس می‌شود، توافقات دوجانبه نیست، بلکه اجرای توافقات موجود است. شهرهای هر دو کشور می‌توانند نقش فعال‌تری در این زمینه ایفا کنند. تاریخ، فرهنگ، گردشگری و تجارت همگی حلقه‌های ارتباطی در گفت‌وگوی بین شهرها هستند. مرکز چین و خاورمیانه در دانشگاه شائوشینگ مایل است با دوستان ایرانی خود برای ارتقای همکاری عملی بین دو کشور همکاری کند.

مترجم: سعیده زرین دانشجوی دکترای تاریخ در دانشگاه فودان شانگهای