«الجزیره» دلایل شکست عملیاتهای مشابه کاراکاس را بررسی کرد«الجزیره» بیان کرد که ایران چهار دهه تحریم را پشت سر گذاشته و توانسته است ساختارهای نهادی خود را در جهت ایجاد تاب آوری زیر بحران و فشار، شکل دهد. این تجربه تاریخی نشان میدهد که فشار خارجی نمیتواند نظام را دچار فروپاشی کند.
ایران، ونزوئلا نیست
فرهیختگان آنلاین: جاسم العزاوی، خبرنگار «الجزیره» در یادداشتی تحلیلی به بررسی این موضوع پرداخته است که چرا الگوی «تغییر رژیم» که دولت ترامپ در ونزوئلا به کار گرفت، در ایران کارآمد نخواهد بود. نویسنده با مقایسه شرایط سیاسی، نظامی و اجتماعی دو کشور، نشان میدهد که ایران به دلیل ساختارهای مستحکم در برابر چنین سناریویی مقاومتر است. در ادامه به بررسی اجمالی این یادداشت تحلیلی خواهیم پرداخت.
تفاوت ونزوئلا و ایران
در ونزوئلا، ایالات متحده با سواستفاده از شکافهای داخلی و ضعف ارتش توانست ابتدا کار خود را با حملات هوایی محدود شروع کند و در نهایت نیکولاس مادورو، رئیسجمهور این کشور را ربود. در این بین، ارتش ونزوئلا پراکنده و فاقد انسجام بود. اما ایران شرایط کاملاً متفاوتی دارد. «الجزیره» بیان میکند که ارتش و سپاه از انسجام بالایی برخوردار بوده و تجربه قابل توجهی در جنگهای منطقهای دارند. افزون بر این، تهران روابط گستردهای با مسکو و پکن دارد؛ روابطی که به عقیده نویسنده «الجزیره» در صورت ایجاد تهدی علیه ایران، حمایت اطلاعاتی و سیاسی ارائه خواهند داد.
جغرافیای ایران با کوهستانهای وسیع و شهرهای بزرگ، هرگونه عملیات نظامی خارجی را به شدت دشوار میسازد. تجربیات در جغرافیای مشابه مثل عراق و افغانستان نشان داده است که چنین سرزمینهایی به آسانی تسخیر نمیشوند.
پشتیبانی خارجی و اتحاد داخلی
به عقیده «الجزیره» ایران برخلاف ونزوئلا از حمایت راهبردی قدرتهای بزرگ برخوردار است. روسیه و چین نه تنها منافع اقتصادی و انرژی در ایران دارند، بلکه حضور تهران را در معادلات ژئوپلیتیک خاورمیانه حیاتی میدانند.
از سوی دیگر، از لحاظ تاریخی هرگونه تهدید خارجی جامعه ایران را به جای انفکاک، بیشتر متحد کرده است. نمونه آن در حوادث ۲۰۲۲ و درگیریهای ۲۰۲۵ با اسرائیل دیده شد که بخشهای مختلف جامعه در برابر تهدید بیرونی همسو شدند.
ایران همچنین چهار دهه تحریم را پشت سر گذاشته و توانسته است ساختارهای نهادی خود را در جهت ایجاد تاب آوری زیر بحران و فشار، شکل دهد. این تجربه تاریخی نشان میدهد که فشار خارجی نمیتواند نظام را دچار فروپاشی کند.
یادداشت «الجزیره» نتیجه میگیرد که «کتابچه تغییر رژیم» ترامپ که در کاراکاس به کار رفت، علیه تهران کارایی ندارد. ایران با ارتش منسجم، جغرافیای پیچیده، حمایت قدرتهای جهانی و نهادهای اقتصادی-سیاسی ریشهدار، در برابر سناریوی مداخله خارجی مقاوم است. به عقیده جاسم العزاوی، هرگونه تلاش برای تکرار تجربه ونزوئلا در ایران نه تنها شکست خواهد خورد، بلکه میتواند منطقه را وارد بحرانی عمیقتر از عراق و افغانستان کند.
مطالب پیشنهادی
