حراج قدرت نرم در آمریکای لاتین

سه روز از ربودن نیکلاس مادور، رئیس‌جمهور ونزوئلا توسط آمریکا می‌گذرد و او برای محاکمه به اتهام عجیب قاچاق مواد مخدر و تلاش برای ضربه به امنیت واشنگتن، تحویل دادگاه نیویورک شده است.

  • ۱۴۰۴-۱۰-۱۵ - ۰۹:۵۹
  • 00
حراج قدرت نرم در آمریکای لاتین

تبعات ربایش مادورو کم کم مشخص می‌شود

تبعات ربایش مادورو کم کم مشخص می‌شود
سید مهدی طالبیسید مهدی طالبیپژوهشگر حوزه بین‌الملل

آمریکا برای کوبیدن مخالفان و ایجاد هراس در میان رقبا سعی کرده با انتشار تصاویری خاص، به‌زعم خود مادورو را تحقیر کند. در این میان اما به‌جز مادورو هیچ‌چیز برای ترامپ تاکنون نقد نشده است. بدون آنکه ترامپ به امتیازی برسد فعلاً در حال تحمل مخالفت‌هاست. او فکر نمی‌کرد مادورو را به شهری ببرد که شهردارش مخالف دستگیری او باشد و تجمعاتی در محکومیت اقدامش شکل بگیرند. 

نکات
درباره تحولات جاری نکات ذیل راهگشا هستند. 

1 - حملات و ربودن مادورو ثبات داخلی را تحت‌تأثیر قرار داده؛ اما نه آن‌گونه که گمان می‌رفت. این خود عواملی دارد؛ نخست آنکه خبری از شورش مخالفان نیست. شورش آن‌ها در سال ۲۰۱۹ قابل‌توجه بود و ریشه در مسائل اقتصادی داشت. تشتت میان بخش‌های مختلف اپوزسیون، نبود رهبری مقبول و حضورنداشتن تعدادی از آن‌ها در داخل، محاسبه درباره متهم شدن به همراهی با تهاجم خارجی و حساب‌نکردن آمریکا روی مخالفان بر اثر ضعف این جبهه، از عوامل خاموشی مخالفان‌اند. یک عامل دیگر می‌تواند حفظ اهرم شورش مخالفان برای تنظیم رفتار تشکیلات دولت باشد. 
حفظ ثبات ارتباط زیادی با تشکیلات قدرتمند دولت چپ‌گرایان دارد. آن‌ها بر ساختارهای دولت غلبه و بر قاطبه جامعه نفوذ دارند. موضوع دیگر نگرانی ملی از تهاجم و تسلط نظامی آمریکاست. مخالفان و طرف‌دارانشان می‌خواهند با کمک فشارهای آمریکا قدرت را در دست بگیرند؛ اما زندگی زیرسلطه این کشور چیز دیگری است. این امر پیچیدگی‌های زیادی بر کشور تحمیل می‌کند. سلطه آمریکا به معنای جوشش چشمه‌های چپ‌گرایی و آزادی‌خواهانه است که هر دولتی را با چالش درگیری‌های مداوم روبه‌رو و آن را فرسوده می‌کند. ازاین‌رو مخالفان نگران ایجاد چنین شرایطی هستند که می‌تواند ظرفیت آن‌ها را برای همیشه بسوزاند. آن‌ها می‌دانند وضعیتی احتمالاً شبیه به جمهوری افغانستان پیدا خواهند کرد که در نهایت برچیده شد. 

2 - تمام چپ‌گرایان از ربودن مادورو انتقاد کرده‌اند؛ اما در میان راست‌گرایان برخی انتقاد و اکثریت از آن حمایت کرده‌اند. ازاین‌رو اکثریت جریانات سیاسی آمریکای لاتین ربودن مادورو را محکوم کرده‌اند. از نظر اجتماعی نیز به دلیل محبوبیت بالاتر چپ‌گرایان، وضعیت مشابه است. 

3 - دستگیری مادورو میان لاتین‌ها انشقاق ایجاد کرده که در سراسر قاره آمریکا قابل‌مشاهده است. حمایت متفاوت چپ‌گرایان و راست‌گرایان روی وجه لاتین‌تباران در برابر جبهه آنگلوساکسون‌ها در قاره آمریکا و کشور آمریکا اثرگذار است. در آمریکا که لاتین‌تباران تحت‌فشار آنگلوساکسون‌ها قرار دارند، این انشقاق می‌تواند مورد سوءاستفاده جناح رقیب قرار گیرد. 

4 - ترامپ پس از دستگیری مادورو در برابر باقی‌مانده دولت او تصمیم یا اقدامی قطعی را اعلام نکرده، بلکه می‌خواهد آن‌ها را با ترکیب تهدید و تطمیع مدیریت کند. 
متیو کروئنیگ، معاون و مدیر ارشد مرکز استراتژی و امنیت اسکوکرافت وابسته به شورای آتلانتیک، گفت: «ترامپ اساساً سعی دارد معاون رئیس‌جمهور ونزوئلا و اطرافیان او را از طریق استراتژی چماق و هویج کنترل کند تا به نتایجی که مطلوب واشنگتن است برسد. خواهیم دید که آیا این کار جواب می‌دهد یا نه.» کارشناسان می‌گویند آمریکا به دلیل آگاهی و تجربه‌ای که در خصوص فروپاشی دولت‌ها دارد، متمایل است ساختار دولت را حفظ کرده و مقامات کنونی را وادار به حرکت در مسیر گذار کند. ترامپ به همین دلیل مقامات دولت را تهدید کرد اگر شخصی همانند مادورو را به قدرت برسانند، عملیات آمریکا بار دیگر تکرار خواهد شد تا مقامات ناسازگار با سیاست‌های واشنگتن حذف شوند. خبرگزاری آمریکایی بلومبرگ درباره قصد احتمالی آمریکا برای حفظ موقعیت «دلسی رودریگز»، معاون مادورو و دیگر مقام‌های دولت ونزوئلا به جهت‌دادن «یک شانس دیگر» به آن‌ها نوشته است: «مقاومت ترامپ در برابر استقرار سربازان آمریکایی در ونزوئلا و بی‌اعتنایی‌اش نسبت به ماریا کورینا ماچادو، رهبر مخالفان دولت ونزوئلا، کسی که ترامپ درباره‌اش گفت «زن خوبی» است؛ اما برای به دست‌گرفتن قدرت آماده نیست، حاکی از آن است که این رئیس‌جمهور آمریکا ظاهراً تصمیم گرفته به رودریگز و دیگر وفاداران مادورو یک شانس دوم به‌جای تغییر تمام‌عیار رژیم بدهد.» درباره نحوه رفتار مقامات دولت ونزوئلا نیز مسائلی وجود دارد. آن‌ها به طور یکپارچه ربودن مادورو را محکوم کرده‌اند؛ اما رفتاری تهاجمی نداشته‌اند. نداشتن رفتار تهاجمی و تأکید بر دفاع سرزمینی منعطف جمع‌بندی دولت از زمان مادوروست تا مانع سوءاستفاده ترامپ برای بسیج داخلی و بهانه‌جویی جهت حملات سنگین شود. براین‌اساس رویکرد نظامی ونزوئلا صرفاً دفاع در برابر استقرار نظامیان آمریکا برای اشغال کشور است. ازاین‌رو نمی‌توان به‌راحتی ادعا کرد دولت به جهت نشان‌ندادن واکنش تهاجمی با آمریکا همراهی کرده است. فعالیت دولت ونزوئلا به اقدامات دیپلماتیک و سیاسی منحصر می‌شود و اوج اقدام نظامی، اسکورت تعدادی نفتکش با قایق‌های نظامی بوده است. 

5 - جناح‌های چپ‌گرا در سراسر جهان در برابر ترامپ موضعی منفی گرفته‌اند که نشان‌دهنده پیوستگی نسبی این جریانات است. جناح‌های چپ‌گرای حزب دموکرات در داخل آمریکا و احزاب چپ در فرانسه، آلمان و یونان واکنش نشان داده‌اند و برخی احزاب راست‌افراطی متمایل به دیدگاه‌های انزواگرایانه نیز موضع منفی داشته‌اند. 
تقریباً بخش‌های افراطی هر دو گروه مخالف مداخله خارجی دولت‌ها هستند. فعالیت این گروه‌ها در داخل آمریکا می‌تواند به زیان ترامپ باشد. احساس تنفر و گسست از اقدامات ترامپ در غزه و حمایت از نتانیاهو نقش مهمی در پیروزی نامزدی مسلمان و به‌شدت چپ‌گرا در انتخابات شهرداری نیویورک داشت. اقدامات زورگویانه ترامپ می‌تواند باعث تقویت آرای چپ‌ها و جناح‌های رادیکال آن شود. هم‌زمان با تقویت جناح مقابل، ترامپ در حال تضعیف اردوگاه راست است. راست‌های افراطی و فعالان جنبش ماگا که از جنگ و مداخله در امور کشورهای دیگر خسته‌اند و هسته اصلی طرف‌داران ترامپ را تشکیل می‌دهند، دچار تفاوت نظر شده و بسیاری با تحرکات او مخالفت کرده‌اند. این قضیه برای ترامپ از نظر موازنه‌اش با حزب جمهوری‌خواه اهمیت دارد. در اصل جمع بین آرای اختصاصی ترامپ و رأی سنتی جمهوری‌خواهان باعث موفقیت آن‌ها در انتخابات شده است. انعطاف حزب جمهوری‌خواه در برابر ترامپ بر همین اساس شکل گرفته و انعطاف این حزب در برابر قلدری‌های حزبی وی در این راستاست. اگر ترامپ در پایگاه اصلی‌اش دچار مشکل شود، ضمن ظهور جایگزین برای وی در میان جنبش ماگا، امکان مانور و تحمیل نظراتش بر حزب جمهوری‌خواه کاهش می‌یابد. 

نظرات کاربران