چرا ماسک در ناآرامیها به مردم وعده اینترنت رایگان میدهد؟ایلان ماسک سابقهای طولانی در اظهارات حمایتی از تحرکات اعتراضی در کشورهای تحت تحریم یا بحران دارد که اغلب آنها را در پوشش حمایت عرضه میکند. استارلینک رایگان، وعدهای است که ماسک این بار به مردم ونزوئلا داده است.
اینترنت ماهوارهای برای ونزوئلا؛ تهدید با چهره خیرخواهی
فرهیختگان آنلاین: ایلان ماسک، مدیرعامل شرکت اسپیسایکس و مالک سرویس اینترنت ماهوارهای استارلینک، اخیراً در حمایت از مردم ونزوئلا اعلام کرده است که این سرویس اینترنت رایگان را تا ۳ فوریه ۲۰۲۶ (۱۳ بهمن ۱۴۰۴) برای شهروندان این کشور فراهم میکند. او با بازنشر پست رسمی استارلینک در پلتفرم ایکس (توییتر سابق)، نوشت: «در حمایت از مردم ونزوئلا». این اقدام در حالی صورت میگیرد که ایالات متحده آمریکا تحت ریاست جمهوری دونالد ترامپ، عملیات نظامی گستردهای را در ونزوئلا انجام داده و نیکلاس مادورو، رئیسجمهور این کشور، را دستگیر کرده است. مادورو و همسرش توسط نیروهای ویژه دلتا فرس آمریکایی به نیویورک منتقل شدهاند و ترامپ اعلام کرده که آمریکا ونزوئلا را تا برقراری یک انتقال قدرت «امن، مناسب و عادلانه» اداره خواهد کرد. این تحولات پس از انفجارهایی در کاراکاس، قطعی گسترده برق (بیش از ۶۰ درصد شهر) و هرجومرج سیاسی رخ داده است.
تحولات اخیر ونزوئلا
ونزوئلا در روزهای اخیر شاهد رویدادهای بیسابقهای بوده است. در ۲ ژانویه ۲۰۲۶ (۱۳ دی ۱۴۰۴)، انفجارهایی در پایتخت این کشور شنیده شد و تصاویر دود و آتش در آسمان شب کاراکاس منتشر گردید. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اعلام کرد که نیروهای آمریکایی مادورو را دستگیر کردهاند. دلسی رودریگز، معاون رئیسجمهور ونزوئلا که توسط مادورو منصوب شده، به عنوان جانشین سوگند یاد کرد اما دستگیری را «وحشیانه» و «نقض حاکمیت» خواند و خواستار آزادی فوری زوج مادورو شد. با این حال، ترامپ مدعی شد رودریگز آماده همکاری با آمریکا است و گفته «هر کاری لازم باشد انجام میدهیم».
وعدههای آشوبطلبانه ماسک
ایلان ماسک سابقهای طولانی در اظهارات حمایتی از تحرکات اعتراضی در کشورها دارد، اگرچه حتی این وعدهها در عمل تحقق پیدا نکردند اما القای حمایت از آشوب و ناآرامی در پشت پرده آن پنهان بود . برای مثال، در سال ۲۰۲۲ میلادی (۱۴۰۱ شمسی)، در جریان ناآرامیها در ایران پس از فوت مهسا امینی، ماسک در پاسخ به آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا، توییت کرد: «فعالسازی استارلینک». اگرچه او در ادامه موضع دیگری گرفت و با توجه به فعال نبودن ترمینالها گفت: «اگر کسی بتواند ترمینالها را وارد کند، آنها کار میکنند».
نمونه دیگر، وعدههای اولیه به اوکراین در جنگ با روسیه بود که هرچند تا حدی تحقق یافت، اما با تأخیر و محدودیتهای فنی همراه بود و ماسک بعداً خواستار توقف ارسال ترمینالها شد. این الگو نشاندهنده تمایل ماسک به اظهارات تبلیغاتی برای جلب توجه و دمیدن بر آتش ناآرامیها توسط آشوبطلبان است.
خطرات بیثباتی با اینترنت رایگان
حتی اگر وعده استارلینک در ونزوئلا محقق شود، این اقدام میتواند ابزاری برای تشدید بیثباتی باشد، به ویژه اگر دولت مشروع بخواهد جهت کنترل تجمعات آنلاین، اعتراضات مجازی و سازماندهی شورشها دسترسی به اینترنت را محدود کند. در شرایط هرجومرج کنونی ونزوئلا، با دستگیری مادورو و ادعای اداره مستقیم توسط آمریکا، دولت قانونی ممکن است برای کنترل اطلاعات غلط، فراخوانهای خشونتآمیز و هماهنگی معترضان، اینترنت را موقتاً قطع یا فیلتر کند. استارلینک رایگان، با دور زدن این محدودیتها، به شورشین اجازه میدهد تجمعات آنلاین، پخش زنده اعتراضات و حتی هماهنگی با نیروهای خارجی را ادامه دهند، که این امر نه تنها امنیت داخلی را مختل میکند، بلکه به مداخله خارجی دامن میزند. در نهایت، چنین اقداماتی تحت پوشش «حمایت از مردم»، بیشتر از آنکه در حمایت از تمامیت ارضی و ثبات سیاسی ونزوئلای بحران زده باشد، منافع ژئوپلیتیک آمریکا و شرکتهای خصوصی مانند اسپیسایکس را تأمین میکند.
مطالب پیشنهادی
