الگوی انصاف و اقتدار

1 - رهبر معظم انقلاب در سخنرانی روز شنبه به مناسبت ولادت امیرالمؤمنین(ع)  روی دو رکن عدالت و تقوی در منش و مشی شخصی و اجتماعی حضرت امیر انگشت تأکید گذاشتند و فرمودند: «با وجود پیشرفت‌‌های جمهوری اسلامی در عدالت و تقوی، تا میزان مورد انتظار فاصله زیادی داریم.» با وجود آنکه عدالت از ابتدا جزء شعار‌های کلیدی انقلاب اسلامی بوده؛ اما توسعه گفتمان عدالت در سه دهه گذشته تا حد زیادی مرهون تلاش و گفتمان‌سازی شخص حضرت آیت‌الله خامنه‌ای بوده است. فراوانی کلیدواژه عدالت و مشتقات آن در بیانات رهبری در دوره‌‌های موسوم به سازندگی و اصلاحات در مقابل تلاش برخی جریان‌ها برای توجیه نظامات و رفتار‌های ناعادلانه با توجیه توسعه اقتصادی و یا توسعه سیاسی، کاملاً قابل‌تأمل است. رهبری در آن سال‌ها، ذیل گفتمان عدالت، مفاهیمی همچون توجه به محرومان و مستضعفان، پرهیز از اشرافی‌گری، مبارزه با فقر و فساد و تبعیض، مقابله با رانت‌جویی، خدمتگزاری به مردم و... را توسعه دادند و از عدالت به عنوان آرمان محوری و عاملی که مشروعیت کارگزاران نظام اسلامی به حرکت در جهت تحقق آن است یاد کردند.  عدالت تحت گفتمان‌سازی رهبر انقلاب به قدری جذابیت یافت که انتخابات ریاست جمهوری 84 به پیروزی نامزدی منجر شد که توانسته بود خود را بیش از دیگران نماد عدالت نشان دهد. به نظر می‌رسد مسئله عدالت و گفت‌وگو درباره مصادیق آن کماکان محوری‌ترین بحث برای گفت‌وگو‌های عمومی است. مهم، تعیین شاخص برای عدالت است. همچنان‌که رهبری چند سال قبل در نشست اندیشه‌‌های راهبردی با موضوع عدالت روی تعیین شاخص برای عدالت تأکید کردند. 

2 - محور قابل توجه دیگر در بیانات روز شنبه رهبری، تکیه مجدد بر مسأله جنگ نرم بود. ایشان به تازگی در دیدار مداحان به قرار داشتن در کانون یک جنگ تبلیغاتی که هدف آن اثرگذاری بر دل‌ها و ذهن‌‌ها است تأکید کرده بودند. اما در سخنان روز شنبه، تقریر مهمی از سیره امیرالمؤمنین(ع) مطرح شد که نشان‌دهنده اهمیت و عمق تأثیر جنگ نرم است. رهبری اشاره کردند؛ امیرالمؤمنین(ع) از هیچ میدانی فرار نکرد و در هر میدانی هم که وارد شد، فاتح و غالب از آن خارج شد. اما آنچه مانع دستیابی حضرت امیر به اهداف تاریخ‌ساز خود در برخی میدان‌ها از جمله صفین شد، جنگ نرم دشمن یعنی توسل به فریب، دروغ و وسوسه برای تردیدافکنی در مردم بود. به نظر می‌رسد عملیات روانی امروز دشمن علیه ملت ایران بر پایه ایجاد ترس و یأس و اختلاف استوار است. ترس از قدرت دشمن و القاء شکست‌ناپذیری آن، یأس از توانایی‌‌های داخلی و انکار داشته‌‌ها که زمینه‌ساز تسلیم است و در نهایت تعمیق اختلاف‌ها و تبدیل کردن آن‌ها به گسل‌‌های فعال و خطرناک با هدف مشغول‌سازی و فرسایش توان ملی در منازعات داخلی. 

3 - چهارچوب مهم و قابل‌تأسی در بیانات روز شنبه رهبر انقلاب، چهارچوب «انصاف و اقتدار» است. در تحلیل‌ها و روایت‌های داخلی از وقایع معمولاً یکی از این دو پایه ضعیف است. یا مشکلات را نمی‌بیند و همه‌چیز را ناشی از خصومت‌‌های بیرونی در نظر می‌گیرد یا با ساده‌اندیشی و سطحی‌نگری، حتی قرائن و نشانه‌‌های آشکار از آتش‌بیاری بدخواهان را مورد انکار و تردید قرار می‌دهد. در روایت رهبری از حوادث چند روز اخیر، تفکیک و تسهیم اثر مؤثر و هدف از موضع انصاف و اقتدار انجام شد. 
از زاویه بازاریان و مشکلاتی که بی‌ثباتی نرخ ارز برای کسب وکار‌ها پدید آورده است، اعتراض بجا و صحیح دانسته شد و بر ضرورت اصلاح و حل مسئله تأکید شد. در مقابل، تخریب و به‌هم زدن امنیت کشور نیز پنهان شدن پشت اعتراض بحق و نوعی مزدوری دشمن و مطلقاً غیرقابل‌قبول دانسته شد. این روایت همدلانه و در عین حال مقتدرانه، کار را برای رسانه‌‌های دشمن به قدری سخت کرد که به عنوان نمونه، تلویزیون تروریستی اینترنشنال با تحریفی آشکار تیتر زد: «رهبری معترضان را اغتشاشگر خواند و خواهان سرکوب آنان شد.» در حالی که عین جمله رهبری این بود که «اعتراض بجا است؛ اما اعتراض غیر از اغتشاش است ما با معترض حرف می‌زنیم؛ اما با اغتشاشگر حرف زدن فایده‌ای ندارد اغتشاشگر را باید سر جای خود نشاند.»

4- مفهوم اقتدار در بیانات روز شنبه رهبری بازنمایی پررنگی از لحاظ متن و فرامتن داشت. در برابر اظهارات گستاخانه ترامپ که البته در حد تنفس مصنوعی دادن به اغتشاشات هم نتوانست کاری از پیش ببرد و تغییر معناداری در نقشه آشوب ایجاد کند، پیام سخنرانی روز شنبه برای حاکمان متوهم کاخ سفید کاملاً روشن و حاکی از ایستادگی با قدرت کامل بود. عملیات نظامی آمریکا در ونزوئلا و ربایش رئیس‌جمهور قانونی یک کشور مستقل که بامداد شنبه به وقت کاراکاس انجام شد، مصداق روشنی است که نشان می‌دهد در دنیای جنگل‌گون کنونی، تنها و تنها قدرت مایه بقاء و رشد است است. البته قدرت شقوق مختلفی دارد از قدرت نظامی گرفته تا قدرت اقتصادی و قدرت روحی و معنوی یک ملت که این آخری مهم‌ترین مؤلفه قدرت و عامل مقاومت و پیشرفت‌‌های ملت ایران در 47 سال گذشته است.