عضو هیاتعلمی دانشگاه آزاد اسلامی در گفتوگو با «فرهیختگان» مطرح کردحسینیمزینانی گفت: «بحران آبی ممکن است در آینده بسیاری از تعاملهای سیاسی ما با کشورهای همسایه را تحتالشعاع قرار دهد و از آنجاکه برخی از منابع آبی ما با کشورهای همسایه مشترک هستند، احتمال تنشهای آتی دور از انتظار نخواهد بود.»
اطلاعاتی درباره وضعیت آب در ایران که کمتر به آن توجه شده است
به گزارش «فرهیختگان آنلاین»، سیدمصطفی حسینیمزینانی، معاون پژوهش و فناوری و عضو هیاتعلمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد یادگار امامخمینی(ره) شهرری درخصوص بحران آب و مشکلات هفته گذشته خوزستان به «فرهیختگان» میگوید: «با توجه به اینکه ارائه راهکارهای علمی و پرداختن به مسائل و مشکلات جامعه توقعی است که از دانشگاهیان انتظار میرود و مساله بحران آبی کشور یکی از دغدغههای مهم مردم و مسئولان به شمار میرود، باید از چند نکته برای ارائه این موضوع استفاده کرد.»
او ادامه داد: «مقوله آب از دو جنبه ایدئولوژیک (تقدسی) و استراتژیک (اقتصادی، اجتماعی سیاسی و...) قابل بررسی است و همانطور که میدانیم آب یکی از ضروریترین نیازهای انسان بهشمار میرود؛ البته از لحاظ اعتقادی، قرآن کریم ۶۳ بار به آن اشاره میکند و در بسیاری از آیات، مضمون احیای زمین توسط آب، وابستگی رشد و نمو گیاهان و جانداران به آب و اینکه آب نشانه تحقق معاد و قدرت باریتعالی است، آورده شده است بنابراین آب از لحاظ ایدئولوژیکی دارای جایگاه ویژهای در اعتقادات مسلمانان است و از منظر فقهی نیز آب هم مطهر و پاکیزه بوده و هم پاککننده و تطهیرکننده، حتی در نحوه موقعیت و زمان نوشیدن آب نیز دستوراتی را بزرگان دین ما آموزش دادهاند.»
این استاد دانشگاه میگوید: «در نگاه به آب از منظر استراتژیک هم باید به وضعیت آب در جهان و ایران دقت کنیم، منابع طبیعی آب شیرین در دنیا محدود هستند و با وجود اینکه ۷۰ درصد کره زمین را آب فرا گرفته، تنها سه درصد از این میزان به آب شیرین اختصاص دارد و مابقی آبها شورند و از این سه درصد آب شیرین، ۷۷ درصد یخهای قطبی، ۲۲ درصد سفرههای زیرزمینی، ۳۵ صدم درصد دریاچههای آب شیرین، یکصدم درصد رودخانهها و مابقی را که حدود چهارصدم درصد میشود، بخار آب موجود در هوا تشکیل میدهند، بنابراین میبینیم که منابع آب شیرین بسیار کم و محدودند و از طرفی این منابع بهطور مساوی بین کشورها توزیع نشده است. همچنین طبق آمارهای موجود، بیش از یکمیلیارد نفر از جمعیت کره خاکی به آب پاکیزه دسترسی ندارند و حدود سهمیلیارد نفر دیگر حداقل یکماه در سال با چالش کمآبی مواجه هستند و به آب شیرین دسترسی ندارند.»
او با اشاره به اینکه به غیر از شهر تهران، در شهرهای بزرگ دنیا نیز کمآبی وجود دارد، افزود: «شهرهای سائوپائولو (برزیل)، بنگلور (هندوستان)، پکن (چین)، قاهره (مصر)، جاکارتا (اندونزی) و استانبول ( ترکیه) هفت شهر بزرگ جهان هستند که با بحران کمآبی مواجه هستند.»
این استاد دانشگاه در پاسخ به اینکه آیا در کشور ما بحران کمبود آب در نوع مدیریت منابع آبی است یا در نوع شرایط اقلیمی؟ میگوید: «کشور ما بهلحاظ جغرافیایی در اقلیمی گرم و خشک قرار گرفته و سهم بسیار اندکی از منابع آب شیرین جهان را در اختیار دارد. یکی از دلایل بحران آبی کشور مصرف بیرویه آب است. بهعنوان مثال مصرف سرانه تهران سالانه حدود۳۵۰ مترمکعب است که بسیار بیشتر از میزان سرانه دنیاست و متوسط بارندگی در دنیا ۸۰۰ میلیمتر است اما متوسط بارندگی سالانه در ایران ۲۵۰ میلیمتر است و متاسفانه بعضی از استانهای کشور مانند یزد، خراسانجنوبی و کرمان با میزان بارندگی کمتر از ۱۰۰ میلیمتر در سال مواجه هستند، اما متاسفانه در مدیریت همین مقدار هم آنچنان که انتظار میرود مدیران کشور خوب عمل نمیکنند.»
او ادامه داد: «بحران آبی ممکن است در آینده بسیاری از تعاملهای سیاسی ما با کشورهای همسایه را تحتالشعاع قرار دهد و از آنجاکه برخی از منابع آبی ما با کشورهای همسایه مشترک هستند، احتمال تنشهای آتی دور از انتظار نخواهد بود.»
حسینیمزینانی در پاسخ به اینکه دلایل اصلی بحرانی آبی در کشور کدام است، گفت: «یکی از دلایل عمده بحران، فرهنگ و الگوی مصرف مردم است، یعنی حدود ۲۷ میلیارد مترمکعب آبی که صرف مصارف کشاورزی میشود به ضایعات تبدیل شده که این میزان ۶ برابر استاندارد جهانی است و درواقع در یک تقسیمبندی کلی، بحران آب به دو دسته بحران آب بلندمدت و بحران آب کوتاهمدت تقسیمبندی میشود که از فاکتورهای بلندمدت بحران آب میتوان به افزایش جمعیت، Global warming (گرمشدن جهانی کره زمین که ناشی از فعالیتهای انسانی از قبیل افزایش گازهای گلخانهای که در اثر دود اگزوز اتومبیلها، آلایندگی صنایع و... به وجود میآید)، استفاده بیشتر از منابع آب، بالارفتن سطح رفاهی مردم (طبیعتا رفاهطلبی و توسعه تجملگرایی و افزایش بهداشت از عوامل افزایش مصرف آب خواهند بود) و استفاده از سموم دفع آفات در کشاورزی و نیز مصرف مواد شیمیایی در صنایع بهویژه صنایع بزرگ (که با آلودهکردن آب باعث افزایش آب مصرفی میشوند) اشاره کرد.»
او ادامه داد: «بحران آب بهصورت کوتاهمدت نیز دو دسته عوامل طبیعی مانند سیل، زلزله و عوامل غیرطبیعی که شامل فرسودگی سیستمهای انتقال آب، ریزش چاهها، فرونشست زمین (بهدلیل برداشت بیرویه نفت از منابع، ساختمانسازی بیرویه خصوصا بلندمرتبهسازیها) بستگی دارد که در این نوع مدیریت صحیح بسیار میتواند کارساز باشد.»
عضو هیاتعلمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد یادگار امامخمینی(ره) شهرری با اشاره به راهکارهای کوتاهمدت و بلندمدتی را که برای مقابله با بحران آبی پیشنهاد میشوند، میگوید: «در راهکارهای کوتاهمدت میتوان به بازسازی شبکههای آبرسانی و شبکههای انتقال و توزیع آب، تفکیک آب شرب از غیرشرب که یکی از ضروریترین راههای کوتاهمدت است، پیشبینی حوادث غیرمترقبه (احداث مترو، ایجاد تونل و بازسازی زیرساختها)، فرهنگسازی و انجام فعالیتهای فرهنگی که به نظر میآید در این زمینه هنوز بهصورت جدی ورود نکردهایم، یعنی ما میتوانیم فرهنگهای غلط را از مدارس و دانشگاهها با تعلیم و تربیت اصلاح کرده و بسیار هزینه کمتری برای آن پرداخت کنیم، اشاره کرد.»
مطالب پیشنهادی
.gif?v=0)
