![مورد عجیبِ «اثر مرکب»](https://farhikhtegandaily.com/images/news/194755/thumbs/194755.jpg?v=1725371454)
مجید رهبانی نوشت: مطابق دادههای کتابشناسی ملّی، کتاب «اثر مرکب» را نخستین بار در سال ۱۳۹۳ لطیف احمدپور و میلاد حیدری ترجمه و توسط انتشارات شریف در تهران منتشر کردهاند. به یقین شماری از ناشران شناختهشدهٔ دیگر هم ترجمههای متفاوتی را از این کتاب عرضه کردهاند، اما تردیدی نیست که بخش اعظم ناشرانِ «اثر مرکب» کاری غیر از رونویسی از ترجمههای دیگران و تغییر مختصر جملههای کتاب انجام ندادهاند.
ناشران برای بازارگرمی، به سلیقه و ابتکار خود عنوانهای فرعی مختلفی را به کتاب افزودهاند: «گنجینهای از ایدهها و نظریات ارزشمند برای رسیدن به موفقیتی فراتر از امکان»؛ «چطور با اقدامات کوچک، ثروت، سلامتی و موفقیت خلق کنید»؛ «کتابی عالی برای ایجاد انقلابی شگفتانگیز در کار و زندگی»؛ در هر مرحله از زندگیتان با برداشتن یک قدم ساده، موفقیتتان را چند برابر کنید»؛ «مهم نیست چه چیزی یاد میگیرید، چه روش، سبک و راهکاری دارید...»؛ «درآمد شما، زندگی شما، موفقیتهای شما» و ...
از میان ۱۷۱ ناشر «اثر مرکب»، ۹۵ ناشر تهرانی هستند و بقیه به اقصا نقاط کشور تعلق دارند: تبریز، مشهد، اصفهان، آمل، بابل، زاهدان، ارومیه، قزوین، کاشان، بجنورد، گرگان، ساری، کوهدشت، کلاچای، شهریار، رودهن و... اما حضور ۴۶ ناشر از شهر مقدس قم تعجبآور است. اینهمه اشتیاق ناشران قمی به کتاب «اثر مرکب» خود به تنهایی میتواند موضوع یک پژوهش باشد.
نکته جالب دیگر، چاپ همزمان ترجمه واحدی از کتاب از سوی دو و حتی سه ناشر در یک شهر است. این کار -که بوی خوبی از آن به مشام نمیرسد- برای آگاهان حرفه نشر معنای روشنی دارد.
مطابق اطلاعات کتابشناسی ملّی، «اثر مرکب» را ۱۷۱ ناشرِ اغلب گمنام از ۱۵۴ مترجم مختلف منتشر کردهاند! این جدای از کتابسازیهای گوناگونی است که به صورت متنهای چکیده یا خلاصهشده به نامهای مختلف منتشر شده است.
روزنامه فرهخیتگان در مهرماه سال ۱۳۹۷ گزارشی تحت عنوان «اوضاع آشفته ترجمه کتاب» منتشر کرد و در این گزارش به بحث تعدد ترجمههای متفاوت از یک اثر و تیراژ پایین آنها اشاره کرده بود. جدول این گزارش نشان از اوضاع آشفته در ترجمه کتابها دارد، امّا در طول این سالها هنوز چارهای برای این معضل از سوی معاونت فرهنگی وزارت ارشاد اندیشیده نشده است.
در سه سال اخیر نیز گزارشهای متعددی در این زمینه منتشر شده است: