![چند نکته از موضع پزشکیان درباره اساتید دانشگاه و ۱۴۰۱](https://farhikhtegandaily.com/images/news/194641/thumbs/194641.jpg?v=1725088358)
فرهیختگان: صحبتهای روز پنجشنبه رئیسجمهور در مراسم تودیع و معارفه وزیر جدید علوم، برای بازگرداندن دانشجوها و اساتیدی که از دانشگاه اخراج شده بودند یا قرارداد آنها لغو شده بود، نشان میداد دانشگاه اولین نقطه هدف رئیسجمهور برای ترمیم شکافهایی است که در یکی دو سال اخیر در دانشگاه ایجاد شده است اما همزمانی صحبتهای رئیسجمهور با برکناری یکی از اساتید دانشگاه این ابهام را ایجاد کرد که تلاش برای ترمیم شکاف اجتماعی یا تحقق وفاق ملی یکسویه خواهد بود یا در دام سیاسیکاریها خواهد افتاد؟
عدم تعریف درست و دقیق از وفاق و گفتمان اصلی دولت، منجر به این شده که فشارهای سیاسی روی دولت افزایش پیدا کند. وقتی دولت وفاق را مساوی با این موضوع قرار میدهد، میبایست همه گروهها و طیفها را راضی نگه داشت و خواستههای آنها را محقق کرد. حال اگر هرکدام از دوطرف این برداشت را داشته باشد که آنچه مورد انتظارش بوده، محقق نشده، طبیعی است که اولین موضوعی که در انتقادات خود مطرح میکند، خدشه وارد کردن به مساله وفاق است.
در این نگاه، اصلاحطلبان رادیکال توقعاتی از دولت دارند که برخی از آنها یا در حوزه اختیارات دولت نیست یا اساسا در چهارچوب نظام حکمرانی قابل تحقق نیست اما آنها تحقق این انتظارات را مساوی با تحقق شعار وفاق ملی تعریف میکنند. در میان اصولگرایان نیز بازداشت برخی از چهرههای عدالتخواه و اساتید دانشگاه منجر شده تا دولت را به سیاسیکاری محکوم کنند و به شعار وفاق ملی نیز خدشه وارد کنند.
این جدال تا زمانی که دولت نتواند تعریف دقیق و درستی از وفاق ملی ارائه بدهد و آن را جا بیندازد در فضای سیاسی کشور باقی خواهد ماند.
وفاق برای گروهی خاص؟
در فضای سیاسی کشور این نگاه وجود دارد که دولت برای ترمیم شکافهای اجتماعی جامعه به سراغ چهرههایی رفته که در جریان ناآرامیهای 1401، اظهاراتی را مطرح کردند و حالا برای همراه کردن آنها با نظام حکمرانی کشور، در بخشهای مختلف تلاش میکنند که دانشگاه یکی از بخشهای آن است. علاوهبراین نیز خبرهایی از تلاش برای رفع حصر چهرههایی که در جریان اتفاقات 88 نقش داشتند، همچنین آشتیدادن آنها با نظام حکمرانی مطرح شده است.
اگرچه در مواردی میتوان بخشی از این تلاشها را مثبت ارزیابی کرد که در راستای کم کردن شکافهای اجتماعی صورت میگیرد اما در نقطه مقابل وقتی خبرهایی از بازداشت چهرههای عدالتخواه و برکناری اساتیدی که به جریان اصولگرایی نزدیکند در رسانهها منتشر میشود، تصوری که ایجاد میشود این است که دولت تحقق وفاق را تنها برای طیفی از جامعه مورد توجه قرار داده و عملا بخشی از بدنه جامعه را نادیده گرفته و حتی در مواردی برخوردی سیاسیگونه با آنها داشته است. رویکردی که در بعضی موارد از جانب تندروهای جریان اصولگرایی صورت میگرفت و انتقادات زیادی از جانب اصلاحطلبان به همراه داشت. در این تصویر، طبیعی است که اساسا مفهوم وفاق معنای واقعی خود را از دست میدهد.
وفاق ملی باید مردمی باشد
به نظر میرسد دولت تحقق وفاق را تنها در سطح سیاستمداران و در فضای سیاسی کشور، تعریف کرده و آن را محدود به این دانسته که همه گروهها و سلایق سیاسی را در راستای مدیریت کشور دخیل کند. اگرچه بروز برخی اتفاقات و رویدادها منجر شده که تا حدی به این شعار خدشه وارد شود اما محل اشکال اصلی محدود کردن وفاق به فضای سیاسی کشور و حضور گرایشهای مختلف سیاسی در صحنه است.
این موضوع اگرچه میتواند بخش زیادی از شعار وفاق را به دوش بکشد اما نباید تنها به این مرحله محدود بماند. دولت میبایست به این موضوع توجه کند که شعار وفاق زمانی بهطور کامل تحقق پیدا میکند که فرصت حضور و فعالیت برای همه اقشار جامعه محقق شود. درواقع تمرکز اصلی دولت میبایست بر تحقق وفاق در میان مردم باشد.
گزارش کامل زهرا طیبی، خبرنگار گروه نقد روز را در روزنامه فرهیختگان بخوانید.