![همایشهایی که هیچ کمکی به مسأله حجاب نمیکنند](https://farhikhtegandaily.com/images/news/193387/thumbs/193387.jpg?v=1722159526)
فرهیختگان: لابهلای اخبار گمانهزنی درباره کابینه دولت چهاردهم در آستانه تنفیذ رئیسجمهور و در آستانه برگزاری المپیک در پاریس و درحالیکه رسانههای فلسطینی و حامیان غزه تلاش میکنند میدان المپیک را به کارزاری برای یادآوری جنایات صهیونیستها تبدیل کنند، روز پنجشنبه جمعیتی در حمایت از حجاب در ورزشگاه آزادی جمع شدند که البته تصاویر آن در میان اخبار و رویدادهای مهم کشور و جهان چندان مورد توجه قرار نگرفت.
حجاب و مساله پوشش بیش از اینکه یک قانون باشد، ابعاد فرهنگی وسیعی دارد. سوار شدن روی این موضوع و تلاش برای کشاندن جامعه به یک دوقطبی در مساله حجاب، کارویژه رسانههای فارسیزبان در سالهای اخیر بود که نقطه اوج آن در ماجرای ناآرامی پاییز 1401 خود را نشان داد.
نکته مهم این است که در تمام این مدت فقدان یک کار فرهنگی عمیق و موثر در موضوع حجاب در فضای جامعه احساس میشد و برخورد قهری و قانونی با این موضوع بیش از ابعاد فرهنگی آن خود را نشان میداد. این برخورد قهری همچنان به رویه فرهنگی ماجرای حجاب میچربد، با این حال در چندسال اخیر برگزاری تجمعها و اجتماعات به بهانه حمایت از حجاب و ترویج آن در مناسبتهای مختلف برگزار شده است.
برگزاری این اجتماع در روزهای ابتدایی مرداد ماه و آنهم درحالیکه حتی ادارات به خاطر گرما به حالت نیمهتعطیل درآمده و بالارفتن دمای هوا به حد نگرانکنندهای رسیده که حتی بازیهای فوتبال هم لغو شدند، ایده برگزاری این اجتماع در فضای آزاد ورزشگاه، با چه منظوری صورت گرفته است؟ بهتر بود با در نظر گرفتن شرایط، اجتماع در فضای سرپوشیده با تهویه مناسبت برگزار میشد که خطری متوجه افراد حاضر در تجمع نباشد.
بهجز کارکرد رسانهای آن هم صرفا در مقطعی، آیا اثر مثبت یا منفی در فضای جامعه به همراه داشته است؟ جدای از اینکه اساسا میشود نام این اقدامات را کار فرهنگی گذاشت یا صرفا رسانهای، اما برگزاری این تجمعات با هر محوریتی که صورت گیرد میبایست اثرگذار باشد و بازخوردی در جامعه به همراه داشته باشد، در غیر این صورت اصلا برگزاری یا عدم برگزاری آن موضوعیت چندانی نخواهد داشت.
به نظر میرسد بیتوجهی به عوامل و مولفههای اولیه لازم برای برگزاری یک اجتماع، باعث شد تجمع در ورزشگاه آزادی بازخورد چندان مثبتی حتی در بدنه ایدئولوژیک نداشته باشد و انتقاداتی را متوجه برگزارکنندگان این اجتماع کند.
نمیشد خالی بودن بخشهایی از ورزشگاه را از دید دوربینها پنهان کرد. امری که میتواند باعث شود این اجتماع به ضدخودش تبدیل شود و فضایی را در اختیار رسانههای فارسیزبان قرار دهد که با تکیه بر جمعیت حاضر در ورزشگاه این تصویر را به کل جامعه تعمیم دهند و همچنان روی اقلیتنمایی بدنه ایدئولوژیک جامعه تاکید کنند.
محدود ماندن اقدام فرهنگی و تعریف آن صرفا در حد برگزاری یک تجمع نمیتواند اثر تاثیرگذاری داشته باشد. تجمعات در مناسبتها و در موضوعاتی میتواند اثرگذار باشد و حتی احساس مثبتی را به جامعه منتقل کند اما در بلندمدت تنها تکیه به برگزاری تجمع و اکتفا به آن، موضوعیت خود را از دست میدهد و بیشتر از آنکه کارکرد فرهنگی داشته باشد، اثر رسانهای مقطعی دارد. براین اساس نکته مهم این است که اگر قرار است برای کنش موثر در مقوله حجاب فکری شود، بهتر است تصمیمگیریها صرفا به برگزاری تجمعات محدود نماند.
متن کامل گزارش زهرا طیبی، خبرنگار گروه نقد روز را در روزنامه فرهیختگان بخوانید.