وقتی مورد حمله قرار می‌گیریم که ضعیف باشیم

به گزارش «فرهیختگان آنلاین»، سیدمجید تفرشی خامنه،کارشناس مسائل حقوقی و بین‌المللی به «فرهیختگان» گفت: گزینه جنگ و اینکه همه گزینه‌ها روی میز است، گزاره جدیدی نیست. این چیزی است که از روز اول انقلاب ایالات متحده آمریکا همواره به آن اشاره داشته و البته تنها برای ایران نیز نبوده است، بلکه واشنگتن از آن برای دیگر کشورها هم به‌عنوان زبان تهدید استفاده کرده و می‌کند.

آنچه در حال حاضر مهم به نظر می‌رسد این است که برخی بعد از برجام تاکید داشتند برجام سایه جنگ را منتفی کرد. گذشته از آنکه رهبر انقلاب نظر خود را در این‌باره به‌طور روشن اعلام کردند، باید اذعان داشت که واقع امر این است؛ اصلی‌ترین عاملی که باعث می‌شود جنگی علیه یک کشور صورت نگیرد، میزان توان دفاعی آن کشور است. به بیان دقیق‌تر قدرت و توان دفاعی باعث می‌شود کشورهای مختلف به‌ویژه کشورهای حمله‌کننده و در اینجا آمریکا یا اسرائیل به این جمع‌بندی برسند با توجه به اینکه نمی‌دانند چه پاسخی از کشور هدف دریافت خواهند کرد، نسبت به گزینه حمله تجدیدنظر ‌کنند. 

در قضیه برجام اراده جمهوری اسلامی ایران بر آن بود که بازرسی‌ها باعث دور شدن از Ambiguity policy یا سیاست ابهام نشود. چیزی که برای عراق در زمان آقای هانس بلیکس اتفاق افتاد این بود که بعد از بازرسی‌های فراوان درنهایت اعلام کردند این کشور سلاح کشتار جمعی ندارد و این بهانه‌ای بود تا تمام زیرساخت‌های دفاعی عراق را مورد توجه قرار دهند و بعد از آن هم حمله صورت گرفت.  بر پایه این تجربه همان‌طور که رهبر انقلاب و اعضای تیم مذاکره‌کننده بیان کردند، برنامه موشکی به هیچ روی مورد مذاکره قرار نخواهد گرفت و با هیچ‌گونه بازرسی‌ای از سایت‌های موشکی موافقت به عمل نخواهد آمد. به بیان دقیق‌تر جمهوری اسلامی ایران با این موضع تلاش کرد سیاست ابهام را حفظ کند.  شرایط شکل‌گرفته پیرامون برجام اینک به ظرفیتی مبدل شده که اسرائیلی‌ها تلاش دارند از آن برای ایران‌هراسی استفاده کنند. بر این اساس لازم به تاکید است که در چنین شرایطی گزینه جنگ به‌طور مستقیم به توان دفاعی ما بستگی دارد و مولفه‌های دیگر، اساسا در حاشیه این موضوع تعریف می‌شوند. 

درباره این گزاره که عدم اجرای برجام معیوب به جنگ منتهی می‌شود نیز باید در نظر داشت که کاستی‌ها و عیوب برجام قرار است به چه میزان باشد؟ برجامی که قرار باشد از آن تنها یک اسم و یک سیستم بازرسی فراگیر برای ایران باقی بماند، اساسا فاقد موضوعیت بوده و جمهوری اسلامی ایران به توافقی قائل است که در کنار بازرسی‌ها، حقوق هسته‌ای‌اش نیز دیده شود.  دوران بزن و در رو به پایان رسیده و این چیزی است که از سوی رهبر انقلاب در رأس هرم حاکمیت نیز اعلام شده. اظهارات رئیس‌جمهور ایالات متحده مبنی‌برآنکه بعد از خروج آمریکا از برجام ایران به کشوری متفاوت تبدیل شده و مواضع رهبرانش تفاوت کرده نیز تغییری در صورت مساله ایجاد نمی‌کند. کمااینکه مقام معظم رهبری تصریح کردند خبری از توافق مجدد نخواهد بود و آقای ترامپ نیز هیچ غلطی نمی‌تواند بکند.

   اروپا می‌تواند با مکانیسم‌هایی عواقب رفتار ایالات متحده را به سران این کشور نشان دهد. برجام قدم اول است. قدم بعد می‌تواند یکجانبه‌نگری در ناتو باشد. مساله روسیه و کریمه نیز می‌توانند موضوعاتی دیگر در این راستا باشند. اگر جامعه بین‌الملل جلوی این رفتار آمریکا را نگیرد، آنها درصدد خواهند بود تا برای جامعه جهانی تعیین‌تکلیف کنند؛ موضوعی که عوارض بسیار بدی را به همراه خواهد داشت. آمریکا هرچند کشوری مهم در عرصه بین‌المللی محسوب می‌شود، ولی تمام جهان نیست. آمریکا کشوری بزرگ است، اما جامعه بین‌الملل از آن بسیار بزرگ‌تر است.