بررسی سیاست تسلیحاتی جدید ترامپپروتکل جدید درواقع خط بطلانی بر قانون سال ۲۰۱۵ دولت باراک اوباما بود که برای فروش برخی تسلیحات نظامی ساخت آمریکا محدودیتهایی وضع کرده بود؛ قانونی که بهواسطه آن نام هواپیماهای بدون سرنشین کشنده را در میان اقلامی قرار میدهد که بهراحتی میتوانند به سایر کشورها صادر شوند.
۵۰ درصد کـشـتار بـیشــتر
با توجه به اطلاعات حقوقی وزارت خارجه آمریکا، سیاست جدید صادرات هواپیماهای بدون سرنشین جایگزین مجموعه سیاستهای قبلی در این رابطه میشود که در اوایل سال 2015 توسط دولت اوباما تعیین شده بود. اما دولت ترامپ اهداف اصلی خود را از وضع قوانین جدید خنثی کردن سیاست دولت قبلی آمریکا که دسترسی متحدان آمریکا به فناوریهای پهپاد را کاهش داده بود، افزایش فرصتهای تجاری برای شرکتهای آمریکایی و حفظ جایگاه نظامی این کشور در عرصه رقابتهای تسلیحاتی اعلام کرده است. با اینکه هنوز جزئیات بیشتری در رابطه با نحوه عملکرد این قانون منتشر نشده است اما پیتر نااررو، رئیس دفتر بازرگانی ملی کاخ سفید، پنجشنبه در این رابطه گفت: «این ابتکار صنعت آمریکایی را با فرصتهای گستردهای مواجه خواهد کرد و این مزیتی برای دولت ترامپ خواهد بود. فروش تسلیحات آمریکایی، استخدام آمریکاییها و رشد اقتصادی را در پی خواهد داشت و اطمینان داشته باشید که دولت سیاستهای تشویقی ویژهای را برای شرکتهای دولتی و خصوصی فعال در این زمینه اعمال خواهد کرد.»
تینا کیدانوف، معاون وزیر امور خارجه در امور سیاسی و نظامی نیز در این باره گفت: «ما باید این قانون را اجرایی کنیم همانطور که هدف دولت از وضع این قانون حمایت استراتژیک از شرکتهای آمریکایی است.»
کارنامه آمریکا در کاربرد پهپادهای نظامی
در حالی که تلفات غیرنظامیان به واسطه کاربرد هواپیماهای بدون سرنشین آمریکا در عراق و سوریه 50 درصد افزایش داشته است با این حال، در فاصله سالهای 2016 تا 2017 تلفات غیرنظامیان این پرندههای مرگبار افزایش 250 درصدی نشان میدهد. کارنامه سیاه و خونبار ایالات متحده در ساخت و کاربرد این رباتهای بدون سرنشین سازمانهایی مثل عفو بینالملل، دیدهبان حقوق بشر و مرکز حقوق انسانی مستقر در آمریکا و بسیاری دیگر از سازمانها و نهادهای غیردولتی را واداشت تا از دولت ترامپ در این رابطه توضیح بخواهند. در واقع آنها نگران تغییرات گزارش شده در قوانین ایالات متحده و عدم شفافیت موجود در روند تصمیمگیری در این رابطه هستند.
در بیانیه مشترکی که سازمانهای فوق منتشر کردهاند، آمده است: «ما عمیقا نگران این مساله هستیم که سیاستهای جدید گزارششده منجر به افزایش چشمگیر کشتار غیرنظامیان در حملات علیه مردم یمن و سومالی و افزایش قتلعام و تلفات غیرنظامیان در سراسر جهان شود.» ترامپ قانون مجوز دفاع ملی را در ماه دسامبر سال جاری امضا کرد و به این ترتیب تا 12 ماه مارس باید هرگونه تغییرات در این رابطه را برای بررسی و تصویب به کنگره بفرستد.
جزئیاتی از قتلعام رباتهای پرنده آمریکایی
طبق گفته سازمان روزنامهنگاری تحقیقاتی، هواپیماهای بدون سرنشین آمریکایی که در کشور سومالی به شدت فعال هستند، در سال 2017 بیش از 200 غیرنظامی را کشتهاند. در عین حال به گزارش «شینهوا»، پهپادهای آمریکایی در یمن نیز بیکار نبودهاند، طی آخرین حملات هواپیماهای بدون سرنشین آمریکا در یمن، که سهشنبه گذشته در استان «هادرروت» رخ داد چهار نفر کشته شدند. یمن در دوره ریاستجمهوری ترامپ به مرکز کاربرد هواپیماهای بدون سرنشین آمریکا تبدیل شده است؛ البته این روند در دوران تصدی پست ریاستجمهوری توسط اوباما نیز اعمال میشد اما در دوره فعلی با شدت بیشتری ادامه یافته است، در حالی که جان برنان، مدیر سابق سازمان مرکزی اطلاعات و جاسوسی آمریکا، در ماه ژوئن سال 2011 مدعی شده بود که «بیش از یک سال است که در پاکستان یک مرگومیر غیرقانونی بهواسطه کاربرد پهپادها وجود نداشته است.»
به گفته جنیفر گیبسون، سرپرست سازمان غیردولتی «متوقفکردن برنامه ترور» فقط در سال گذشته، حملات هواپیماهای بدون سرنشین آمریکایی در یمن سه برابر سالهای اخیر بوده و این در حالی است که تنها در دو مورد از این حملات 12 کودک به قتل رسیدهاند. شیوه عملکرد ماشین کشتار جدید آمریکایی بهگونهای است که حتی تلاشهای مستمر گروههای مراقبتی در کسب آمار و ارقام تلفات کاربرد این پهپادها اغلب بینتیجه مانده است.
عدم محدودیت در فروش ماشین کشتار مدرن
گمانهزنیها در رابطه با جزئیات قانون تسلیحاتی جدید دولت آمریکا در حالی ادامه دارد که برخی منابع نزدیک به کاخسفید از تمایل ترامپ به فروش گسترده این تسلیحات خبر میدهند؛ چنانکه برخی گفتهاند ترامپ از کنگره درخواست کرده مجوز فروش تسلیحات را حتی به کشورهایی که متحد آمریکا هم محسوب نمیشوند، صادر کند. ایده اولیه ترامپ از فروش مدلهای هواپیماهای بدون سرنشین این بود که فقط برای نظارت و هدفگیری از آنها استفاده شود، اما بعدها مشخص شد لازم است آنها به سلاحهای کشنده مختلف نیز مسلح شوند.
خریداران بالقوه رباتهای مرگبار
آن طور که مشخص است در حال حاضر لیستی از خریداران بالقوه تعریف شده که شامل اعضای ناتو و برخی کشورها از جمله عربستان سعودی، ژاپن و کرهجنوبی میشود. در این رابطه دولت آمریکا همچنین به دنبال جذب سرمایهگذارانی از مناطقی مانند هند، سنگاپور و استرالیا هستند که برای آمریکا استراتژیک محسوب میشوند. در حالی که مجوز فروش هواپیماهای بدون سرنشین آمریکایی تاکنون فقط به انگلیس و ایتالیا صادر شده است یک منبع ناشناس به خبرگزاری «رویترز» گفته است که ما برای به دست آوردن یک فناوری برای فروش این تسلیحات در سراسر جهان تلاش میکنیم؛ این برای آمریکا به منزله تناقض بود که متحدان ما تسلیحات مورد نیازشان را از رقبای ما خریداری کنند؛ این رویکرد نهفقط فناوری نظامی ما را تضعیف میکند، بلکه ما را از نظر قدرت تجاری و صنعتی در برابر رقیبانمان آسیبپذیر میکند. در حال حاضر قوانین آمریکا فروش محدود پهپادهای تهاجمی در سطح بینالمللی را توسط دو شرکت «تکسترون» و «کراتوس» پوشش میدهد و با توجه به اخبار منتشر شده، این شرکتها در حال افزایش تولید محصولات خود هستند.
اما طبق قوانین جدید، پای برندهای مختلفی از جمله بویینگ، لاکهید مارتین و بسیاری دیگر که در حوزه هوافضا و ساخت سلاح فعالیت میکنند به میان میآید. طبق قوانین جدید پهپادهای کوچک زرهپوشی که برای صدور به سرتاسر جهان ساخته خواهند شد باید ارزانتر از نمونههای بدون سرنشین بزرگتر باشند که حدود 17 میلیون دلار قیمتگذاری شدهاند. با اینکه گفته میشود قدرت تخریب این پرنده جدید کمتر از نمونههای شکارچی بزرگتر خواهد بود، قدرت شلیک و نوع تسلیحات به کار رفته در آنها بسیار قویتر و مدرنتر از نمونههای قبلی خواهد بود، به طوری که این پرنده میتواند وسایل نقلیه، سازههای کوچک و موقعیتهای مسلح چون مراکز پدافندی را از بین ببرد. درواقع همانطور که برخی مقامات دولتی ایالات متحده اظهار داشتهاند این قوانین با وعدههای انتخاباتی ترامپ مطابقت دارد؛ جایی که او تضمین کرده بود صنعت دفاعی را تقویت کند و پول بیشتری برای دفاع از شرکای خارجی در راستای دفاع از آنها بگیرد.
کسب درآمد مهمتر از جان انسانها
کسب درآمد برای رئیسجمهور آمریکا در حالی قرار است به قیمت ریخته شدن خون انسانهای بیگناه تمام شود که افزایش فروش این هواپیماهای بدون سرنشین کوچک و فروش آنها به دولتهای حامی تروریسم و افراطی فاجعهبار خواهد بود. به گفته جف آبرامسون، عضو ارشد انجمن کنترل تسلیحات این تسلیحات مرگبار نباید در اختیار برخی کشورها قرار بگیرد تا از آن علیه همسایگان و حتی مردم خودشان استفاده شود. تجربه سیاه کاربرد این هواپیماهای بدون سرنشین توسط آمریکا خود گویای فاجعهبار بودن این تصمیم است. قانون جدید در صورت موافقت کنگره بسیاری از هنجارهای بینالمللی و توافقنامههای تسلیحات را نقض خواهد کرد؛ توافقنامههایی که در سال 1987 بین آمریکا و 34 کشور دیگر در زمینه کنترل صادرات تسلیحاتی منعقد شده است.
* نویسنده : سیداحمد موسوی روزنامهنگار
مطالب پیشنهادی







