دعوت کیمجونگاون از دونالد ترامپ برای مذاکره«چانگ ای یون»، مشاور امنیت ملی کره جنوبی، در حالی خبر از پذیرش پیشنهاد رهبر کره شمالی از سوی ترامپ رئیسجمهور آمریکا داد که جنگ کره هنوز بهطور رسمی پایان نیافته و سایه یک جنگ جدید و ویرانگر دهههاست روی شبه جزیره کره سنگینی میکند.
دیوانه چو دیوانه ببیند خوشش آید؟
ماجرا از کجا شروع شد؟
شورای امنیت سازمان ملل متحد در سال 2017 در واکنش به آزمایشهای موشکی کره شمالی تحریمهای تازهای را علیه این کشور تصویب کرد. قطعنامه جدید، واردات نفت خام به کره شمالی و درآمد این کشور از محل صادرات نیروی کار را بهشدت کاهش میداد. به گفته برخی تحلیلگران، افزایش فشار آمریکا به چین مبنیبر اقدام شدیدتر علیه پیونگ یانگ و تشدید تحریمهای کره شمالی در شورای امنیت سازمان ملل در ابراز تمایل رهبر کرهشمالی برای مذاکره بیتاثیر نبوده است. اما همهچیز از ابراز علاقه رهبر کره شمالی به مشارکت کشورش در بازیهای المپیک زمستانی و هیات عالیرتبه از جمله خواهرش در مراسم افتتاحیه این بازیها و دعوت متقابل او از رهبران کره جنوبی برای حضور در خاک همسایه شمالی آغاز شد. فرستاده کره جنوبی که اوایل هفته گذشته دو روز را در پیونگیانگ سپری کرد، حامل پیامی از سوی کیم رهبر کرهشمالی برای ترامپ بود که از آمادگی او برای مذاکره درباره برنامه هستهای با ترامپ خبر میداد. این پیام برای ترامپ که ماههای قبل را به تمسخر و توهین به رهبر کره شمالی- که او را «مرد کوچک موشکی» خطاب میکرد- شوکهکننده بود.
معامله بزرگ
سوالی که در این بین مطرح میشود این است که آیا کیم و ترامپ برای چیزی کمتر از دستیابی به یک «معامله بزرگ» دیدار خواهند کرد؟ کره شمالی مدعی است که «کیم جونگ اون» با هدف مذاکرات پایدار و ایجاد یک روند جدی و رسیدن به یک نقطه مشترک تصمیم به نوشتن نامه و درخواست ملاقات رودررو گرفته است. اما در مورد دولت ترامپ وضعیت کاملا متفاوت است. سوالات جدی در مورد آمادگی آمریکا برای وارد شدن به مذاکرات جدی با کره شمالی وجود دارد. در حالی که سالهاست کارشناسان آمریکایی کره شمالی را ترک کردهاند و سفارت آمریکا در کره شمالی نیز به کار خود پایان داده، به نظر میرسد «رکس تیلرسون» که در سفر دورهای آفریقا به سر میبرد از این مذاکرات و رد و بدل شدن نامه بین طرفین بیخبر است. تیلرسون در حالی پنجشنبه در جمع خبرنگاران چشمانداز مذاکرات جدی با کره شمالی را دور از ذهن و دور از دسترس دانست که ترامپ- که تصور میکند هنر معامله تخصص اوست- پرواز انفرادی برای مذاکرات رودررو را آغاز کرده است. اما معاملات ترامپ در امور املاک و مستغلات چندینبار او را به ورطه ورشکستگی کشانده و در حال حاضر با پیامدهای شکست در توافق هستهای با ایران و نحوه واکنش مناسب در قبال آن دست به گریبان است.
کره شمالی آزمون نهایی معاملهگری ترامپ
برای ترامپ که مدعی است در مذاکره کاربلد است، مذاکرات با «کیم جونگ اون» میتواند آخرین آزمون حقیقتسنجی او باشد. اما رئیسجمهور آمریکا روحیات خاص خودش را دارد، او نشان داده که از رویارویی با مشکلات واهمهای ندارد و اهل نشستن در حاشیه و کمک گرفتن از دیگران نیست؛ روحیهای که همواره او را در مواجهه با مسائل پیشرو در موضع ضعف و تنهایی قرار داده است. ترامپ که پیش از این و در مسائل داخلی چون برنامه تامین اجتماعی، قرارداد تجاری نفتا و در زمینه سیاست خارجی، حل مناقشه فلسطین و اسرائیل و بحث هستهای ایران شکست خورده است، مذاکره با رهبر کره شمالی میتواند آخرین برگ باقیماندهاش برای ادامه حضور در بازی باشد. ترامپ در حالی به درخواست رهبر کرهشمالی پاسخ مثبت داده که تاکنون هیچ رئیسجمهوری در آمریکا با رهبران کره شمالی دیدار مستقیم نداشته است و این میتواند امتیازی تاریخی برای او محسوب شود؛ دیداری که طبق گفته کاخ سفید قرار است دو ماه دیگر برگزار شود و زمان کوتاهی برای آمادگی و زمینهسازی چنین اجلاس مهمی وجود دارد. «رابرت کلی»، متخصص کره شمالی در دانشگاه ملی کره جنوبی، در رابطه با این دیدار قریبالوقوع مینویسد با اینکه همیشه جای امیدواری وجود دارد، ترامپ بهطور خطرناکی سادهلوحانه فکر میکند که میتواند به یکباره در میان دریایی پر از درگیریها و دههها تخاصم شیرجه بزند و بهتنهایی معمای آن را حل کند.
چشمانداز مذاکرات پیشرو
با این حال، چشماندازی که از مذاکرات رو در رو میتوان انتظار داشت این است که نشان میدهد حداقل فرصتی هرچند کوتاه برای توافق وجود دارد و مهم نیست که این فرصت تا چه اندازه کوتاه باشد، با این حال مذاکره مستقیم آمریکا با کره شمالی بسیار بهتر از گزینههای دیگر است؛ گزینههایی چون بروز یک جنگ فاجعهبار که میتواند به قیمت از دست رفتن جان میلیونها انسان تمام شود و شبه جزیره کره را به ویرانهای تبدیل کند. برخلاف تصور برخی تحلیلگران که نامه رهبر کره شمالی به ترامپ و درخواست ملاقات رودررو را نتیجه موفقیتآمیز استراتژی ترامپ در اعمال فشار حداکثری به کره شمالی میدانند، این دقیقا همان چیزی است که برای چندین دهه کرهشمالی خواستار آن بوده است. درواقع مذاکرات با ایالات متحده برای اثبات خود به جهانیان بهعنوان یک قدرت فوقالعاده تمام آن چیزی است که رهبران کره شمالی سالهاست در پی آن هستند. کره شمالی در حالی خواستار حضور رئیسجمهور ایالات متحده در کره شمالی شده است که این نهفقط به منزله شکست کره شمالی زیر بار فشارها و تحریمها نیست، بلکه یک اولویت سیاست خارجی بزرگ برای آنها محسوب میشود؛ سیاستی که نشان میدهد کره شمالی کشوری مهم است بنابراین باید متوجه شویم چه تصوری از توافق دارند و چه نوع معاملهای میتواند رضایت دوطرف را در رسیدن به یک چارچوب مشترک فراهم آورد. با اینکه مشاوران کاخ سفید، مذاکره ترامپ و کیم را فرصتی استثنایی برای نشان دادن مهارتهای مذاکرهای که بشود برای مدت طولانی به آن احترام گذاشت، قلمداد میکنند، نگاهی به پیشینه مذاکرات بین دو کشور بعد از جنگ دو کره و دیوار بلند بیاعتمادیای که بین این دو وجود دارد و درنهایت عدم پایبندی آمریکا به توافق هستهای با ایران همه و همه موجب میشود نتوان امیدی به حصول توافق و رسیدن به یک ضمانت اجرایی بلندمدت بین طرفین داشت.
* نویسنده : سیداحمد موسوی روزنامهنگار
مطالب پیشنهادی
