پژوهشگر برتر و فارغالتحصیل دانشگاه آزاد اسلامی:متاسفانه زمینه لازم و کافی برای مقوله مهم کارآفرینی وجود ندارد، به عنوان مثال شاید شرایط کارآفرینی در رشته شیلات اینگونه باید باشد که فارغالتحصیلان علاقهمند به تاسیس استخرهای پرورش ماهی با کمی تلاش و پشتکار به هدف موردنظر برسند اما متاسفانه این مساله هم برای کلیه فارغالتحصیلان کاربرد نخواهد داشت و البته موانع زیادی هم وجود دارد.
فعالان اکوتوریسم در سایر کشورها منابع درآمدی خوبی را جذب میکنند
عاتکه مرادی متولد ١٣٦٣ است. وی مقطع کارشناسی را در رشته مهندسی منابع طبیعی- شیلات در دانشگاه آزاد اسلامی واحد قائمشهر سپری کرده و در سال ١٣٨٥ فارغالتحصیل شده است. مرادی پس از تغییر گرایش تحصیلی در سال ٨٦ مقطع کارشناسیارشد را در رشته علوم محیط زیست گرایش زیستگاهها و تنوع زیستی در واحد علوم و تحقیقات تهران ادامه میدهد و در سال ١٣٨٨ آن مقطع را به پایان میرساند. از همان سال تدریس در دانشگاه آزاد اسلامی واحد قائمشهر را آغاز میکند و سپس در سال ١٣٩٠ در مقطع دکتری تخصصی محیطزیست واحد علوم و تحقیقات تهران پذیرفته میشود و در سال ١٣٩٤ نیز فارغالتحصیل میشود.
زمینه فعالیتی شما چیست؟
بیشتر فعالیت من در محیط دانشگاه و تدریس و انجام فعالیت پژوهشی و ترجمه کتابی درخصوص اکوتوریسم است. با توجه به موضوعی که برای رسالهام کار کرده بودم و به پیشنهاد برخی استادان گروه محیطزیست واحد علوم و تحقیقات، اقدام به تشکیل پرونده برای فراخوان جذب هیاتعلمی در رشته محیطزیست گرایش اکوتوریسم کردم که با توجه به توقف روند جذب هیاتعلمی در واحد علوم و تحقیقات در چند ماه اخیر، همچنان منتظر دعوت به مصاحبه هستم و امیدوارم بتوانم در واحد علوم و تحقیقات این بار بهعنوان مدرس دانشگاه حضور یابم. درحال حاضر به دنبال اخذ پذیرش از دانشگاههای خارج از کشور برای دوره پست داک یا همان پسادکتری هستم.
درخصوص کتاب و مقالاتی که داشتهاید، توضیح دهید.
در سال ٨٩ با توجه به تدریس واحد درسی بهداشت و محیطزیست تصمیم به تالیف کتابی با همین نام گرفتم تا یک مجموعه کمحجم اما مناسب گذراندن این واحد درسی برای دانشجویان فراهم شود. در مورد مقالات هم کنفرانسهایی که مربوط به رشتهام بود را رصد میکردم و بیشتر برای کسب تجربه پژوهشی و آشنایی با خروجی پژوهش استادان و دانشجویان همرشتهام راغب به شرکت در این کنفرانسها بودم و تاکنون ١٦ مقالهام بهعنوان سخنرانی و پوستر پذیرفته شده است. دو مقاله ISI قبل از ورود به مقطع دکتری و سه مقاله ISI در دوره دکتری و فارغالتحصیلی به چاپ رساندم.
چه شد تصمیم به تغییر گرایش گرفتید؟
اولین مقالهام را از پایاننامه کارشناسیام استخراج و در یک کنفرانس ملی شرکت کردم که پس از آن با توجه به علاقهام به گرایش محیطزیست و دروس مشترکی که با رشته شیلات داشت، تصمیم به تغییر رشته گرفتم و مقاطع ارشد و دکتری را در رشته محیطزیست ادامه دادم. طی سالهای تحصیل همواره به دنبال فعالیتهای فرهنگی و پژوهشی بودم.
در مقطع کارشناسیارشد به عضویت باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان واحد علوم و تحقیقات تهران درآمدم و در کارگاههای علمی و پژوهشی آن حضور مستمر داشتم.
وضعیت کار برای کسانی که در رشته محیطزیست تحصیل کردهاند را چگونه ارزیابی میکنید؟
درحقیقت باید بگویم همانطور که حتما همه واقف هستند، زمینه کار نهفقط برای فارغالتحصیلان رشته محیطزیست بلکه برای تمام رشتهها در شرایط مطلوبی قرار ندارد، مگر در موارد خاص عده معدودی توانستهاند در شغلی مرتبط با رشته تحصیلیشان مشغول به کار شوند. البته رشته محیطزیست رشتهای جامع و با گرایشهای متعدد و گستره فعالیتی بسیاری است تا جایی که میتوان گفت هر نهادی نیازمند بهکارگیری فارغالتحصیلان این رشته است ولی متاسفانه اهمیتی که باید به این موضوع داده نمیشود و بیشتر فارغالتحصیلان این رشته یا در کارهای غیرمرتبط مشغول به کار شدهاند یا به ندرت توانستند واحد نهادهای اجرایی شوند. با توجه به اینکه از ابتدا علاقه شخصیام از ادامه تحصیل در این رشته فقط تدریس در دانشگاه و پژوهش بوده به شخصه از شرایط جذب هیاتعلمی در این رشته رضایت ندارم و همچنان در تلاشم تا به یاری خدا شاید بتوانم به هدفم برسم.
فارغالتحصیلان محیطزیست، شیلات و بهطور کلی رشتههای مرتبط چگونه میتوانند کارآفرین باشند؟ در حال حاضر بازار فعالیتهای کارآفرینی را برای ورود جوانان علاقهمند چطور ارزیابی میکنید؟
در زمینه کارآفرینی باید عرض کنم متاسفانه زمینه لازم و کافی برای این مقوله مهم وجود ندارد، به عنوان مثال شاید شرایط کارآفرینی در رشته شیلات اینگونه باید باشد که فارغالتحصیلان علاقهمند به تاسیس استخرهای پرورش ماهی با کمی تلاش و پشتکار به هدف موردنظر برسند اما متاسفانه این مساله هم برای کلیه فارغالتحصیلان کاربرد نخواهد داشت و البته موانع زیادی هم وجود دارد.
درخصوص کارآفرینی در رشته محیطزیست هم درکشور ما متاسفانه در مقایسه با سایر کشورها که این رشته را بهعنوان یک رشته بسیار مهم و کاربردی به حساب میآورند با وجود این تعداد فارغالتحصیل هیچ برنامه مدونی برای حوزه کارآفرینی وجود ندارد و عزیزانی هم که موفق به کارآفرینی شدند از حمایت کافی برخوردار نیستند. بهعنوان مثال بنده در زمینه اکوتوریسم برای رسالهام کار کردم و شاید بتوان گفت چند سال با این مقوله دارم زندگی میکنم اما زمینه فعالیتی خاصی در این گرایش حداقل برای من بهوجود نیامده است. در حالی که اکوتوریسم در اقتصاد کشورها سهم بسزایی دارد و منابع درآمدی خوبی را فعالان این رشته در سایر کشورها جذب میکنند.
تحصیلات آکادمیک در حوزه کارآفرینی چقدر نقشآفرین است؟
تحصیلات آکادمیک در حوزه کارآفرینی تاثیرات مثبت و بسزایی دارد. بهنظرم این مساله هم نسبی است و کسانی هستند که بدون تحصیلات آکادمیک اقدام به کارآفرینی کردند و بعد از موفقیت در آن به دنبال کسب دانش کافی در آن رشته رفتند تا دانش و تجربه را در کنار هم به کار بگیرند. البته شاید شرایط برای دانشجویان کاملا بالعکس هست و پس از کسب دانش کافی به دنبال کار مدنظر خود میروند که این به یک روند طبیعی در کشور ما تبدیل شده است.
با توجه به اینکه این پیشرفت در کسبوکار، نیازمند تحقیق و کار علمی بیشتری است آیا در این زمینه با دانشجویان و دانشگاهیان نیز همکاری دارید؟
بله تعدادی انجمن علمی و NGOهای محیط زیستی و گردشگری هستند که بهطور مجازی و از راه دور اگر لازم بود به آنها مشاوره میدهم.
عامل اصلی پیشرفتتان در این رشته چه بود؟
واقعیت این است که از نظر خودم پیشرفتی که مدنظرم بوده و از خودم توقع داشتم را تاکنون کسب نکردم و همواره به دنبال هدفم در این رشته یعنی رسیدن به هیاتعلمی در دانشگاه هستم. اما تا همین مرحله هم فقط و فقط لطف و عنایت خداوند متعال بوده و انرژی انجام این فعالیتها و روشنشدن مسیر را با کمک خدا کسب کردم و البته حمایت خانواده و استادان و سماجت و پشتکار خودم هم بیتاثیر نبوده است.
با توجه به راهی که تاکنون طی کردهاید، چه توصیهای برای دانشجویان و فارغالتحصیلان جویای کار دارید؟
شاید در جایگاهی نباشم که بخواهم توصیه خاصی داشته باشم چون استادان زیادی هستند که حتما توصیهها و نصیحتهای کاربردیتری خواهند داشت اما وظیفه خودم میدانم به همه دانشجویان عزیز پیشنهاد کنم از این روزهای جوانی و دانشجویی نهایت بهره را ببرند که غیرقابل برگشت است و هرآنچه در این دوران بیاموزند و تجربه کسب کنند اهمیتش بسیار زیاد است و همواره به دنبال پژوهش و تحقیق در رشته تحصیلیشان باشند و هرگز در راهی که قدم گذاشتند، ناامید نشوند و البته توصیه اصلیام این است که همواره خدا را در نظر داشته باشند و توکل به خداوند کنند و از او بخواهند مسیر برایشان روشن شود و علمشان با روزی فراوان حلال باشد. امیدوارم همه فارغالتحصیلان این فرصت را پیدا کنند که در زمینه تحصیلی و علایقشان مشغول به کار شوند و از موانع و مشکلات نترسند و با جسارت و اعتمادبهنفس به سمت هدفشان حرکت کنند.
مطالب پیشنهادی
