نگاهی به سند راهبردی امنیت ملی آمریکاترامپ تمایلات شخصیاش را که از زمان انتخابات در قالب شعارهایش مطرح میکرد برای یک دوره چهار ساله مطرح کرده است. انعکاس دغدغههای ترامپ درخصوص فعالیت موشکی ایران و قدرتگیری چین و روسیه هم در این سند نشان داده شده و همچنین در سخنرانی ترامپ انعکاس پیدا کرده است.
تبلور خواستههای انتخاباتی ترامپ
به گزارش «فرهیختگان آنلاین»، اولین سند راهبرد امنیت ملی آمریکا در دولت دونالد ترامپ دوشنبه رونمایی شد. بعد از آن هم رئیسجمهور آمریکا پیرامون آن سخنرانی کرد. بر اساس این سند ترامپ کشور ایران را دشمن شماره یک خود تلقی کرده که در توافق هستهای با کشورهای 1+5 جلوی فعالیت آن گرفته نشده است. این موضوع هم به سبب غفلت رئیسجمهور پیشین آمریکا صورت گرفته است. از سوی دیگر ترامپ با وجودی که رابطه خوبی با روسیه دارد و حجم مبادلات تجاری کشورش با چین هم بالاست خشم خود را نسبت به این دو کشور ابراز داشته است. برخی تحلیلها حکایت دارد که رئیسجمهور آمریکا، این دو کشور را نهتنها یک «رقیب»، بلکه دشمن خود قلمداد کرده است.
مسکو در تقابل با رویکرد 4 سال بعد آمریکا
فرانتس کلینتسویچ، رئیس کمیته دفاعی شورای روسیه یکی از مقامات روسی است که نسبت به سخنرانی اخیر ترامپ بعد از ابلاغ سند راهبرد امنیت ملی آمریکا واکنش نشان داده و اینطور گفته که مسکو آماده است به رویکرد سختتر و تهاجمیتر از قبل واشنگتن پاسخ دهد.
از سوی دیگر مسکو سند راهبرد امنیت ملی آمریکا را رویکردی امپریالیستی تلقی کرده است. کلینتسویچ در اینباره میگوید: «استراتژی جدید آمریکا تفاوتهایی با قبل دارد، اما ماهیت آن همان قبلی است و آنها میخواهند صلح را از طریق قدرت؛ و امنیت ملی داخلیشان را به شیوه سلطه مطلق تامین کنند.»
آمریکا به دنبال جهان تکقطبی
وزارت خارجه روسیه نیز در بیانیهای تاکید کرده است که راهبرد امنیت ملی آمریکا رویکرد تقابلی دارد و هدف آن همکاری سازنده نیست. مسکو شراکت بر اساس احترام متقابل با واشنگتن را میپذیرد و برای آن آمادگی دارد. در حالی که آنها با طرح اتهامهای ضد روسی مبنیبر برهم زدن نظم بینالمللی توسط مسکو به دنبال تکقطبی کردن جهان هستند. خبرگزاری «شینهوا»ی چین هم در همان ساعتهای اولیه منتشر شدن سند راهبرد امنیت ملی آمریکا، مواضع منتقدانه دولت خود را به محتوای این سند نشان داد. چینیها بر این باورند که ترامپ نمیخواهد قدرت این کشور را در دنیا ببیند یا آن را تحمل کند. در حالی که آمریکا نمیتواند چین را مهار کند.
منطق جنگ سرد در سند
در دنیای رسانهها نیز رونمایی از سند راهبرد امنیت ملی آمریکا واکنشهای متفاوتی را برانگیخته است، روزنامه «الاخبار» در تحلیل خود پیرامون این سند مینویسد که بازگشت به منطق جنگ سرد در لابهلای این سند دیده میشود و آمریکا درصدد است با نفوذ و قدرت خود در راه کسب منفعت شخصی این کشور چین و روسیه را به چالش بکشد. از سویی آمریکا امنیت ملیاش را مساوی امنیت جهان دیده است.
نادیده گرفتن تغییرات اقلیمی
روزنامه «گاردین» هم تفاوتی میان رویکرد اوباما و ترامپ در تدوین سند راهبرد امنیت ملی آمریکا را برجسته کرد و اینطور نوشت: «در حالی که باراک اوباما رئیسجمهور پیشین آمریکا در سند راهبرد امنیت ملی آمریکا در سال 2015 موضوع تغییرات اقلیمی را مورد توجه قرار داده بود، در سند اخیر به این موضوع توجهی نشده است.»
روزنامه «گاردین» در سرمقاله خود مینویسد: «رویکرد ترامپ در سند راهبرد امنیت ملی این کشور با رئیسجمهور پیشین تفاوت دارد و آمریکای ترامپ درصدد است توان خود را در رقابت اقتصادی گسترش دهد.» این روزنامه میافزاید سند راهبرد امنیت ملی آمریکا در مدت 11 ماه و به کمک موسسات فعال در سیاست خارجی، اقتصادی و موسسات امنیتی نگاشته شد. حذف موضوع تغییرات اقلیمی از آن نشان از ناسازگاری با دیدگاههای پیشین جیمز ماتیس وزیر دفاع این کشور است. گفته میشود محتمل است ترامپ در آینده با افرادی چون ماتیس و رکس تیلرسون وزیر خارجه آمریکا بر سر موضوع پیمان اقلیمی پاریس که ترامپ قبلتر از آن خارج شد، مشاجره کند.
غلبه اقتصادی سند
از دوشنبه که سند راهبرد امنیت ملی آمریکا منتشر شده است، بسیاری از کارشناسان درصدد برآمدند محتوای این سند را از جنبههای مختلف تحلیل کنند. تحلیل کمی این سند بر اساس کلمات نشان میدهد در این سند 45 بار واژه تجارت، 14 بار واژه غیرمنصفانه، 25 بار واژه اقتصاد، 23 بار واژه چین، 17 بار واژه روسیه، واژههای عراق و سوریه در مجموع 13 بار و واژه تروریست 53 بار آمده است.
ترسهای ترامپ
نگاهی به این سند نشان میدهد ترامپ تمایلات شخصیاش را که از زمان انتخابات در قالب شعارهایش مطرح میکرد برای یک دوره چهار ساله مطرح کرده است. انعکاس دغدغههای ترامپ درخصوص فعالیت موشکی ایران و قدرتگیری چین و روسیه هم در این سند نشان داده شده و همچنین در سخنرانی ترامپ انعکاس پیدا کرده است. برخی تحلیلگران طی این دو روز عنوان کردند که ترامپ میخواهد با تقویت قدرت آمریکا، دشمنان خود را تضعیف کند و در این مسیر صلح را هم نادیده میگیرد. پاول میلر از کارشناسان موسسه تحقیقاتی رند بر این باور است که ترامپ حتی روند صلح دموکراتیک را نیز نادیده گرفته است. بر همین اساس هم میتوان گفت که رئیسجمهور آمریکا با رویکردی تهاجمی نسبت به دورههای پیشین در عرصههای بینالمللی حضور پیداکرده است و در این مسیر حاضر است اقدامهای یکجانبهای انجام دهد. البته این موضوع در قبال ایران شدیدتر است، هرچند ترامپ برای مقابله با ایران حاضر است به جای اقدامهای یکجانبه سراغ کشورهای دیگر منطقه هم برود تا اهرم فشار علیه ایران را تقویت کند. دونالد ترامپ با رویکردی که در قبال ایران پیش گرفته است، به دنبال این است که توجهها در منطقه غرب آسیا از موضوعاتی چون مناقشه فلسطین برداشته شود. به جای آن ایران در چشم جهانیان بهعنوان یک تهدید بزرگ قلمداد شود که لزوم برخورد با آن هر روز ضروریتر حس شود.
* نویسنده : محمد فیروزی روزنامهنگار
مطالب پیشنهادی
.gif?v=0)
