ایرانیان به آمریکا اعتماد ندارند

ازجمله خبرنگارانی که در این نشست حضور داشتند می‌توان به فرید ذکریا اشاره کرد که از ظریف پرسید یک سال پس از توافق برجام آمریکا ادعا دارد که ایران طبق توافق عمل کرده است اما دولت ایران بر این باور است که آمریکا طبق توافق رفتار نکرده و به‌عبارتی بدعهدی کرده است، واقعیت چیست؟ وزیر امور خارجه کشورمان نیز در پاسخ گفت: «واقعیت این است که آن توافق شماری از عناصر را شامل می‌شد. اول آنکه توافقی بود درباره موضوع اتمی. فکر می‌کنم ما عاقلانه تصمیم گرفتیم؛ چراکه تاریخ ایران و آمریکا بسیار پیچیده است و اگر به این مقوله می‌پرداختیم این موضوع هرگز پایان نمی‌یافت، در نتیجه تصمیم گرفتیم فقط موضوع را به توافق اتمی محدود کنیم. این اشتباهی است که برخی افراد اینجا در آمریکا به آن مرتکب می‌‌شوند. آنان گمان می‌کردند این توافق باید همه اختلافات بین ایران و آمریکا را حل می‌کرد.»

رئیس دستگاه دیپلماسی همچنین در مورد مذاکره درباره موضوعات مختلف با آمریکا توضیح داد: «ما هرگز در انجام معاملات تجاری با شرکت‌های آمریکایی مشکلی نداشتیم. این کنگره آمریکاست که شرکت‌های آمریکایی را از معامله با ایران منع کرده است و ما می‌دانیم که این برای ما بسیار غیرممکن است که به کنگره برویم و بخواهیم قوانین خود را تغییر دهند.» ظریف در پاسخ به سوال دیگر فرید ذکریا مبنی‌بر اینکه در نتیجه مطالبی که خوانده‌ام و با افرادی که صحبت کرده‌ام این توافق به‌خصوص چندان هم در ایران محبوبیت ندارد و شما و حسن روحانی هم پس از توافق از محبوبیت کمتری برخوردار شدید، زیرا این احساس بود که بلافاصله بعد از این توافق می‌توانید وضعیت را تغییر داده و زندگی مردم را بهتر کنید، گفت: «فکر می‌کنم اکثریت مردم ایران از این توافق حمایت می‌کنند و این امر هم با نظرسنجی‌هایی که صورت گرفته مشخص شده است ولی هر آنچه باید توسط قانونگذاران آمریکایی مورد توجه قرار گیرد این است که اکثر ایرانیان امروز به آمریکا نسبت به زمان قبل از توافق اطمینان ندارند، قبل از اینکه این توافق را داشته باشیم بسیاری از ایرانیان بر این باور بودند که این توافق می‌تواند اختلافات با آمریکا را حل کند و موثر خواهد بود ولی هم‌اکنون اکثریت ایرانیان مخالف این امر می‌پندارند و همین امر باید علامت بسیار قاطعی را ارسال کند.»
 

روحانی از نیویورک برگشت، اما محمدجواد ظریف وزیر امور خارجه کشورمان همچنان در آمریکا با مقام‌ها و همتایان خود در دیگر کشورها دیدار می‌کند و ضمن این دیدارها در اندیشکده شورای روابط خارجی آمریکا حاضر شد و به سوالات خبرنگاران پاسخ داد. این نشست با حضور فرید ذکریا روزنامه‌نگار آمریکایی برگزار شد و ظریف به برخی سوالات مطرح‌شده در مورد مسائل گوناگون، از جمله آینده اجرای برجام، بحران‌های منطقه و مسائل دیگر پاسخ داد.

 بدعهدی‌های آمریکا
ذکریا در مورد تعهد ایران و آمریکا گفت که طرف آمریکایی همواره اعلام کرده که ایران به برجام متعهد است، اما ایران چنین نظری در مورد آمریکا ندارد و این کشور را به بدعهدی متهم می‌کند. واقعیت ماجرا چیست؟ ظریف در این رابطه گفت که موضوع توافق ایران و 1+5 تنها در مورد برنامه هسته‌ای بود، چراکه روابط ایران و آمریکا در طول تاریخ پیچیدگی‌های فراوانی دارد و در صورت پرداختن به همه این موارد هیچ‌گاه توافقی صورت نمی‌گرفت. ظریف در مورد تعهدات ایران گفت: «آن کاری که ایران موظف به انجام آن است و می‌تواند توسط آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تایید شود که چندین بار هم توسط آژانس تایید شده است.» وزیر امور خارجه ایران در ادامه به نقش آمریکا پرداخت و گفت که تعهدات آمریکا تا جایی که به امضای توافق‌ها از سوی رئیس‌جمهوری و وزیر امور خارجه مرتبط بود صورت گرفت، اما درباره سعی در اجرای این توافق کار زیادی صورت نگرفته است، زیرا نیاز به تلاش‌های زیادی است که جهان بتواند رفتار خود را تغییر داده و با ایران معاملات تجاری داشته باشد. در دورانی که ایران تحت تحریم‌های شدید قرار داشت بانک‌های اروپایی برای کار با ایران جریمه می‌شدند. ظریف در پاسخ به بدعهدی‌های آمریکا گفت که این کشور زمینه‌های لازم برای همکاری این بانک‌ها با ایران را مهیا نکرده است.

  محبوبیت‌ ایران و آمریکا
ذکریا در بخشی از این نشست در مورد محبوبیت روحانی و ظریف پس از برجام در افکار عمومی ایران سوالی پرسید و ظریف در این رابطه گفت که به گواه نظرسنجی‌ها و تلاش‌های صورت گرفته محبوبیت دولت یازدهم افزایش پیدا کرده است. ظریف در ادامه افزود: «اکثر ایرانیان امروز نسبت به زمان قبل از توافق به آمریکا اطمینان بیشتری ندارند. قبل از اینکه این توافق را داشته باشیم بسیاری از ایرانیان بر این باور بودند که این توافق می‌تواند اختلافات با آمریکا را حل کند و موثر خواهد بود، ولی هم‌اکنون اکثریت ایرانیان مخالف این امر می‌پندارند و همین امر باید علامت بسیار قاطعی را ارسال کند.»
ظریف همچنین در مورد مذاکره در مورد موضوعات مختلف با آمریکا توضیح داد: «ما هرگز در انجام معاملات تجاری با شرکت‌های آمریکایی مشکلی نداشتیم. این کنگره آمریکاست که شرکت‌های آمریکایی را از معامله با ایران منع کرده و ما می‌دانیم که این برای ما بسیار غیرممکن است که به کنگره برویم و بخواهیم قوانین خود را تغییر دهند.» رئیس دستگاه دیپلماسی ایران در ادامه گفت ما همچنان بر این باوریم که آمریکا نباید مانع تعامل ایران با بقیه کشورهای جهان شود. این همان چیزی است که ایرانیان می‌ببینند و به آنان این حق را می‌دهد که اطمینان کم و کمتری به آمریکا داشته باشند.

 بحران، سوریه و عربستان
موضوع مهم دیگری که در این نشست در مورد آن صحبت شد، موضوع بحران‌های منطقه و در صدر آن بحران سوریه بود. ظریف در پاسخ به سوالی در مورد آینده آتش‌بس سوریه گفت که برای برقرار ماندن این آتش‌بس امیدوار است و دعا می‌کند که همچنان برقرار بماند. وزیر امور خارجه ایران در این رابطه نیز گفت: «بیش از 70 گروه رسما در سوریه می‌جنگند و هیچ‌یک از آنان دیدگاه واضحی درباره آینده سوریه ندارد. همه چیز بر یک موضوع معطوف شد وآن در مورد این است که اسد بماند یا برود، اسد برای یک سال بماند بعد برود و به همین ترتیب در نتیجه همه درباره یک فرد است.» ظریف همچنین در ادامه افزود: «مشکل در سوریه این است که بسیاری از بازیگران فکر می‌کنند راه‌حل نظامی وجود دارد و بسیاری از بازیگران همچنان بر این باورند که می‌توانند با این گروه‌های متفاوت افراطی به‌منظور کسب منافع استراتژیک کنار بیایند.» وزیر امور خارجه کشورمان همچنین در ادامه افزود: «من در مقاله منتشرشده در نیویورک تایمز تاکید کردم که عربستان باید بخشی از راه‌حل باشد و من فکر می‌کنم منطقه ما نمی‌تواند راه‌حلی بر مبنای حذف کردن داشته باشد و این درست مخالف فلسفه عربستان است که می‌خواهد ایران را از مسائل در منطقه حذف کند. من آنقدر هوشیارم که بدانم هیچ توافقی در منطقه ما نمی‌تواند بر مبنای حذف طرفی صورت گیرد. من فکر می‌‌کنم و امیدوارم عربستان شریک بسیار مهمی در این منطقه دارد.»

 خلیج فارس
و درگیری‌های ایران و‌ آمریکا
فرید ذکریا در بخش دیگری از این نشست به گفته اخیر دونالد ترامپ اشاره کرد که اعلام کرده بود در صورتی که رئیس‌جمهور آمریکا شود دستور شلیک به قایق‌های ایرانی را صادر می‌کند. ظریف در پی این اشاره گفت که دریانوردان ایرانی در چند کیلومتری ساحل کشور خود مستقر هستند، در حالی که ناوهای آمریکایی هزاران کیلومتر با کشورشان فاصله دارند. ظریف در ادامه گفت: «آنها ناراحت می‌شوند وقتی که قایق‌های ما به آنان می‌گویند وارد آب‌های سرزمینی ما نشوید. ما روابط زیادی با آمریکا نداریم، در حدود 40 سال است که با آمریکا مشکل داریم. آنها درباره خلیج مکزیک صحبت نمی‌کنند این خلیج فارس است و در آن‌جاست که به آنها هشدار داده شده است. با ارتش خودمان چک کردم و گفتند هیچ قایق ایرانی‌ای به صد متری هیچ ناو آمریکایی‌ای نزدیک نشده است. مردم ناراحت می‌شوند چون فکر می‌کنند امور از کنترل خارج شده است.»

 ابهامات آمریکایی درباره ایران
در بخشی از نشست خبری که در اندیشکده شورای روابط خارجی آمریکا برگزار شد وزیر امور خارجه ایران به توضیح برخی ابهامات در مورد فضای داخلی ایران پرداخت. ظریف در قسمتی از این توضیحات گفت: «برای مثال شمایلی از من روی تاکسی‌ها یا بیل‌بردها نصب شده که می‌گوید مرگ بر آمریکا، من هرگز چنین چیزی در عمرم نگفته‌ام. من بر این باورم که چیزهای بسیاری از تعامل دو جامعه باید حاصل شود، ولی باید نوعی از اطمینان‌سازی ایجاد شود تا مردم در ایران بتوانند واکنش مثبتی داشته باشند و مردم در آمریکا نیز واکنش مثبتی داشته باشند. ما زندانیان ادراک و فرضیات خودمان هستیم و پس از اینکه این ادراک را پس از 40 ساخته‌ایم به مشکلی تبدیل شده است.» ظریف همچنین برای توضیح این مساله که در ایران دستگاه اجرایی هیچ کنترلی بر دستگاه قضایی ندارد، مثل دادگاه آمریکایی در مورد جریمه 11 میلیارد دلاری ایران در پی حملات تروریستی 11 سپتامبر را مطرح کرد و گفت که در این حادثه حتی یک ایرانی هم نقش نداشت، اما دولت آمریکا اعلام کرد که این تصمیم در اختیار دولت نبود.  در آخر نیز ظریف افزود: «بگذارید با صدای بلند بگویم بخش اجرایی ایران هیچ کنترلی بر دستگاه قضایی ندارد. فهم این امر باید برای آمریکایی‌ها آسان باشد و هست. آیا وزیر خارجه، کری، می‌تواند تصمیمات دستگاه قضایی را توجیه کند؟ این امر قابل قبول است در دموکراسی، در جایی که تفکیک قدرت وجود دارد.»

نویسنده : محسن حسینی