یادداشتی بر نمایشگاه آثار حسین والامنش در گالری پروژه آرانآثار حسین والامنش همواره در گفتوگو میان گذشته و حال، سرزمین مادری و سرزمینی که در آن زندگی میکند، تخیل و واقعیت، سرنوشت محتوم و آینده مبهم و گذشته و حال است. او از اشیای پیشپاافتادهای مانند سنگ، چوب، خاک، طناب و... اثری هنری میسازد که همانقدر که ایرانی هستند میتوانند جهانی باشند.
آوانگارد اما در میانه سنت
آثار حسین والامنش هنرمند ایرانی مقیم استرالیا از این دست آثار است. او متولد 1327 تهران است که از سال 1352 ساکن استرالیاست. او اولین نمایشگاه انفرادیاش را در زادگاهش با عنوان از کجا آمدهام؟ که مروری بر چند دهه فعالیت این هنرمند در این حوزه است در گالری پروژه آران به نمایش گذاشته است. آثار والامنش ریشه در خاطرات و سرزمین مادری و در تقابل با سرزمینی که در آن پذیرفته شده است و تاثیرات کارهای بومیان استرالیا دارد که او را به کار با مواد آلی و طبیعی سوق داده است.
او در این باره میَگوید: «همواره برای من، محل زیست و اینکه از کجا آمدهام ودر کجا زندگی میکنم، مهم بوده و بر کارهایم تاثیر گذاشته است.» آثار والامنش را میتوان به چند بخش تقسیم کرد که برخی از آنها در نمایشگاه حاضر به نمایش درآمدهاند. آثار اولیهاش نقاشیهایی بانقوش کم برجسته است که با استفاده از خاک، کاه، شن و... خلق شدهاند. مانند اثر کان، حیوان، جان، جانانه مجموعهای از چهار بوم مربع که در کنار هم قرار گرفتهاند و هنرمند با برخوردی خلاقانه در هر کدام از بومها و با بهرهگیری از اشعار مولانا در پایین هر یک از بومها ما را به سوی مفهومی فلسفی از انسان و زیستش هدایت میکند. بخش دیگر، آثاری هستند که در آنها شاهد حضور فیگور انسانی هستیم، مانند اثر کتاب باز؛ کتاب صحافی بازشدهای به شکل سر انسان که روبان قرمزی وسط آن قرار گرفته است یا اثر وقتی از خواب بیدارشوم؛ پارچهای آویزان از دیوار که در انتهای آن سر انسانی بدون جزئیات بیرون آمده و کوزه آب سفالی که کنار اثر روی زمین قرار گرفته است.
بخش دیگری از آثار او با استفاده از شاخه، برگ و گلبرگ درختان خلق شده مانند آثار مجموعه معماری آسمان که آنها را با برگ نیلوفر روی کاغذ خلق کرده و در آنها از نقوش منظم هندسی سنتی و اسلیمی ایرانی استفاده کرده است. یا اثر آنگونه که به یادش دارم؛ موهای بافته شده و آویزان که از برگ درخت نخل ساخته شده؛ اثری که به یاد مادرش خلق کرده یا آثاری که با ساقه و شاخه درختان به نوشتن کلمه و جملههای فارسی و انگلیسی پرداخته که برخی دیجیتال هستند مانند اثر مست مست که نوشتهای با شاخههای درخت انگور است و به صورت دیجیتال روی کاغذ آبرنگ چاپ شده است. در بخش دیگر آثار او که با خط نوشته خلق شدهاند، نوشته حروف و کلمات فارسی و انگلیسی در کارهایش وجود دارد. مانند اثر هستی و مستی که این دو کلمه در دایرهای بزرگ و بر بومی مربع شکل تکرار شده است. یا اثر از کجا آمدهام؟ نقشه جهان که خشکیهای آن با خط فارسی شعر معروف از کجا آمدهام، آمدنم بهر چه بود / به کجا میروم آخر ننمایی وطنم را نشان میدهند. بخش دیگری از آثار والامنش، تلفیقی از نوشته و چیدمان است که در نزدیکی با طبیعت وعناصر طبیعی مانند چوب، خاک، آتش و... که ریشه در هنرهای پارسی دارد، خلق شدهاند. نازیلا نوعبشر در بخشی از استیت منتی که برای نمایشگاه او نوشته است، میگوید: «فضایی سبک بال در هنر ایشان جریان دارد و همزمان خرد و اندیشه در بخش تصاویر و کلمات ملموس است. درگیری و تعهد ایشان به طبیعت و جهان به سادگی مشهود است و انسانیتی را نمایان میکند که برای مخاطبان به غایت جذاب است.»
آثار حسین والامنش همواره در گفتوگو میان گذشته و حال، سرزمین مادری و سرزمینی که در آن زندگی میکند، تخیل و واقعیت، سرنوشت محتوم و آینده مبهم و گذشته و حال است. او از اشیای پیشپاافتادهای مانند سنگ، چوب، خاک، طناب و... اثری هنری میسازد که همانقدر که ایرانی هستند میتوانند جهانی باشند. سادگی آثار او در عین عمیق بودن مفاهیمش به هر مخاطبی این امکان را میدهد که در گفتوگوی درونی خویش و خاطراتش جهانی نو را آغاز و تجربه کند؛ آثاری که در عین آوانگارد بودنشان ریشه در فرهنگ، هنر، فلسفه وعرفان ایرانی دارند.
* نویسنده : سیدمرتضی افراشی نقاش و منتقد هنری
مطالب پیشنهادی
.gif?v=0)
