جنگ سوریه در خوان آخر

به گزارش «فرهیختگان آنلاین»، روند تحولات سوریه به‌قدری سرعت گرفته است که اگر به‌طور لحظه‌ای آن را پیگیری نکنید ممکن است سرنخ تحولات از دست‌تان خارج شود. تحولاتی که به گفته شبکه «راشا تودی»، آزادسازی البوکمال علت سرعت گرفتن آن شده و بسیاری از کشورها سعی دارند هرچه سریع‌تر جبهه خود را مشخص کنند تا در ارتباط‌گیری با سوریه در انتهای صف قرار نگیرند.

  حمایت‌های دیپلماتیک از اسد

چهارشنبه یکم آذر نشست سه‌جانبه روسای جمهور روسیه، ایران و ترکیه در قصر زمستانه ریاست‌جمهوری روسیه در شهر سوچی برگزار شد. سه کشور به‌منظور بررسی مناطق آتش‌بس در سوریه و متمرکز کردن تلاش‌ها برای نابودی داعش و گروه‌های تروریستی وابسته به القاعده دور میز مذاکره نشستند. دقیقا یک روز پیش از این نشست، دیدار ناگهانی بشار اسد رئیس‌جمهور سوریه با ولادیمیر پوتین در سوچی، همه را غافلگیر کرد و حتی برخی  روزنامه‌های ترکیه‌ای از احتمال دیدار بشار اسد و رجب طیب اردوغان در این نشست خبر دادند. به هر حال رجب طیب اردوغان پس از این نشست در گفت‌وگو با روزنامه «حریت» ترکیه، در جواب به این سوال که آیا ممکن است میان شما و بشار اسد تماسی برقرار شود، گفت: «نباید «نه» گفت، هیچ موضوعی در دنیای سیاست غیرممکن نیست و دروازه‌های دیپلماسی همواره باز است. این تغییر موضع شدید از مردی که در اوایل تحولات سوریه گفته بود تا چند ماه آینده در مسجد اموی دمشق نماز جماعت برگزار می‌کنیم، بیشتر یک معجزه است تا چرخش مواضع. ترکیه همواره به دنبال منافع اقتصادی خود در تغییرات منطقه است. روزی به تصور اینکه می‌تواند خاک سوریه را برای خود کند از تروریست‌ها و گروه‌های مسلح مخالف دولت حمایت کرد و امروز که شاهد پایان جنگ در سوریه به نفع دولت است، نمی‌خواهد از سفره پر برکت بازسازی سوریه که به تخمین برخی‌ها قرار است تا 30 سال به طول بینجامد، بی‌نصیب باشد.»

  تغییر نگاه اجباری عربستان

از سوی دیگر نشست گروه‌های سیاسی مخالف سوریه در عربستان که به‌منظور تشکیل ائتلافی واحد برای شرکت در مذاکرات طرف‌های سوری در آستانه برگزار شد، شاهد تغییرات مهمی بود که برخی آن را نشانه شکست عربستان در موضوع سوریه تفسیر کرده‌اند. در این نشست، مهم‌ترین عضو مخالفان یعنی «ریاض حجاب»، نخست‌وزیر فراری دولت سوریه که به‌عنوان نخست‌وزیر«دولت‌درسایه» سوریه، توسط مخالفان برگزیده شده بود، برکنار شد. عربستان عنوان کرد برکناری چنین افراد افراطی که تنها به مخالفت پرداخته و نمی‌خواهند حل مشترکی به دست بیاید، کار را برای مذاکرات آستانه، هموار خواهد کرد. همچنین دو گروه بزرگ منتقدان دولت سوریه با نام های «گروه مسکو» و «گروه قاهره» که تنها خواستار انجام اصلاحات در دولت سوریه هستند (نه برکناری بشار است)، از نشست عربستان در اعتراض به مواضع وزیر خارجه ریاض، خارج شدند و عربستان مجبور شد برای ایجاد ائتلاف واحد، برخی از مطالبات خود را که قرار بود توسط مخالفان در مذاکرات آستانه مطرح شود، از لیست حذف کند تا به توافق برسند.

  نشانه‌های پایان جنگ سوریه

اختلافات میان کشورهای متحد علیه سوریه نیز یکی دیگر از نشانه‌های پایان جنگ این کشور است. قطر که به گفته وزیر خارجه سابق این کشور روزگاری از سوی عربستان مسئول شده بود تا از تروریست‌ها حمایت و سوریه را وارد آشوب کند، امروز خود او طعمه عربستان شده و با بدترین محاصره‌های اقتصادی و سیاسی از سوی کشورهای عربستان، مصر، بحرین و مصر مواجه شده است. کشورهای تحریم‌کننده عربستان موسوم به «کشورهای چهارگانه» سه‌شنبه 30 آبان در بیانیه‌ای، اتحادیه علمای اسلام در قطر را که یوسف القرضاوی از علمای دانشگاه الازهر مصر، ریاست آن را برعهده دارد در لیست گروه‌های تروریستی قرار دادند. اهمیت این موضوع در این است که همین اتحادیه که امروز در لیست گروه‌های تروریستی قرار گرفته، روزی بانک فتواهای تکفیری عربستان علیه سوریه و مردم آن بود، از جمله فتواهای این اتحادیه می‌توان به اعلام جهاد در سوریه اشاره کرد که در این فتوا، دولت سوریه دشمن مسلمانان شناخته شد و بر هر مسلمانی در هرجای عالم اعلام شد تا برای انجام «جهاد» به سوریه بیاید.

همین فتوا علت اصلی سرازیر شدن 800 هزار تروریست خارجی به خاک سوریه از طریق ترکیه و اردن شد. همچنین فتوای «جهاد نکاح» از دیگر اقدامات این اتحادیه است که باعث شد جهان شاهد بی‌سابقه‌ترین برده‌داری جنسی توسط گروه‌های تروریستی در قرن 21 در سوریه باشد. حال که تاریخ انقضای این اتحادیه برای کشورهایی مانند عربستان تمام شده و اختلافات میان ریاض و قطر بالا گرفته است، در لیست گروه‌های تروریستی قرار می‌گیرد تا در آینده هرگونه ارتباط میان این اتحادیه و عربستان نفی شود.
 
  تغییر رویکرد در سوریه

آنچه مهم است تحولات سوریه از مرحله براندازی به مرحله سرکوب گروه‌های شورشی کوچک تغییر کرده و این موضوع تنها به دلیل استقامت مردم سوریه و حمایت از دولت و ارتش این کشور است. حمایت بین‌المللی از سوریه نیز مانند حمایت ایران و روسیه، تنها به دلیل همین استقامت بود.