معاون آموزشی و تحصیلات تکمیلی دانشگاه آزاد اسلامی در گفتوگو با «فرهیختگان»:معاون آموزشی و تحصیلات تکمیلی دانشگاه آزاد اسلامی میگوید: «پایاننامهها باید جنبه کاربردی خود را بهطور کامل داشته و در مسیر حل مشکلات کشور باشند. در عین حال اگر دانشجویانی بهصورت استثنا مشکلات خاصی دارند که امکان انجام پایاننامه را ندارند، میتوانند درخواست خود را به کمیسیون مواد خاص دانشگاه ارائه داده تا در این کمیسیون موضوع بررسی شود.»
پایاننامهها باید در مسیر حل مشکلات کشور باشند
به گزارش «فرهیختگان آنلاین»، کاربردینبودن پایاننامههای دانشگاهی موضوعی است که این روزها به اصلیترین دغدغه نظام آموزشی کشور تبدیل شده است؛ دغدغهای که شاید با به وجود آمدن حلقههایی بین دانشگاه و صنعت بتوان به رفع آن و حتی تجاریسازی پایاننامهها امیدوار بود. به اذعان کارشناسان آموزش عالی کشور، یکی از علل اصلی عدم بهکارگیری پایاننامههای دانشگاهی در جامعه، متناسب نبودن این پایاننامهها با مشکلات کشور است. بر همین اساس لازم است سیاستهایی به وجود بیاید تا در دانشگاه نسل چهارم تجاریشدن پایاننامهها را انتظار داشته باشیم. مسئولان دانشگاه آزاد اسلامی نیز همواره بر کاربردیکردن پایاننامهها تاکید کردهاند.
فرهاد رهبر، رئیس این دانشگاه معتقد است پایاننامههای یک استاد و گروه آموزشی تصویر روشنی از حل یک مشکل جامعه و صنعت را ارائه نمیدهد پس باید برای آن راهحلی ارائه کرد؛ موضوعی که علیرضا رهایی، معاون آموزشی و تحصیلات تکمیلی دانشگاه آزاد اسلامی در گفتوگو با «فرهیختگان» به آن اشاره کرده و میگوید: «مشکل عمده این است که گروههای آموزشی ما به صورت اساسی یک برنامه تحقیقاتی مشخص برای خود ندارند تا متناسب با تخصص خود بتوانند برنامه جامعی را تعریف کرده و تلاش کنند در قالب یک برنامه جامع تحقیقاتی، پایاننامه یا رساله خود را تعریف و مطرح کنند که برای هر دانشجویی یک سهمی باشد.»
او ادامه میدهد: «به عبارتی دیگر، دانشجویان باید بتوانند درنهایت بعد از اینکه پایاننامهها انجام شد نتایج آنها را بههم چسبانده و تبدیل به یک راهحل جامع کنند که در حال حاضر این اتفاق نمیافتد.»
معاون آموزشی و تحصیلات تکمیلی دانشگاه آزاد اسلامی درباره راهحل این موضوع هم صحبت به میان آورد و گفت: «در این زمینه راهحلی که باید دنبال کنیم این است که به اعضای هیاتعلمی تکلیف کنیم بر حسب زمینه تحقیقاتی، رشته و زمینهای که تحصیل و مطالعه کردهاند، بتوانند یک طرح جامع تحقیقاتی برای خود داشته باشند تا در قالب آن طرح بتوانند از پایاننامههای کارشناسی تا کارشناسیارشد و رسالههای دکتری را تعریف کنند.»
او معتقد است اگر ارتباط بین اعضای هیاتعلمی با بخشهای خدمات و صنعتی برقرار شود که بتوانند نیازهای آن بخشها را نیز دریافت کرده و در برنامههای تحقیقاتی خود از آن بهنحوی استفاده کنند، میتوانیم بگوییم که تطبیق نتایج کارهای تحقیقاتی با نیازهای کشور هم بهتر برقرار میشود.»
دوره تحصیلات تکمیلی بدون بخش تحقیقاتی جایگاه خود را از دست میدهد
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی معتقد است متاسفانه مدیریت پژوهش در دانشگاههای کشور انجام نشده است. استادان راهنما باید نظام موضوعات پژوهشی مورد نیاز کشور را استخراج کرده و آن را به عناوین ریزتر پژوهشی تقسیم کنند و از دانشجویان بخواهند در این طرحهای تحقیقاتی شرکت کنند؛ موضوعی که رهایی در بخش دیگری از این گفتوگو به آن اشاره کرد و از تعیینتکلیف پایاننامه در دوره کارشناسیارشد سخن گفت: «برخی دانشجویان بنابر مشکلاتی که داشتند از دانشگاه درخواست کردند در دوره کارشناسیارشد بهجای گذراندن درس پایاننامه بتوانند 6 واحد درسی را اخذ کنند؛ یعنی دوره از حالت آموزشی-پژوهشی به دوره آموزشی تبدیل شود.»
به گفته او، این موضوع بهعنوان یک مساله مهم و همهگیر در شورای برنامهریزی دانشگاه مطرح و اظهارنظرات متنوعی از طرف اعضای شورا در مورد این موضوع مطرح شد. معاون آموزشی و تحصیلات تکمیلی دانشگاه آزاد اسلامی میگوید: «غالب اعضای شورا اعتقاد داشتند بخش پژوهشی یک بخش لاینفک در دوره کارشناسیارشد است و عملا دوره تحصیلات تکمیلی بدون بخش تحقیقاتی، ارزش، موقعیت و جایگاه خود را از دست میدهد.»
او ادامه میدهد: «آنچه در تمام کشورهای دنیا هم وجود دارد دورههای کارشناسیارشد و دکتری با پایاننامه و رساله همراه است. استدلالات مختلفی در این شورا مطرح شد و درنهایت دکتر رهبر، رئیس دانشگاه آزاد اسلامی نظرات را جمعبندی کرد. بر همین اساس مقرر شد بحث جایگزینی پایاننامه به درس را بهصورت عام نداشته باشیم؛ یعنی هر دانشجوی کارشناسیارشد حتما باید بعد از گذراندن دروس، پایاننامه خود را نیز بگذراند تا ما بتوانیم در بخش پژوهش و برنامههای تحقیقات، برنامههای کلانی را تعریف کنیم که هر پایاننامه بهصورت جزئی از آن برنامه باشد و بتواند با تجمیع نتایج آنها بخشی از مشکلات کشور را برطرف کند.»
پایاننامهها باید در مسیر حل مشکلات کشور باشند
معاون آموزشی و تحصیلات تکمیلی دانشگاه آزاد اسلامی میگوید: «به عبارت دیگر پایاننامهها باید جنبه کاربردی خود را بهطور کامل داشته و در مسیر حل مشکلات کشور باشند. در عین حال اگر دانشجویانی بهصورت استثنا مشکلات خاصی دارند که امکان انجام پایاننامه را ندارند، میتوانند درخواست خود را به کمیسیون مواد خاص دانشگاه ارائه داده تا در این کمیسیون موضوع بررسی شود.»
آنطور که او گفته است، اگر کمیسیون موارد خاص دانشگاه پذیرفت دانشجو میتواند از گذراندن پایاننامه معاف شود.
رهایی در توضیح موارد استثنا هم اینگونه اظهار کرد: «اگر افرادی از نظر جسمانی مشکلاتی داشته باشند که امکان انجام پایاننامه را نداشته باشند یا دچار مشکلات غیرمترقبه در زندگی شده باشند که عملا فضای کار را از دست بدهند، میتوانند بهجای گذراندن پایاننامه، 6 واحد درسی اختیار کنند. همچنین اگر دانشجویی پایاننامه اختیار کرده و در موعد قانونی انجام پایاننامه خود نتواند نتایج قابلقبولی به دست آورد در این صورت با تایید استاد راهنما میتواند درخواست جایگزینی پایاننامه با درس را ارائه کند.»
مطالب پیشنهادی
.gif?v=0)
