یادداشتی درباره نمایشگاه «خیال سپید» کوروش قاضیمرادفضای سفید نمایشگاه علیرغم نشان دادن دنیای خیالانگیز و صداقت خاطراتی از گذشته، میتواند رنگپریدگی و مرگ و انهدام یکباره این خاطرات را تداعی کند، چرا که بیننده با فضایی کاملا سرد و منجمد روبهرو میشود.
ستایش خیال و خاطرات
ظرافت و دقت نظر هنرمند در انتخاب متریالها و اجرای منسجم آثار، از امتیازات این نمایشگاه است که در نهایت باعث میشود این مجموعه را در صورت و محتوا قوی و منسجم دانست. مصالحی که این آثار با آنها خلق شدهاند، برگرفته از عناصر وابسته به خانههای قدیمی بوده و معمولا در خانههای امروزی جایگاه و کاربردی ندارند یا حداقل صورت آنها عوض شده است و این گزینش هنرمندانه سرآغازی است برای بیان غم فراق. یعنی مواد و مصالح بهکار گرفته شده توسط هنرمند، بخشی از تجربههای ما را از دوران گذشته تداعی میکند و این نشانهها، خود بار معنایی و دلالتهای ضمنی بیشماری را به همراه دارند. تصاویری که به کمک این مواد پدید آمده به نوعی برای همه ما یادآور خاطرات گذشته است و با دیدن آنها در مسیری قرار میگیریم که مقصد نهایی آن خاطرات و نوستالژیهای گذشته است. مساله مهم دیگر در این نمایشگاه استفاده خلاقانه و حضور نور است. هنرمند فضایی وسیع از رنگ سفید و نور را خلق کرده و بازتاب این رنگ و نور بیننده را دربر میگیرد؛ مثل اینکه قرار است به چیز دیگری فکر نکنی و فقط در این فضای خیالانگیز قدم برداری.
قابهای حاوی آینه، انعکاس تصویری رویاگونه روی زمین دارند و همین امر باعث شده است مجموعه به سمت مفهومگرایی پیش رود. انعکاس نور از آینه بر کف گالری، نقوشی خیالانگیز و شاید شبیه درخت را ایجاد میکند که به نوبه خود به تخیل موجود در این نمایشگاه پهلو میزند. نقوش درختها و ریشهها میتواند در بطن خود اشارهای داشته باشد به انسانی که در حال رشد و دگرگونی است، اما همچنان در خاکی ریشه دارد که جزئی از اوست. این فضاسازی خیالانگیز شرایطی را فراهم میکند که مخاطبان و بینندگان این آثار هم بتوانند در این تجربه سهیم باشند و بخشی از خاطرات خود را در این فضا بازیابی کنند و این مساله توفیق کمی برای یک هنرمند نیست. مخاطب با دیدن و تامل در این آثار بخشی از وجود خود و گذشتهاش را در آینهها منعکس میبیند. این امر میتواند یادآوری باشد برای گذشتهای که از دست رفته اما میتوان دوباره آن را مرور کرد. چنانچه در بخشی از بیانیه نمایشگاه آمده است: «به آینه نگاه کن تا غرق شوی در خاطراتی که سهمی دارند در تو به بزرگی آنچه با خود، حمل میکنی. آشتی کن با دلت در آینه، اندکی در خانه یادت بمان.»
فضای سفید نمایشگاه علیرغم نشان دادن دنیای خیالانگیز و صداقت خاطراتی از گذشته، میتواند رنگپریدگی و مرگ و انهدام یکباره این خاطرات را تداعی کند، چرا که بیننده با فضایی کاملا سرد و منجمد روبهرو میشود. دیگر از خاطرات خوب گذشته رنگی باقی نمانده و بیشتر بسان یک خواب سفید میماند تا خواب رنگی. در نهایت آینه یکدست سفیدی که بر دیوار گالری نصب شده و جزئی از این مجموعه است، ضربه نهایی را به انسان میزند و او را از فضایی که در آن غرق شده، بیرون میآورد و با تاکید به او یادآوری میکند همه چیز تمام شده است و این تو هستی و امروزت... . مساله جالب توجه دیگری که در این نمایشگاه دیده میشود، بخش ابتدایی مربوط به معرفی هنرمند است. حتی به رسم عادت که بیوگرافی نویسنده در ابتدای گالری ارائه میشود و به آثار پیشین هنرمند اشاره میکند، در این نمایشگاه با نگرشی خلاقانه نمونههایی از کارهای هنرمند طی چند دوره ارائه شده و هنرمند اینگونه معرفی میشود و مخاطبان سیر تحول آثار کوروش قاضیمراد را به روایت تصویر میتوانند مشاهده کنند.
* نویسنده : پژمان دادخواه استاد دانشگاه
مطالب پیشنهادی
.gif?v=0)
