در راستای شهرسازی پاک و مقابله با آلودگی هوا صورت میگیردیکی از راهکارهایی که در سالهای اخیر بسیار مورد توجه مهندسان معمار قرار گرفته، ترکیب معماری با فضای سبز تعبیه شده در دل ساختمانهاست که به هر چه سبزتر و پاکتر شدن فضای زندگی آدمی کمک میکند.
ساختمانهای سبز سربهفلککشیده
سنگهای آسیایی
شهر «شنژن» چین چالشهای زیادی دارد که یکی از آنها دارا بودن شهرکهای متعدد با جمعیت بالاست که باعث افزایش آلودگی منطقه شده است. برای حل این مشکل، یک مهندس معمار بلژیکی از طرح سنگهای آسیایی بهره گرفت. ویژگی آن استفاده از اصول باغبانی در دل برجها و ساختمانهایی به شکل سنگ است و برای ساخت آن از سنگها الهام گرفته شده است. این پروژه با ساخت شهرهای چندمنظوره و قطبهای اقتصادی مبارزه میکند. هر سنگ به کار رفته از حلقههای فلزی تشکیل شده و خانههای زیستی را ایجاد کردهاند. این خانهها از طریق ستون اصلی مرکزی به یکدیگر متصل میشوند. در واقع این پروژه، فلسفه معماری را از شهرها به اکوسیستم، خانهها را به جنگلها و ساختمانها را به جنگلها منتقل میکند و در آن از منابع طبیعی قابل تجدید استفاده میشود.
مدرسه بام سبز
از دیگر سازههای سبزی که در اروپا طراحی و ساخته شده، استفاده از فضای سبز در بام مدرسهای در شهر «بولون» واقع در شمال فرانسه است. طراحی چنین فضایی و به کار بردن پوشش سبز روی بامهای این مدرسه باعث شده دانشآموزان به جای اینکه در محیطی مرده و استریل درس بخوانند، در فضایی تحصیل کنند که بتوانند آزادانه بازی کنند. جدایی دانشآموزان از فضای درس و بازی کردن، آنها را وارد محیط یادگیری طبیعی میکند. بامهایی که پوشش سبز روی آنها به کار رفته در سطوح مختلف این مدرسه به کار گرفته شدهاند. این مدرسه، کارخانه قدیمی «رنو» بوده و با اجرای این طرح، به نوعی از آن استفاده بهینه شده است. همچنین در آن از گونههای مختلف گیاهی و پرندههای گوناگون استفاده شده که در اکوسیستمی طبیعی زندگی میکنند. مهندسان با این طرح، علاوه بر ایجاد فضایی سالم و پاک، اکوسیستمی طبیعی خلق کردهاند.
دروازه «هلیوپولیس»
طراح و مهندس سازههای سنگی، طرح پاک دیگری را نیز با عنوان «دروازه هلیوپولیس» طراحی کرده و در پروژه ساخت ساختمانهای مسکونی، از فناوری سبز بهره برده است. این پروژه شامل ساخت 9 بادگیر پرسرعت است که مانند درختهای غولپیکر ساخته شدهاند. هر بادگیر از ستونی چرخشی از پوشش سبز تشکیل شده که در تمام سطح آن پراکنده است. این دیوارهای زنده حکم خنککننده را ایفا میکنند. با توجه به پوشش گیاهی که در سطح آن به کار رفته، دمای محیط تا بیش از پنج درجه کاهش مییابد و به تصفیه هوا نیز کمک میکند. مهندس این پروژه از معماری مصر باستان برای طراحی آن الهام گرفته و به نوعی طرح بازسازی شده طرح جدید اسلامی است. آب در این سازه بالا میرود و به شکل معکوس به داخل ساختمان رانده شده که از آن به منظور خنککنندهای طبیعی برای محیط استفاده میشود.
بام کتابخانه مرکزی دانشگاه علامه
با توجه به گسترش طرح استفاده از فضاهای سبز در دل سازهها، در ایران نیز رفته رفته شاهد اجرای چنین طرحهایی هستیم. به این منظور با الهام اسماعیلزاده، کارشناس عمران دانشگاه علامه طباطبایی درباره اجرای پروژه بام سبز کتابخانه مرکزی دانشگاه علامه گفتوگوی کوتاهی کردهایم.
چطور شد که پروژه بام سبز کتابخانه مرکزی دانشگاه علامه طراحی شد و هدف آن چه بود؟
با توجه به سایت دانشگاه و محل قرار گیری کتابخانه در این محل، اولا به جهت حفظ منظر و افق آسمان، سطح بام ساختمان کتابخانه به صورت شیبدار در نظر گرفته شده و ثانیا به جهت ایجاد هارمونی با فضای سبز موجود در محوطه، بام سبز طراحی شده است. سبز بودن بام علاوهبر این ایجاد عایق حرارتی کرده و از اتلاف انرژی جلوگیری میکند.
این ساختمان با استفاده از این نوع بام و حدود 134 نورگیر تعبیه شده روی آن، روشنایی خود را از طریق نور خورشید تامین کرده و نیاز به منابع نوری مصنوعی را به حداقل رسانده است؛ ضمن اینکه با قرارگیری سلولهای آفتابی، برق مورد نیاز از همین طریق تامین خواهد شد. همچنین این ساختمان دارای چهار طبقه است که دو طبقه زیرین در زمین قرار دارد و این خود عایق حرارتی ایجاد کرده است.
الان پروژه در چه مرحلهای است و آیا اجرایی شده یا خیر؟
بله، این پروژه اجرایی شده است و کتابخانه مرکزی این دانشگاه در ترم جاری بازگشایی خواهد شد.
اولین بار بوده که چنین طرحی در کشور صورت میگیرد یا پیش از این هم چنین طرحهای سبزی طراحی شده بود؟
با توجه به طراحی خاص این ساختمان اگر نمونه دیگری هم در کشور وجود داشته باشد، این بنا اگر بینظیر نباشد، قطعا کم نظیر است.
پروژه در چه مساحتی طراحی شده و چرا این ساختمان برای این کار انتخاب شده است؟
با توجه به آنچه در بالا گفته شد این ساختمان با توجه به مرکزیتی که در طرح آتی دانشگاه دارد و به دلیل اینکه دارای سالنهای وسیعی است، فضای بزرگی را برای اجرای چنین طرحی فراهم کرده است. کتابخانه مرکزی به مساحت 6400 مترمربع بنا، 400 مترمربع موتورخانه و 1200 مترمربع فضای سبز بام است.
* نویسنده : ندا اظهری خبرنگار گروه دانشگاه
مطالب پیشنهادی
.gif?v=0)
