گزارش «فرهیختگان» از سالگرد نامههای آرامشبخش خزانهداری آمریکاهرچند ظریف و برخی دولتمردان در سال گذشته همچنان به آمریکا امید داشتند که شاید در روابط و تحریمها فرجی صورت بگیرد، اما هرچه بیشتر زمان میگذرد، همه چیز عیان و چهره واقعی آمریکا نمایانتر میشود.
تجویز دکـتر
به گزارش «فرهیختگان آنلاین»، امروز سالگرد روزهای خاطرهساز و آرامشبخش کشور به گفته دکتر محمدجواد ظریف است؛ آرامشی که قرار بود در نامههای آرامشبخش وزارت خزانهداری آمریکا به بانکها و کشورهای مختلف، به وضعیت اقتصادی کشور برگردد تا مشکلات اقتصادی و بانکی کشور بهبود پیدا کند.
ماجرا از اینجا شروع شد که محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه کشورمان در سفر به شیلی گفته بود: «ما آمادگی داریم از بخش ویژه نظارت بر تحریمها در خزانهداری آمریکا یک نامه آرامشبخش بگیریم تا بتوانند با ایران ارتباط داشته باشند.»
از سوی دیگر وزیر امور خارجه کشورمان در جمع خبرنگاران اعزامی در سفر آمریکای لاتین با اشاره به صدور دهها مورد نامه آرامشبخش توسط وزارت خزانهداری آمریکا به بانکها طی ٣ سال اخیر گفت: «این وزارتخانه این نامه را میدهد و کشورهایی که درخواست دارند، مستقیم درخواست میکنند و ما هم به آمریکاییها فشار میآوریم که در قالب تعهداتشان این نامه را صادر کنند.»
نامه آرامشبخش، اصطلاحی در روابط بانکی است که به آن «comfort letter» میگویند و وزارت خزانهداری آمریکا به بانکها میدهد تا براساس این نامه نگران مراوده با کشورها نباشند. البته میتوان گفت نامه آرامشبخش شیوهای برای ایجاد اطمینان در معاملات بهویژه معاملات مالی و بانکی است. این سند هنگامی صادر میشود که یکی از دو طرف معامله، بهخصوص طرف ارائهدهنده وام یا تسهیلات مالی، نسبت به سلامت معامله یا توانایی دریافتکننده در اجرای تعهدات خود اطمینان لازم را نداشته باشد.
در چنین شرایطی، شرکت یا نهادی که چنین اطمینانی را نسبت به دریافتکننده تسهیلات دارد، گواهینامهای حاوی تضمین سلامت معامله صادر میکند.
طرح نامه آرامشبخش در حالی مطرح شد که با وجود گذشت بیش از 6 ماه از اجرایی شدن توافق هستهای کشور فعالیتهای اقتصادی و وضع تحریمها در هالهای از ابهام بود و البته همچنان این ابهامات تا به امروز برقرار است.
به موجب تحریم، قانونا و علنا کشورهای دیگر حق مراوده تجاری با ایران را داشتند، اما برای داشتن جانب احتیاط، به علت شکننده بودن وضعیت برجام و همچنین توافقات نانوشته، این مراودات صورت نمیگرفت. گویی کشورها چشم به هم دوخته بودند که چه کشوری پیشقدم میشود و عاقبت آن در مواجهه با آمریکا چه خواهد شد. در واقع کارکرد اصلی نامه آرامشبخش، بیشتر ایجاد اطمینان بود تا آرامش.
امروز بعد از گذشت نزدیک به 2 سال از برنامه جامع اقدام مشترک همچنان فعالیتهای اقتصادی کشور با مشکلات متعددی همراه است؛ مشکلاتی که به دلیل تحریم دست و پای تولید و اقتصاد کشور را بسته است.
هرچند ظریف و برخی دولتمردان در سال گذشته همچنان به آمریکا امید داشتند که شاید در روابط و تحریمها فرجی صورت بگیرد، اما هرچه بیشتر زمان میگذرد، همه چیز عیان و چهره واقعی آمریکا نمایانتر میشود.
حال امروز آمریکا بعد از آنکه اجازه عادی شدن روابط ایران و کشورهای اروپایی را با خلل همراه کرد، با طرح بازرسی از مراکز نظامی به دنبال برهم زدن برنامه جامع مشترک است. از سوی دیگر، در حالی که یکی از علل به نتیجه نرسیدن برجام، بدعهدیهای آمریکا است، اما بازهم ظریف برای نامه آرامشبخش به سمت آمریکای بدقول دست دراز میکند؛ کاری که پس از این همه بدعهدی و زیر میز زدنهای آمریکا در برجام کمی دور از ذهن به نظر میرسد.
از سوی دیگر ایالات متحده آمریکا ماه گذشته میلادی به دلیل برنامه موشکی تحریمهای اقتصادی جدیدی را بر ضد ایران وضع کرد. دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا نیز روز دهم آگوست (۱۹ مرداد) گفته بود که باور ندارد ایران به «روح توافق هستهای» پایبند بوده است و اقدامات ایران را در تناقض با روح توافق برجام ارزیابی میکند.
اما آیا اقدامات ایران و بهطور خاص برنامه موشکی این کشور نقض برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) محسوب میشود؟ بنا به توافق برجام، ایران در ازای برداشته شدن تحریمها علیه این کشور فعالیتهای مربوط به برنامه هستهای خود را محدود میکند.
به این ترتیب توافق برجام به موضوع برنامه موشکی ایران نمیپردازد.
حال که دولتمردان آمریکایی با طرح بحث بازدید از مراکز نظامی و فعالیتهای موشکی ایران به دنبال تردید در مورد برجام هستند، نوبت آن است که برای آرامش آمریکا و دولتمردان آن، ظریف و مسئولان نظامی کشور نامههای آرامشبخش خود را برای آنها بفرستند تا شاید با تجویزی که دکتر ظریف برای آرامش ایران از سوی آمریکاییها اعلام کرد، دولتمردانشان از سوی ایران آرام شوند.
هرچند آرام کردن رئیسجمهوری چون ترامپ با یک نامه غیرممکن است و چیزی از بار بدبینی آنان به وضعیت علمی و فناوری ایران نمیکاهد، ارائه پیشنهاد آن نامه نیز برای برقراری مراودات تجاری اروپا با ایران توقعی نابجا بود. این مهم را شاید امروز و با برعکس شدن شرایط بتوان بهتر و دقیقتر فهمید.
در پایان باید منتظر ماند و دید که برنامه جامع اقدام مشترک یا همان برجام که برای گشایش اقتصادی و رفع تحریمها ایجاد شده بود، شاید بعد از آنکه در بحث اقتصادی و تحریمها عملیاتی نشد، با تجویز نامههای آرامشبخش دکتر ظریف بعد از آرامش ایران، آمریکا را هم آرام کند.
* نویسنده : محمودرضا کریمی روزنامه نگار
مطالب پیشنهادی
.gif?v=0)
